… και η δύναμη του διαφορετικού

Tο εορταστικό βιβλίο της Αγρας είναι σημαντικό διότι μεταφέρει ένα πολύ αισιόδοξο μήνυμα. Καταδεικνύει ότι υπάρχει ακόμη χώρος για όλα τα λουλούδια στην ελληνική πολιτισμική πραγματικότητα· ότι το ειδικό, το έκκεντρο, το δύσκολο, το αντισυμβατικό, το μη καθιερωμένο, το παράδοξο, έχει κι αυτό τη θέση του στη δυναμική της αγοράς· ότι τα γούστα των πολλών δεν καταργούν τα γούστα των λίγων. Κι αυτό, σε μια εποχή που η τρομοκρατία της κρίσης λειτουργεί ευνουχιστικά, ισοπεδωτικά και κανονιστικά προς όλες τις κατευθύνσεις, έχει και κοινωνικές και πολιτικές αναγνώσεις.

Από αυτήν την άποψη το όλο εγχείρημα του Πετσόπουλου μετον Εμπειρίκο, τον Πεντζίκη και τον Κωνσταντινίδη, με τον Τάρικ Αλι αντί για τον Τσόμσκι, με τον Βάλτερ Μπένγιαμιν, τον Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ή την Ελλη Παππά, με τις βίαιες φωτογραφίες της Παπαϊωάννου από το 1944 ή με τα βιβλιαράκια των 15 σελίδων, όπως η «Επιστολή του Κουρμπέ» στον υπουργό Καλών Τεχνών μετά τη γαλλική Κομμούνα, με τα έργα του Χατζημιχάλη ή του Λεβίδη στα εξώφυλλα κ.λπ., είναι ένα εγχείρημα όχι απλώς ερεθιστικό, αλλά και ελπιδοφόρο. Διότι τα βιβλία της Αγρας, επειδή ακριβώς κινούνταιμακριά από τον καθωσπρεπισμό- κοντά στη ριζοσπαστική σκέψη, μακριά από την κοντόθωρη επικαιρότητα των ΜΜΕ – κοντά στις σύγχρονες ανησυχίες και στον διεθνή διάλογο, μακριά από τον ελιτισμό- κοντά στη διανόηση, μακριά από την σοβαροφάνεια- κοντά στο πνεύμα του παιχνιδιού, μας παρακινούν να σκεφτόμαστε, να νιώθουμε, να βλέπουμε διαφορετικά. Και κυρίως, να θέλουμε άλλα πράγματα από αυτά που μας σερβίρει το κατεστημένο!