Κριτική στον Κιούμπρικ

Οταν δει κάποιος σήμερα την κινηματογραφική εκδοχή του… Πορτοκαλιού από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ εντυπωσιάζεται από την εικαστική αισθητική των κινούμενων εικόνων- ταμπλό και από τη χορογραφία των χαρακτήρων, καθηλώνεται από τη διαβολική/αγγελική φυσιογνωμία του Μάλκολμ Μακ Ντάουελ στον ρόλο του Αλεξ, αλλά δεν συνταράσσεται όπως συνταράσσεται με το βιβλίο. Διότι η ταινία μοιάζει με φουτουριστική όπερα που της λείπει το αίμα.

Ο Αντονι Μπέρτζες ήθελε να την αποκηρύξει αλλά δεν μπορούσε. Διότι προκάλεσε τεράστια αίσθηση και διότι ο Κιούμπρικ ήταν ένας σταρ- διανοούμενος με γκελ στη νεολαία. Βρετανός, γύρισε την ταινία στην Αγγλία αλλά βασίστηκε στην αμερικανική έκδοση του μυθιστορήματος, την ακρωτηριασμένη δηλαδή. Και δυστυχώς ο Μπέρτζες είχε αποδεχτεί αυτήν την επέμβαση του εκδότη του, την αφαίρεση του κεφαλαίου της μεταστροφής του ήρωα, επειδή χρειαζόταν απεγνωσμένα τα χρήματα της προκαταβολής…

Τα εξηγεί αυτά στο εξαίρετο επίμετρο με την προσωπική φιλοσοφία του, τονίζοντας το εξής: «Το 21ο κεφάλαιο προσδίδει στο βιβλίο το χαρακτηριστικό της γνήσιας λογοτεχνίας- μιας τέχνης που βασίζεται στην αρχή πως ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει. Οταν ένα έργο φαντασίας αποτυγχάνει να δείξει την αλλαγή, όταν απλά καταδεικνύει πως ο ανθρώπινος χαρακτήρας είναι καθορισμένος- άκαμπτος, τότε είσαι εκτός του πεδίου του μυθιστορήματος και πέφτεις σε εκείνο της αλληγορίας».