Ανολοκλήρωτα όνειρα από µπετόν

Τσιµεντένιες κατασκευές ως όνειρα που έµειναν στα µπετά λόγω έλλειψης χρηµάτων και ως πληγές στο ελληνικό τοπίο, πρωταγωνιστούν στα καρέ των φωτογράφων Μανώλη Μπαµπούση και Τζεφ Βάντερπουλ
Στη διαδροµή από την Αττικήέως την Πελοπόννησο, ο ταξιδιώτης παρατηρεί ηµιτελείς κατασκευές που προορίζονταν για ξενοδοχειακές µονάδες σε ειδυλλιακές τοποθεσίες. Και άλλες που σχεδιάστηκαν ωςιδανικό σπίτι των ιδιοκτητών τους αλλά δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Οι τσιµεντένιες αυτές κατασκευές-σκελετοί τράβηξαν την προσοχή του φωτογράφου Μανώλη Μπαµπούση και του νεώτερου Τζεφ Βάντερπουλ, οι οποίοι τις παρουσιάζουν στακαρέ δύο εκθέσεων, στο Μουσείο Μπενάκη και στην γκαλερί «Manifactura».

«Σκελετοί» λέγεται η έκθεση αναδροµικού χαρακτήρα του ΜανώληΜπαµπούση στο Μπενάκη. «Ενα σύνηθες φαινόµενο στο ελληνικό τοπίο. Πληγές που προβάλλουν σ’ ένα ανέγγιχτο τοπίο. Μπορεί ναµην ξέρουµε ποια θα είναι η τελική τους µορφή, αλλά υπάρχουν εκεί, δίπλα µας,για να µας δείχνουν ότι κάτι θα συµβεί. ∆ίνοντας µια αίσθηση εκκρεµότητας και ίσως απειλής», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο φωτογράφος.

Στις 45 φωτογραφίες της έκθεσης,σε επιµέλεια Χριστόφορου Μαρίνου, ανακαλύπτει κανείς µεταξύ άλλων και τις µέχρι πρόσφατα ηµιτελείς κατασκευές σε νησιά του Αιγαίου και σε διάφορα θέρετρα. «∆εν επιθυµώ ν’ αποκαλύψω πού τραβήχτηκαν. Αλλωστε, θα µπορούσαν να βρίσκονται οπουδήποτε», λέει ο φωτογράφος.

Οι φωτογραφικές αναζητήσεις του καλλιτέχνη, από το 1985 έως σήµερα, διερευνούν τον εγκλωβισµό, την περικύκλωση της ανθρώπινης ύπαρξης, του δοµηµένου περιβάλλοντος, της φύσης. Ετσι, µπορεί η έκθεση, όπως λέει,ν’ αφορά τις τσιµεντένιες κατασκευές, ωστόσο επεκτείνεται στην έννοια της δοµής, της µορφής, της άρθρωσης ενός ανθρώπινου συστήµατος. Ανάµεσα στα καρέ του εντοπίζει κανείς ένα άρµα απότις Απόκριες στο Ρίο ντε Τζανέιρο. «Ενα καταναλωτικόαντικείµενο που πετιέται αφού χρησιµοποιηθεί», λέει.Και έναν πύργο στη Γαλλία. «Ο οποίος φανερώνει ότι ο Ντίσνεϊ δεν πρωτοτύπησε δηµιουργώντας τους περίφηµους πύργους του, αλλά εµπνεύστηκε από προηγούµενους», σχολιάζει.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο Τζεφ Βάντερπουλ ταξιδεύει από το Λονδίνο, όπου διαµένει, στην Ελλάδα εξερευνώντας το τοπίο και τα παράδοξά του.

Με νοικιασµένο µηχανάκι ή αυτοκίνητο και µε τη φωτογραφική µηχανή στο χέρι, αναζητά κάθε λογής τσιµεντένιες κατασκευές. Αλλες σε αποµονωµένες γωνιές στην Αµφισσα και στον Καραβόµυλο, κάποιες κρυµµένες σε καταπράσινους λόφους και άλλες που κοίταζαν από ψηλά το Γαλαξίδι, τον Σχινιά και τις παραλίες τηςΝάξου. Τον ενδιέφερε να συνδυάσει την οµορφιάτου τοπίου, όπως λέει, «µε την ασχήµια των κατασκευών αυτών που ωστόσο είναι µοναδικές στον κόσµο».

Στα 14 καρέ ταοποίαεκθέτειστηνγκαλερί «Manifactura»,στο πλαίσιοτου AthensPhoto Festival, ο ίδιος έδωσε τον τίτλο «Ονειρα εγκαταλελειµµένα». «Με νοσταλγία κοιτάζω αυτά που αφήνουµε πίσω. Εκείνα πουκληροδοτούµε στο µελλοντικό τοπίο. Για κάποιον περίεργο λόγο, πάντα τραβούσαν το µάτι µου οι ηµιτελείς κατασκευές», λέει στα «ΝΕΑ» ο Τζεφ Βάντερπουλ.

Η σχέση του φωτογράφου µετο ελληνικό τοπίο και η εµµονή του µε το… µπετόν ξεκινάνε από την παιδική ηλικία, καθώς γεννήθηκεκαι µεγάλωσε στην Ελλάδα. «Θυµάµαι ότι µε την παρέα µου παίζαµε κρυφτό και σκαρφαλώναµεσε τέτοιες κατασκευές», εξηγεί ο φωτογράφος, ο οποίος έχει µοιράσει τον χρόνο του ανάµεσα σε Λονδίνο και Αθήνα. Αυτή την περίοδο, εκτός από την έκθεσή του, επιµελείται µαζί µε την Ιωάννα Βασδέκη και εκείνη του Αβραάµ Παυλίδη σε παλιό µοναστήρι του Πικερµίου.

< INFO

Εκθεση φωτογραφίας «Σκελετοί» του Μανώλη Μπαµπούση στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου, τηλ.
210-3453.111)
από 8/12. «Ονειρα εγκαταλελειµµένα» του Τζεφ Βάντερπουλ στην γκαλερί «Manifactura» (Ζωοδόχου Πηγής 29, τηλ. 210-3811.470)
έως 2/12.

«Συνήθως ο Ελληνας λειτουργεί αυθόρµητα»

Οπως οι φωτογράφοι που ταξίδευαν στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα για να απαθανατίσουν τα αρχαία µνηµεία, έτσι και ο Τζεφ Βάντερπουλ φωτογραφίζει τις κατασκευές που χαρακτηρίζει «σύγχρονα µνηµεία» ή «αναµνήσεις των ονείρων που κάναµε κάποτε». Κάποιες φορές, συναντούσε κατοίκους διπλανών χωριών για να ρωτήσει τον λόγο για τον οποίο σταµάτησαν οι εργασίες σε συγκεκριµένα κτίσµατα. «Συνήθως σταµατούν για οικονοµικούς λόγους, όπως στην περίπτωση δύο επιχειρήσεων στην Ιτέα. Αλλες φορές, τα οικόπεδα είναι εκτός σχεδίου ή τα διεκδικούν διαφορετικοί κληρονόµοι. Ωστόσο, είναι στη νοοτροπία του Ελληνα να λειτουργεί αυθόρµητα, χωρίς να σκέφτεται καλά.

Και η ακόρεστη επιθυµία των ανθρώπων να κατακτούν τον χώρο τους, χτίζοντας ασταµάτητα», λέει ο φωτογράφος και καθηγητής σε κολέγιο στο Λονδίνο, ο οποίος ίδρυσε µαζί µε τον Γρηγόρη Παπαβασιλείου ένα κέντρο τεχνών µε σκοπό την υποστήριξη της καλλιτεχνικής δηµιουργίας των κατοίκων του Καµπάλε, µιας µικρής πόλης στη Νοτιοδυτική Ουγκάντα.

Σήµερα, µε την οικονοµική κρίση, τα ηµιτελή κτίσµατα, συχνά βιαστικά χτισµένα, αυξάνονται. «Ελπίζω, µε αφορµή την έκθεση, να συνειδητοποιήσουµε ότι θα ήταν καλό την επόµενη φορά να σκεφτούµε πριν πράξουµε».