Λέξη, ήχος, ήθος

Εβλεπα ανήµερα τα Χριστούγεννα µια επανάληψη εκποµπής της ΕΤ1 του 2000 που κατέγραφε µια πολύωρη εκδήλωση στο Ηρώδειο µε χορούς και τραγούδια απ’ όλη την Ελλάδα σε επιµέλεια του καθηγητή Λάµπρου Λιάβα. Συγκροτήµατα από όλες τις περιοχές (Πελοπόννησος, Αρχιπέλαγος, Ηπειρος, Θράκη, Μακεδονία, Ρούµελη, Κρήτη, Πόντος) µε τις εξαίσιες τοπικές ενδυµασίες, αριστουργήµατα υφαντικής, χρωµάτων και αρµονίας, τέτοιας ώστε να αναδεικνύονται ο ανδρισµός και η θηλυκότητα, χωρίς να ευτελίζεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η φύση.

Αλλά το µάθηµα ήταν αλλού. Ο Λιάβας είχε επιλέξει να παρουσιάσει τραγούδια που κάλυπταν ένα ευρύ χρονικό διάνυσµα.

Από το Βυζάντιο (µε χορούς ψαλτάδων) έως την τουρκοκρατία και από την ίδρυση του νέου κράτους έως την ευρωπαϊκή επιρροή στα Επτάνησα και την εισβολή της ανατολικής παράδοσης µε τα σαντουροβιόλια και αργότερα µε την αποθέωση του περιθωρίου του ρεµπέτικου έως την επισηµοποίησή του µε τα ελαφρολαϊκά.

Και πού είναι το µάθηµα, θα πείτε. Στο γεγονός ότι ο Λιάβας αποδεικνύει στην πράξη ό,τι θεωρητικά θεµελίωσε ο µεγάλος εθνοµουσικολόγος και ερευνητής της ελληνικής µουσικής Σαµουέλ Μπο-Μποβί: «Η συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα έως σήµερα αποδεικνύεται από τη συνέχεια της ελληνικής µουσικής και αντίστροφα, η συνέχεια της ελληνικής µουσικής στηρίζεται στη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας από την αρχαιότητα έως σήµερα».

Οσοι δεν είναι προκατειληµµένοι και φερέφωνα όταν ακούνε «Τη υπερµάχω» κατανοούν τη «Συννεφιασµένη Κυριακή» και όσοι ακούνε ζακυνθινές αριέτες κατανοούν σε βάθος «Την ωραιότητα της παρθενίας σου». «Τη γλώσσα µου έδωσαν Ελληνική στις αµµουδιές του Οµήρου».

Ελύτης