Η εικόνα πλάθει σενάρια

Ζουµ στην εικόνα. Οχι µόνον την κινούµενη. Αλλά και τη σταθερή, που µπορεί από µόνη της να αποτελεί…
σενάριο. Οπως οι φωτογραφίες του Τούρκου Ισµαήλ Νετζµί, που είναι η «άλλη» µατιά του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει να επιδείξει γεµάτες αίθουσες προβολών και το ελληνικό «Attenberg» που πάει για βραβείο
«Τι είναι ο κινηµατογράφος; Πολλές φωτογραφίες µαζί που δηµιουργούν κίνηση. Και λόγος. Ε, αυτό κάνουµε αλλά µε µια φωτογραφία που µπορείνα είναι χίλιες, µπορεί και λιγότερες ή και καµίαλέξη», λέει ο τούρκος σκηνοθέτης-φωτογράφος Ισµαήλ Νετζµί .

«Φωτογραφίες από ταινίες που δεν έγιναν» τιτλοφορείται η έκθεση µε φωτογραφίες – ταινίες – επιθυµίες – φαντασιώσεις – πολλαπλά «εγώ» και στιγµιότυπα του νεαρού τούρκου σκηνοθέτη-φωτογράφου Ισµαήλ Νετζµί, που παρουσιάζεται στο Μακεδονικό ΜουσείοΣύγχρονης Τέχνης, στο πλαίσιο του 51ου Φεστιβάλ Κινηµατογράφου Θεσσαλονίκης.

Ασπρόµαυρες, µεγάλωνδιαστάσεων, οι περισσότερες από τις 31 εκτιθέµενες φωτογραφίες µοιάζουν ή να έρχονται από πολύ παλιά ή από έναν κόσµο άγνωστο ή απλώς «άλλο»,απόλυτα ασπρόµαυρο – λειτουργούν σαν…ταινίες µικρού, πολύ µικρού µήκους (δίκην στοπ καρέ). ∆ίπλα τους παρατίθενταιτα κείµενα-διάλογοι ή µονόλογοι, θεατρικά ή έστω κινηµατογραφικά γραµµένααπό τον συνεργάτη του, βρετανοαυστραλό συγγραφέα Σάµιουελ Γουίλιαµς που ζει στην Τουρκία.

«Το σενάριο γράφεται µετά. Ο Σάµιουελ βλέπει τις φωτογραφίες, συζητάµε και γράφει τα κείµενα. Κάποια τα γράφουµε µαζί. Είναι σαν τα τραγούδια που οι στίχοι τους γράφονται πάνω στη µουσική. Ανάποδα. Ποτέ δεν τράβηξα µια φωτογραφία µε βάση ένα προϋπάρχον σενάριο. Η εικόνα κάνειτον λόγο. Οχι το αντίστροφο».

«Είναι µια ιδιαίτερη φιλµογραφία. Ο,τι ακριβώς δηλαδή και ο κινηµατογράφος.

Μόνο που έχει µόνο ένα πλάνο. Σαν στοπ καρέ», εξηγεί ο Ισµαήλ Νετζµί, παρά το έντονα σουρεαλιστικό στοιχείο, σε ορισµένες περιπτώσεις σοκαριστικό, των ταινιών-πλάνων του…

«∆εν αντιµετώπισαπροβλήµατα στην Τουρκία ούτε απότην επίσηµη ούτε από τη λεγόµενη κοινωνική λογοκρισία. Ποιους να σοκάρουν οιφωτογραφίες µου; Υπάρχουν πολλές Τουρκίες.

Αυτή της επαρχίας, αυτή της πολυπολιτισµικής Κωνσταντινούπολης, αυτή µιας πνευµατικής και οικονοµικής ελίτ που κινείται στις µεγαλουπόλεις, αλλά και αυτή των νέων ανθρώπων. Οι φωτογραφίες µου, οι ταινίες µου, δεν φτάνουν παντού. Φτάνουν µόνο σε εκείνους που ενδιαφέρονται να τις δουν». Ο Νετζµί αρνείται ότι η δουλειά του αποτελεί συνέχεια της λεγόµενης φωτογραφικής Σχολής της Κωνσταντινούπολης (του ρεαλιστικού ρεπορτάζ, όπως του Αρά Γκιουλέρ). «∆εν έχει εξάλλου καµία σχέση µ’ αυτό που λέµε ρεαλισµός», λέει. Γνώριµος στο κινηµατογραφικό φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης από τη συµµετοχή του τον Μάρτιο του 2009 µε την ταινία «Πραγµατικά, πρέπει να το κάνω;», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιµαντέρ, ο Ισµαήλ Νετζµί παρουσιάζει τησυγκεκριµένη σειρά φωτογραφιών-ταινιώντου (που δηµιουργήθηκαν την εξαετία 1992 – 1998) σε παγκόσµια πρώτη στη Θεσσαλονίκη. Η επόµενη στάση-παρουσίαση των στοπ καρέ του θα γίνει στο Βερολίνο. Η γενέθλια Κωνσταντινούπολη αυτήτη φορά θα περιµένει.

 INFO

«Φωτογραφίες από ταινίες που δεν έγιναν» του Ισµαήλ Νετζµί (κείµενα Σάµιουελ Γουίλιαµς), στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στη ∆ΕΘ, έως και την Κυριακή

Παρασκήνιο

«Ποιοι είστε;», ρώτησε δηµοσιογράφος τον νεαρό που κραύγαζε «έξω, κλέφτες» στην είσοδο του «Ολύµπιον» πριν από την τελετή έναρξης. «Α, δεν ξέρω, εγώ είµαι απ’ την κατάληψη, ρώτα τους σκηνοθέτες»!

Η τελετή έναρξης διεκδικεί αρνητικό ρεκόρ διάρκειας. ∆ιήρκεσε (µαζί µε την προβολή του τρίλεπτου φιλµ) µόλις 17 λεπτά!

«Λέω να φύγω. Ούτε τα αεροπορικά, ούτε σουίτα, ούτε δώρα στο δωµάτιο βρήκα φέτος.

Ούτε ένα πάρτι της προκοπής. ∆εν αξίζει φέτος το φεστιβάλ», µονολογούσε κινηµατογραφικός «παράγων» στην Πλατεία Αριστοτέλους.

«Η τέχνη του σήµερα είναι η αντίσταση», πρότειναν οι διαµαρτυρόµενοι. «Η τέχνη του χθες ήταν το τζάµπα και το γκλάµορ», διαπίστωνε σινεφίλ.

Μετέθεσε για του χρόνου την παρουσία του στην τελετή έναρξης ο νεοεκλεγείς δήµαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, παραβρέθηκε όµως στα εγκαίνια της έκθεσης «Beyond Dress Codes» στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης _ του οποίου υπήρξε από ιδρύσεως χορηγός.

Sold out ήταν χθες οι προβολές των 76 ταινιών του φεστιβάλ (µε 6 ευρώ, αντί των 7 πέρσι).