ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

Η κρίση νομιμότητας του κόσμου μας είναι το ερμηνευτικό κλειδί που προσφέρει ο Μααλούφ. Αριστος γνώστης της σύγχρονης πραγματικότητας στο Ισλάμ και όχι μόνο, προσφέρει ορισμένες απολαυστικές σελίδες, κυρίως στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, για την απώλεια ισχύος των μουσουλμανικών κοινωνιών, την υπαγωγή του θρησκευτικού στο πολιτικό Ισλάμ, την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την ανάδειξη των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, τις αποτυχίες του αραβικού εθνικισμού- κυρίως κατά την εικοσαετή διακυβέρνηση της Αιγύπτου από τον Νάσερ- αλλά και της ταξικής πάλης. Ενθερμος καθολικός ο ίδιος, αποδίδει μέσω μιας διανοητικής ακροβασίας στον παπισμό το χτίσιμο της δημοκρατίας στη Δύση, καθώς η ύπαρξη μιας πανίσχυρης κεντρικής θρησκευτικής αρχής αντιστάθμισε τις καταχρήσεις της πολιτικής εξουσίας και τα προνόμια των ευγενών- κάτι που δεν ίσχυσε στο Ισλάμ. Αναλύει επί μακρόν τις ιστορικές ήττες των νεόδμητων αραβικών χωρών, την απεγνωσμένη αναζήτηση ενός ηγέτη συμβόλου στο πρόσωπο του Νάσερ, την αδύνατη ενοποίηση του Ισλάμ λόγω φυλετικών συγκρούσεων, εντέλει την εξάντληση των δύο μείζονων πολιτισμικών συνόλων στα οποία ανήκει και ο ίδιος.