Σχέσεις χελώνας και καβουκιού

Αλήθεια, φτάνει η συγκίνηση για να πλάσει κάποιος ένα έργο «λόγιας μουσικής»; Δεν προϋποτίθεται γνώση και κατάρτιση από τον γράφοντα- αν και δεν προϋποτίθεται για τον ακροατή; Μήπως η ουσία της μουσικής είναι ακριβώς η συγκίνηση και τίποτε άλλο; Αρκεί να γράφεις κάπως…

Είναι αρκετή η συγκίνηση ή η ακατέργαστη μελωδία για τη «λόγια μουσική»;

«δύσκολα» για να κατατάσσεσαι στη χορεία των λογίων συνθετών, ακόμη κι αν είσαι και δηλώνεις «αυτοδίδακτος στη δυτική μουσική»; Μόνον η περιπλοκή της μελωδίας ή η εμπλοκή ποιητικού λόγου ανυψώνει μια σύνθεση πάνω από το τρέχον, το πρόσφορο στο «εύκολο», επιφανειακό άκουσμα;

Ακούγοντας το διπλό CD του Θανάση Μωραΐτη «Εικόνες για τη θλίψη των ξανθών κοριτσιών και της Ελένης» (ΕΜΙ Classics) τα ερωτήματα αυτά μάλλον μου έμειναν αναπάντητα, αν όχι μου δημιουργήθηκαν περισσότερα. Είναι μεγάλη η κουβέντα για το πώς γράφεται η λεγόμενη «λόγια μουσική» (ή «κλασική», αν θέλετε). Και για το αν η ποίηση (όπως του Κώστα Καρυωτάκη στην εν λόγω έκδοση) αρκεί για να δικαιώσει τον στοχασμό που, κατά κάποιους, προϋποθέτει η «λόγια δημιουργία».

Ο Θανάσης Μωραΐτης ξεκίνησε σπουδάζοντας βυζαντινή μουσική δίπλα στον πρωτοψάλτη της Μητρόπολης Αθηνών Σπύρο Περιστέρη, μαζί με τον οποίο έψαλλε. Επειτα τον συναντήσαμε να τραγουδάει Θεοδωράκη σε δίσκο μαζί με την Γκιζέλα Μάι. Κι έπειτα ακούσαμε 17 νέες συνθέσεις του πάνω στα παραδοσιακά νανουρίσματα, στο άλμπουμ «Νάνι, γέλιο μου και φως μου, άσπρο γιασεμί του κόσμου».

«Η σχέση μου με τη μουσική είναι όπως της χελώνας με το καβούκι της» λέει σχεδόν σιβυλλικά ο ίδιος. Που δεν προτιμά, όπως δείχνει η πορεία του, αλλαγές… χελώνας και ούτε κλείνεται σε ένα καβούκι ή σε μουσικά στεγανά.

Κάπως έτσι περνά από την ελεγειακή σύνθεσή του για την «Ανοιξη» του Καρυωτάκη στο Κονσέρτο του Αμστερνταμ, για κιθάρα (Δημήτρης Κοτρωνάκης) και ορχήστρα εγχόρδων (Καμεράτα), από το όμποε (Βαγγέλης Χριστόπουλος) και το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο στο κανονάκι και στο σαντούρι (Σοφία και Ουρανία Λαμπροπούλου) και πίσω στη φωνή της σοπράνο Σόνιας Θεοδωρίδου.