Ηταν η προτελευταία – ορατή από την Ελλάδα – έκλειψη Ηλίου της… ζωής µας αυτή που έγινε σήµερα το πρωί! Οι επόµενες εκλείψεις που θα είναι ορατές από τη χώρα µας για τον αιώνα που διανύουµε θα γίνουν το 2030 και το 2088!
Η συννεφιά και οι βροχές σε πολλές περιοχές της χώρας, όµως, δεν αναµενόταν να επιτρέψουν σε όλους να δουν τη µερική έκλειψη Ηλίου που κορυφώθηκε στις 10.23 σήµερα το πρωί. Η Σελήνη είχε καλύψει τα 2/3 του ηλιακού δίσκου και ο πλανήτης µας απότην προηγούµενη ήδη νύχτα βρισκόταν στηνκοντινότερη απόστασή του από τον Ηλιο, δηλαδή 147.105.721 χλµ. Ο συννεφιασµένος καιρός δεν αποθάρρυνε πάντως τους ερασιτέχνεςαστρονόµους. Μάλιστα, στην είσοδο του Πλανηταρίου του Ιδρύµατος Ευγενίδου µέλη τηςΕλληνικής Αστρονοµικής Ενωσης είχαν προγραµµατίσεινα στήσουν από νωρίς το πρωί τηλεσκόπια, ώστε ο κάθε ενδιαφερόµενος να είχε τη δυνατότητα να κοιτάξει το ξεχωριστό αστρονοµικό φαινόµενο.
Εστω και µεσυννεφιά, το ενδιαφέρον ήταν µεγάλο, καθώς µέχρι το τέλος του αιώνα από την Ελλάδα θα είναι ορατές µόνο δύο ακόµη ηλιακές εκλείψεις. Μια δακτυλιοειδής την 1η Ιουνίου 2030 και µια ολική έκλειψη στις 21 Απριλίου του 2088.
Πριν από σχεδόν πέντε χρόνια, στις29 Μαρτίου του 2006, είχε γίνει η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου του 21ου αιώνα µε καλύτερο σηµείο παρατήρησης το Καστελλόριζο.
Ο διευθυντής του Πλανηταρίου∆ιονύσης Σιµόπουλος λέει ότι«οι ηλιακές εκλείψειςσυµβαίνουν όταν η Σελήνη περνάει µπροστά από τον δίσκο του Ηλιου και τον καλύπτει είτε µερικώς είτε ολικώς». Και προσθέτει ότι «έτσι µπορούµε να πούµε ότι αιτία τωνηλιακών εκλείψεων είναιη περιφορά της Σελήνης γύρω από τη Γη και η σκιά που αφήνει πάνω στον πλανήτη µας».
Σύµφωνα µε υπολογισµούς επιστηµόνων, κάθε αιώνα συµβαίνουν κατά µέσο όρο 238 ηλιακές εκλείψεις, εκ των οποίων περίπου οι 84 (35%) είναι µερικές, οι 77 (32%) είναι δακτυλιοειδείς και οι 66 (28%) είναι ολικές. Συνολικά πάντως και σε όλες τις περιοχές της Γης στον 21ο αιώνα θα συµβούν 226 ηλιακές εκλείψεις, εκ των οποίων οι 74 θα είναι (για τµήµα τουλάχιστον της διάρκειάς τους)
ολικές, ενώ την ίδια περίοδο από τις 144 σεληνιακές εκλείψεις οι 86 θα είναι ολικές.
Ο µέγιστος αριθµός των ηλιακών εκλείψεων στη διάρκεια ενός ηµερολογιακού έτους µπορεί να φτάσει τις πέντε. Εστω όµως κι έτσι, η παρατήρηση µιας ολικής ηλιακής έκλειψης από µια συγκεκριµένη γεωγραφική περιοχή είναιαρκετά σπάνια. Συµβαίνει (κατά µέσο όρο) κάθε 360 χρόνια.
Ο ∆ιονύσης Σιµόπουλος επισηµαίνειπάντως ότι µια ολική έκλειψη Ηλίου µπορεί να φανεί µόνο από τη Γηεξαιτίας µιας απλής ουράνιας σύµπτωσης που έχει να κάνει µετο πώς φαίνονται ο Ηλιος και η Σελήνη από την επιφάνεια του πλανήτη µας. Αν και η διάµετρος του Ηλιου είναι περίπου 400 φορές µεγαλύτερη από τη διάµετρο της Σελήνης, από τη Γη έχουµε την αίσθηση ότι τα δύο αυτά σώµατα έχουν το ίδιο σχεδόν µέγεθος επειδή ο Ηλιος είναι 400 φορές πιο µακριά µας απ’ ό,τι η Σελήνη. Γι’ αυτό, αν η Σελήνη ήταν είτε λίγο µικρότερη είτε βρισκόταν λίγο πιο µακριά µας, δεν θα µπορούσαµε να παρατηρήσουµε ποτέ µια ολική ηλιακή έκλειψη.
ΣΤΙΣ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006
Πριν από σχεδόν πέντε χρόνια είχε γίνει η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου του 21ου αιώνα µε καλύτερο σηµείο παρατήρησης το Καστελλόριζο
Οι εκλείψεις αποκαλύπτουν τα µυστικά των άστρων
Στηναρχαιότητα,µάλιστα, ο θεωρούµενος και πατέρας της Αστρονοµίας Ιππαρχοςκατόρθωσε να υπολογίσει την απόσταση της Γης από τη Σελήνη παρατηρώντας την έκλειψη του 130 π.Χ. Με τριγωνοµετρικούς υπολογισµούς, οδηγήθηκε στο συµπέρασµα ότι η απόσταση ανάµεσα στα δύο ουράνια σώµατα ισούται µε περίπου 62 γήινες ακτίνες, ενώ σήµερα γνωρίζουµε ότι η απόσταση ισούται επακριβώς µε 60,27 ακτίνες. Σήµερα φυσικά η επιστηµονική µελέτη του Ηλιου και των χαρακτηριστικών του, που παρατηρούνταν µόνο κατά τη διάρκεια των ολικών εκλείψεων, γίνεται πλέον καθηµερινά από τα ειδικά ηλιακά αστεροσκοπεία και κυρίως µε τη βοήθεια των διαστηµικών τηλεσκοπίων και των πολύπλοκων οργάνων τους. Γι’ αυτό και το κυνήγι των ολικών εκλείψεων από τους ειδικούς επιστήµονες σε απρόσιτες περιοχές και τόπους έχει από καιρό πια ατονήσει.
