Ρεσιτάλ υψηλής αισθητικής

Την πρώτη φορά που το είδα αισθάνθηκα αµηχανία. Μία ώρα αργότερα το µυαλό µου είχε κατοικηθεί απ’ αυτές τις θεσπέσιες εικόνες διαστηµικής τεχνολογίας και ροµαντικής επιθυµίας. Εξι χρόνια αργότερα, δηλαδή σήµερα, αδύνατον να το ξεχάσω. Κάθε φορά που σκέπτοµαι τις πιο αγαπηµένες µου στιγµές, το «2046» κάνει έρωτα µε το µυαλό µου. Τhis is the Future. Η Κίνα του Γουόνγκ Καρ Βάι!

Τρεις οι ανεπανάληπτες κινηµατογραφικές προφητείες. Η πρώτη, το «2001, η Οδύσσεια του Διαστήµατος» (2001, Α Space Οdyssey) γυρίστηκε το 1968.

Εδώ ο Στάνλεϊ Κιούµπρικ (1928-1999) λέει πως το µέλλον θα καθορίζεται από τα κοµπιούτερ και ότι ο Ανθρωπος, όσο και τεχνολογικά να προκόψει, κατά βάθος θα παραµείνει άξεστος και βίαιος σαν τον πρόγονό του τον χιµπαντζή. Η δεύτερη, το «Σολάρις» (Solyaris), γυρίστηκε τέσσερα χρόνια αργότερα. Πολλοί ισχυρίστηκαν πως οι Σοβιετικοί, µ’ αυτή την ταινία, απαντούν στον Κιούµπρικ. Λάθος. Γιατί ο Αντρέι Ταρκόφσκι (1932-1986) πάνω – κάτω τα ίδια ήθελε να πει. Οτι ο Ανθρωπος πρώτα να ψάξει µέσα του και µετά στο Διάστηµα. Η Αλήθεια είναι εσωτερική. Να ταξιδέψουµε και να σκαλίσουµε βαθιά. Με όχηµα την πίστη και την ψυχή. Η τρίτη προφητεία λαµβάνει χώρα στο Festival Du Cannes του 2004. Οταν ο πανύψηλος Κινέζος, από τη Σαγκάη του 1956, µε το όνοµα Γουόνγκ Καρ Βάι, ύστερα από πολλές περιπέτειες, από άφθονα γυρίσµατα, από ατελείωτες πρόβες και απανωτές απογοητεύσεις, κουβαλάει την ύστατη στιγµή υπό µάλης το «2046», το τελευταίο του και πολυαναµενόµενο φιλµ.

Ο Κινέζος λοιπόν, αν και εξωτερικά µοιάζει να διαφωνεί, στην πραγµατικότητα συµπληρώνει και τους δύο µαζί. Γιατί όσο και να προχωρήσουµε µέσα στον Χρόνο και σε άλλους Γαλαξίες, όσο και να τρέχουµε και να µεταφερόµαστε σε µια στιγµή από τον έναν στον άλλο τόπο, εκεί νο που µε τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει και να χαθεί είναι τα αισθήµατα, ο έρωτας, οι σχέσεις, ο ροµαντισµός και η ανεκπλήρωτη επιθυµία να ολοκληρωθούµε µέσα από τον Αλλο.

Το «2046» επί της ουσίας ήταν η συνέχεια, η προέκταση, η µεγέθυνση µιας προηγούµενης ιστορίας του. Το λένε «Ερωτική επιθυµία» (Fa yeung nin wa) και άφησε τα ίχνη του στην ιστορία του παγκόσµιου ερωτικού ροµάντζου. Εδώ λοιπόν, όπως και στη «Σύντοµη συνάντηση» (Βrief Εncounter) του Ντέιβιντ Λιν και του 1946, ούτε µισή σκηνή µε σεξ, γυµνό και ολίγον πορνό.

Μόνο ανάσα. Μόνο απόσταση. Μόνο επιθυµία, Μόνο φλερτ.

Μόνο παρανοµία. Αισθηµάτων και υποψήφιων εραστών. Η Μάγκι Τσενγκ (αλαβάστρινη σαν κούκλα κεντηµένη από µετάξι και µάρµαρο σµιλευτό) και ο Τόνι Λενγκ πλέκουν και δια σταυρώνουν τις σκιές τους µέσα σε σκοτάδι πηχτό. Δύο πλάσµατα χαρισµατικά ίπτανται πέρα από τα γήινα και τα καθηµερινά. Το «2046» πάει ένα βήµα ακό µα πιο µπροστά. Εδώ ο Γουόνγκ Καρ Βάι συνθέτει σε µια απίστευτη, αισθητική οµοιογένεια και εικαστική πυκνότητα το παλιό µε το νέο. Το Χτες µε το Αύριο. Το Ροµαντικό µε το Διαστηµικό. Οπως ο Ταρκόφσκι που αποτύπωνε το βάσανό του, έτσι και ο Κινέζος µε το αισθηµατικό του. Από την Εικόνα θα προκύψει η ιστορία. Από µια λεπτεπίλεπτη, αδαµάντινη εικαστική επεξεργασία η πλοκή και η ίντριγκα. Γι’ αυτό το σενάριο είναι της µιας γραµµής. Γι’ αυτό στα visual effects δούλεψαν _ κρατηθείτε _ 35 επαΐοντες από Ευρώπη και Αµερική. Γι’ αυτό όλος αυτός ο έναστρος, άλλοτε υποφωτισµένος, άλλοτε αχνός, φωτισµός και όλη αυτή η τεχνολογία καταλήγουν σε µια φράση που λέει µια αλήθεια: Το 2046 είναι χρονολογία. Οµως ταυτόχρονα είναι αριθµός δωµατίου κάποιου ξενοδοχείου. Οµως µπορεί να µας πηγαίνει πίσω, στο 1946. Ολα αυτά µαζί γιατί η πορεία, η διαδροµή, η διαρ κής εσωτερική ταραχή δεν αλ λάζουν, όσα χρόνια και να πε ράσουν. Οι αµερικανοί παραγωγοί το λένε µε τρεις λέξεις Βoy meets girl. Ανδρας και Γυναίκα. Αδάµ και Εύα.

Δύο τα ανεπανάληπτα χαρίσµατα του Γουόνγκ Καρ Βάι. Το πρώτο η αισθητική του. Αποτυπωµένη σε κάθε λεπτοµέρεια αυτής της εσωτερικής πε ριπλάνησης. Με τρία θηλυκά πλάσµατα, τόσο εύθραυστα, τόσο πανέµορφα και τόσο φινετσάτα που όµοιά τους σπανίως έχουµε συναντήσει στη δυ τική οθόνη. Η Γκονγκ Λι (η πα λιά µούσα, πρωταγωνίστρια και ερωµένη του Ζανγκ Γίµου). Η Ζανγκ Ζίγι (η νεώτερη ανακάλυψη, πάλι του Ζανγκ Γίµου) και η Μάγκι Τσενγκ. Η ενδυµατολογική επιλογή ξεπερνάει ακό µα και το βεστιάριο των καλύτερων θεατρικών σκηνών. Η στάση, η διακριτική πόζα, η χάρη, η εναέρια κίνηση των χεριών, όλα όσα υπάρχουν πάνω τους εκφράζουν πλάσµατα από κά ποιον άλλο πλανήτη µε υψηλό τερη ευφυΐα και τόση οµορφιά που δεν τη χωράει και η πιο ευφάνταστη επιθυµία. Θεέ µου, τι λύτρωση!

Το δεύτερο χάρισµά του, η επιλογή των µουσικών κοµµατιών του. Παλιά αµερικανικά τραγούδια που ανάβουν τα αισθήµατα και εκτοξεύουν τη νοσταλγία στο άπειρο. Γιατί το Αύριο χω ρίς το Χτες είναι µισό. Το µέλ λον χωρίς το παρελθόν είναι σκοτεινό. Και γιατί ο Ανθρωπος χωρίς την Ιστορία του είναι νε κρός. Μasterpiece ζωγραφικό! Αύριο: «Η συνοµιλία» του Φράνσις Φορντ Κόπολα
Η ταυτότητα

§ Ετος: 2004 § Σκηνοθεσία: Γουόνγκ Καρ Βάι § Σενάριο: Γουόνγκ Καρ Βάι § Cast: Τόνι Λενγκ Τσιού Βάι, Λι Γκονγκ, Ζανγκ Ζίγι, Μάγκι Τσανγκ, Φέι Γουάνγκ, Αλις Λι § Φωτογραφία: Κρίστοφερ Ντόιλ και Κουάν Πουνγκ Λενγκ § Μουσική: Σιγκέρου Ουµεµπαγιάσι § Είδος: Αισθηµατικό ροµάντζο § Διάρκεια: 129’ § Χώρα: Κίνα