ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ 2010
ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΤΑΞΗ
Το θέμα μου αφορά τη δεύτερη σύνταξη. Είμαι συνταξιούχος του Δημοσίου και παίρνω 650 ευρώ. Εργάζομαι με ασφάλιση ΙΚΑ βαρέα και ανθυγιεινά 19 χρόνια μετά τη συνταξιοδότησή μου. Είμαι 57 ετών και ο μισθός μου είναι 2.500 ευρώ μεικτά. Τι με συμφέρει να κάνω;
Δεύτερη σύνταξη από το ΙΚΑ μπορεί κάποιος να πάρει στα 65 χρόνια και εφόσον έχει τουλάχιστον ασφάλιση 20 έτη (6.000 ημέρες) ή 16 έτη ασφάλισης (4.800 ημέρες) για μειωμένη σύνταξη, προϋποθέσεις που εσείς δεν έχετε. Αναγκαστικά λοιπόν θα περιμένετε.
ΔΟΥΛΕΥΩ ΑΠΟ ΤΑ 16
Είμαι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ από 19/4/1974 συνεχόμενα και έχω σήμερα 10.800 ένσημα καταμετρημένα με 300 τον χρόνο, δηλαδή 36 έτη συνεχόμενης εργασίας. Εχω αρχίσει τη δουλειά μου από 16 ετών. Γεννήθηκα στις 30/9/1957. Παρακαλώ πείτε μου αν μπορώ να καταθέσω τα ένσημα για να συνταξιοδοτηθώ.
Δυστυχώς δεν προλαβαίνετε να συμπληρώσετε 11.100 ημέρες ασφάλισης έως το τέλος του 2010 για να συνταξιοδοτηθείτε χωρίς όριο ηλικίας. Με τον νέο νόμο καταργείται η δυνατότητα αυτή και φοβάμαι ότι δεν θα μπορέσετε να συνταξιοδοτηθείτε πριν από τα 60 έτη, εκτός αν αλλάξει προς το καλύτερο το νέο συνταξιοδοτικό καθεστώς, πράγμα απίθανο.
ΕΡΓΑΖΟΜΑΙ ΣΤΗ ΔΕΗ ΑΠΟ ΤΟ 1982
Είμαι ασφαλισμένος από 16/7/1982. Είμαι 55 ετών. Εργάζομαι στη ΔΕΗ. Πότε μπορώ να συνταξιοδοτηθώ; Εάν εξαγοράσω τη στρατιωτική θητεία στα 58 (24 μήνες) τι κερδίζω;
Σύμφωνα με όσα ισχύουν έως τώρα για τους ασφαλισμένους στον Οργανισμό Ασφάλισης Προσωπικού της ΔΕΗ, οι άνδρες που έχουν υπαχθεί στην ασφάλιση του Οργανισμού μέχρι 31/12/1982 και έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης από 1/1/1998 και μετά, κατηγορία στην οποία υπάγεστε εσείς, δικαιούνται σύνταξη με 25 έτη ασφάλισης και ηλικία 65 ετών όταν συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης το 2007 και μετά. Βέβαια, στην ηλικία των 65 ετών, χωρεί συνταξιοδότηση και με 15 έτη ασφάλισης. Επίσης, προβλέπεται συνταξιοδότηση και με 35 χρόνια ασφάλισης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Τις προϋποθέσεις αυτές εσείς δεν τις έχετε και θα υπαχθείτε στις διατάξεις του νέου ασφαλιστικού νόμου, οπότε η αναγνώριση και η εξαγορά της στρατιωτικής υπηρεσίας σας μπορεί να συμβάλει στη συντόμευση του χρόνου συνταξιοδότησης.
ΕΚΑΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΣΑ ΕΙΣΦΟΡΕΣ
Γεννήθηκα στις 24/7/1960. Ημουν ασφαλισμένη από 22/11/1979 έως 30/4/1987 στο ΙΚΑ (1.503 ημέρες). Στις 22/5/1987 διορίστηκα στο Δημόσιο όπου υπηρετώ μέχρι σήμερα. Το 1989 είχαν γίνει οι σχετικές διαδικασίες αναγνώρισης του χρόνου του ΙΚΑ στο Δημόσιο (ως συντάξιμου) αλλά δεν πληρώθηκαν ακόμη οι εισφορές. Θέλω να σας ρωτήσω πότε μπορώ να πάρω σύνταξη, ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξης και τι δικαιολογητικά χρειάζονται.
Είστε μόλις 50 ετών και ο χρόνος συνταξιοδότησής σας, μετά την ισχύ μάλιστα του νέου ασφαλιστικού νόμου, είναι ακόμη πολύ μακριά. Δεν έχει νόημα λοιπόν να ρωτάτε ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξής σας και τι δικαιολογητικά χρειάζονται, αφού μέχρι να έλθει ο χρόνος συνταξιοδότησής σας θα έχουν αλλάξει. ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΑΠΟ ΤΟ 1954
Είμαι εργαζόμενη στον ιδιωτικό τομέα, γεννημένη στις 25/4/1954 και ασφαλισμένη στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ από 19 Ιουλίου 1973. Τα ένσημά μου μέχρι και το τέλος Μαΐου 2010 είναι 10.833 και ο μηνιαίος μισθός
την τελευταία 5ετία στην ανώτατη κλάση του ΙΚΑ. Παιδιά δεν έχω. Πότε βγαίνω σε σύνταξη;
Μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε και τώρα με μειωμένη σύνταξη (4 %, για κάθε έτος που λείπει μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας σας) υπό την προϋπόθεση ότι κατά τα τελευταία 5 έτη έχετε ανά 100 ημέρες ασφάλισης.
ΕΧΩ ΔΙΑΚΟΠΗ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΗ ΘΗΤΕΙΑ ΜΟΥ
Εργάζομαι από τον Σεπτέμβριο του 1973 μέχρι σήμερα συνεχώς, με εξαίρεση το διάστημα της στρατιωτικής θητείας 24 μήνες και 100 μέρες εφεδρείας. Το ταμείο μου είναι το ΙΚΑ. Γεννήθηκα στις 12 Απριλίου 1954. Πότε θα βγω στη σύνταξη;
Εάν έχετε συγκεντρώσει ή θα συγκεντρώσετε 11.100 ημέρες ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε εντός του 2010 χωρίς όριο ηλικίας. Με τον νέο ασφαλιστικό νόμο όμως, που ισχύει από 1/1/2011, η δυνατότητα αυτή καταργείται. ΣΕ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΠΟ ΤΟ 1978
Παρακαλώ, εάν είναι δυνατόν, να με ενημερώσετε πότε δικαιούμαι σύνταξη, έστω και μειωμένη, από το ΙΚΑ. Εργάζομαι στη Γενική Τράπεζα από 24/2/1978. Γεννήθηκα στις 24/11/1955. Είμαι παντρεμένος με τρία παιδιά, εκ των οποίων το ένα ανήλικο.
Δεν βλέπω να συγκεντρώνετε τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση από το ΙΚΑ λόγω ηλικίας, καθώς απαιτείται η συμπλήρωση του 58ου έτους και 10.500 ημέρες ασφάλισης ή 37 έτη ασφάλισης στο ΙΚΑ χωρίς όριο ηλικίας. Με τον νέο ασφαλιστικό νόμο τα πράγματα χειροτερεύουν αφού και ο χρόνος των 10.500 ημερών ασφάλισης αυξάνεται από 1/1/2011 κατά 300 ημέρες κάθε χρόνο μέχρι να φτάσει στις 12.000 και η ηλικία αυξάνεται από 1/1/2012 κατά ένα έτος κάθε χρόνο και μέχρι τα 60 έτη. Σύμφωνα όμως με την παράγραφο 8 του άρθρου 10 του νέου ασφαλιστικού νόμου (3863/2010), αν το 2011 συμπληρώσετε 10.500 ημέρες ασφάλισης, θα πάρετε σύνταξη όταν συμπληρώσετε το 58ο έτος της ηλικίας σας και 10.800 ημέρες ασφάλισης.
ΤΡΙΑΝΤΑ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΞΑΓΟΡΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
Εχω 10 χρόνια ένσημα στον ιδιωτικό τομέα. Εργάζομαι 23 χρόνια στο Δημόσιο (σε ΝΠΔΔ). Αν εξαγοράσω 2 χρόνια του στρατού και συμπληρώσω 35 χρόνια εργασίας, μπορώ να φύγω το 2011 σε ηλικία 58 ετών;
Ηερώτησή σας είναι κάπως ασαφής και ελλιπής για να δοθεί σίγουρη απάντηση. Εκείνο που μπορώ να σας πω είναι ότι οι άνδρες που έχουν ασφαλιστεί μέχρι 31/12/1982 και έχουν συνολική συντάξιμη υπηρεσία 35 ετών δικαιούνται σύνταξη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Αν αυτό έχει συμβεί έως 31/12/2010, τότε έχουν θεμελιωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα και μπορούν να το διατηρήσουν και το 2011 και τα επόμενα χρόνια.
ΝΑ ΡΙΣΚΑΡΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ;
Μέχρι 31/12/2010 θα έχω 10.200 ένσημα. Είμαι 55 ετών. Μπορώ να ρισκάρω να μείνω στη δουλειά μου και να αποχωρήσω του χρόνου;
Δεν αναφέρετε την ηλικία σας, ούτε αν είστε στον ιδιωτικό τομέα και σε ποιο ασφαλιστικό ταμείο ή στο Δημόσιο και έτσι δεν μπορεί να δοθεί σίγουρη απάντηση στην ερώτησή σας. Μόνο αν είστε γυναίκα θεμελιώνετε το 2010 δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη στα 55 έτη.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις για το Ασφαλιστικό απαντά ο νομικός Γιάννης Γουσέτης
ΑΓΟΡΑΠΩΛΗΣΙΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Πότε θεωρείται ότι έχει καταρτιστεί η σύμβαση της πώλησης ακινήτου;
Ησύμβαση θεωρείται καταρτισμένη από τη στιγμή της υπογραφής του συμβολαιογραφικού εγγράφου, υπό την προϋπόθεση ότι αναφέρονται σε αυτό τόσο το αντικείμενο της πώλησης (δηλαδή το συγκεκριμένο ακίνητο) όσο και το τίμημα. Επομένως, από τον χρόνο αυτό η σύμβαση δεσμεύει τους συμβαλλομένους, εκτός εάν αυτοί έχουν συμφωνήσει να αναβάλουν την επέλευση των αποτελεσμάτων της μέχρι ορισμένη ημερομηνία ή ορισμένο γεγονός. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι η υπογραφή προσυμφώνου πωλήσεως δεν έχει από μόνη της ως αποτέλεσμα τη μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου. Πρέπει στη συνέχεια να καταρτιστεί και η κύρια σύμβαση.
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ
Διαμένω στο εξωτερικό και θα ήθελα να ρωτήσω αν μπορώ να εξουσιοδοτήσω κάποιον να πουλήσει για λογαριασμό μου ένα διαμέρισμα που έχω στην Ελλάδα.
Μπορείτε να πουλήσετε το διαμέρισμά σας μέσω αντιπροσώπου, αλλά πρέπει η εξουσιοδότηση να γίνει με συμβολαιογραφικό έγγραφο. Το ίδιο ισχύει και για τον αντιπρόσωπο του αγοραστή.
ΒΡΗΚΑ ΤΟ ΑΚΙΝΗΤΟ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΧΩ ΟΛΑ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ
Ενδιαφέρομαι να αγοράσω ένα συγκεκριμένο διαμέρισμα. Εχουμε συμφωνήσει την τιμή με τον ιδιοκτήτη, αλλά δεν έχω μαζέψει ακόμη τα χρήματα. Πώς μπορώ να εξασφαλίσω ότι ο ιδιοκτήτης δεν θα το πουλήσει εν τω μεταξύ σε άλλον;
Για να εξασφαλιστείτε, μπορείτε στην περίπτωση αυτή να συνάψετε με τον ιδιοκτήτη προσύμφωνο πώλησης του ακινήτου. Με το προσύμφωνο ο ιδιοκτήτης υπόσχεται να σας πουλήσει μελλοντικά το ακίνητο στην τιμή που συμφωνήθηκε. Αν αργότερα μετανιώσει (επειδή π.χ. κάποιος άλλος του προσφέρει περισσότερα χρήματα) και δεν εκπληρώνει την υποχρέωση που ανέλαβε, θα δικαιούστε να ζητήσετε από το δικαστήριο να τον καταδικάσει στη δήλωση που απαιτείται για την κατάρτιση της τελικής σύμβασης. Εάν πρόλαβε να το πουλήσει στο μεταξύ σε άλλον, θα δικαιούστε αποζημίωση. Για την κατάρτιση του προσυμφώνου πρέπει να απευθυνθείτε σε συμβολαιογράφο.
ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΡΟΑΙΡΕΣΕΩΣ
Τι είναι το «σύμφωνο προαιρέσεως» και σε τι διαφέρει από το προσύμφωνο;
Το σύμφωνο προαιρέσεως είναι μια ρήτρα που μπαίνει συνήθως σε συμβάσεις μίσθωσης (ενοικίασης) καταστημάτων, με την οποία παρέχεται στον μισθωτή, όσο διαρκεί η μίσθωση, το δικαίωμα να αγοράσει το ακίνητο με μόνη τη δήλωσή του προς τον ιδιοκτήτη και έπειτα από καταβολή του συμφωνημένου τιμήματος. Σε αντίθεση με το προσύμφωνο, ο δικαιούχος δεν χρειάζεται εδώ να κάνει αγωγή αν ο ιδιοκτήτης αρνείται τώρα να συμπράξει στην κατάρτιση της πώλησης, αλλά έχει δικαίωμα να τελειώσει μόνος του τη σύμβαση, χωρίς άλλη ενέργεια του ιδιοκτήτη και χωρίς ανάγκη προσφυγής στο δικαστήριο. Για να είναι, όμως, έγκυρο το σύμφωνο προαιρέσεως, πρέπει τόσο η αρχική σύμβαση (π.χ. η μίσθωση) όσο και η δήλωση του δικαιούχου για την άσκηση του δικαιώματος να γίνουν με συμβολαιογραφικό έγγραφο.
ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΜΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΤΙΜΗΜΑ
Στις διαπραγματεύσεις για την πώληση του διαμερίσματός μου, ο αγοραστής μού ζήτησε να αναγράψουμε στο συμβόλαιο τίμημα μικρότερο του πραγματικού. Είναι νόμιμο αυτό;
Ηκατάρτιση σύμβασης πώλησης ακινήτου με τίμημα μικρότερο του πραγματικού αποτελεί σύνηθες φαινόμενο στη συναλλακτική πρακτική. Ειδικότερα, ο πωλητής και ο αγοραστής αναγράφουν στο πωλητήριο συμβόλαιο ένα ψεύτικο τίμημα, ενώ το τίμημα που πραγματικά έχουν συμφωνήσει να καταβληθεί είναι αρκετά μεγαλύτερο και προκύπτει συνήθως από κάποιο ιδιωτικό έγγραφο που υπογράφουν τα μέρη (το λεγόμενο «αντέγγραφο») ή και από μόνη την προφορική τους συμφωνία. Η πρακτική αυτή ακολουθείται κυρίως για φορολογικούς λόγους, δηλαδή για να πληρώσει ο αγοραστής μικρότερο φόρο μεταβίβασης ή και για να μπορεί ενδεχομένως να δικαιολογήσει την αγορά με βάση τα εισοδήματα που περιέλαβε στη φορολογική του δήλωση ενόψει του πόθεν έσχες.
Στην περίπτωση αυτή, η πώληση με το πραγματικό τίμημα είναι κατ΄ αρχήν άκυρη, αφού με βάση το νόμο κάθε συμφωνία για το τίμημα πρέπει να περιληφθεί στο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Σύμφωνα δε με το άρθρο 13 του νόμου 1587/1950, τυχόν «αντέγγραφο», από το οποίο προκύπτει ότι συμφωνήθηκε ή καταβλήθηκε τίμημα μεγαλύτερο από εκείνο που αναγράφεται στο συμβόλαιο είναι άκυρο. Ωστόσο, όπως δέχονται τα δικαστήριά μας, η πώληση και η μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου είναι έγκυρες και ισχύει το τίμημα που αναγράφεται στο συμβόλαιο, που είναι βεβαίως μικρότερο του πραγματικού.
ΟΣΑ ΓΡΑΦΕΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ
Δηλαδή, αν ο αγοραστής μού δώσει μόνο το ποσό που αναγράφεται στο συμβόλαιο, δεν θα δικαιούμαι να του ζητήσω τα υπόλοιπα;
Ακριβώς. Η ακυρότητα της συμφωνίας για καταβολή μεγαλύτερου τιμήματος έχει ως συνέπεια να μην μπορείτε, σε περίπτωση που πιστώσατε το τίμημα, να αξιώσετε από τον αγοραστή να σας καταβάλει και το μέρος του τιμήματος που απεκρύβη. Γι΄ αυτό και συνίσταται στους πωλητές να αρνούνται την κατάρτιση συμβάσεων με εικονικό τίμημα. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΟΥ ΖΗΤΗΣΕΙ ΠΙΣΩ ΧΡΗΜΑΤΑ;
Αν ο αγοραστής κατέβαλε ήδη το μεγαλύτερο τίμημα που συμφωνήσαμε προφορικά ή με ιδιωτικό έγγραφο, μπορεί να μου ζητήσει πίσω το ποσό που υπερβαίνει το αναγραφόμενο στο συμβόλαιο τίμημα;
Oαγοραστής που κατέβαλε ως τίμημα ποσό μεγαλύτερο από εκείνο που αναγράφεται στο συμβόλαιο έχει δικαίωμα να αξιώσει από εσάς το ποσό που κατέβαλε πέραν του αναγραφόμενου στο πωλητήριο συμβόλαιο, με βάση τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό. Ωστόσο, όπως δέχονται τα δικαστήρια, το δικαίωμα αυτό του αγοραστή αφορά μόνο εκείνο το μέρος του υπερβάλλοντος τιμήματος, το οποίο υπερβαίνει την αντικειμενική αξία του ακινήτου που μεταβιβάστηκε σε αυτόν. Ετσι, ο αγοραστής πληρώνει τελικά στον πωλητή την αντικειμενική αξία του ακινήτου. Αν π.χ. πουλήσετε και μεταβιβάσετε στον Α ένα διαμέρισμα αντικειμενικής αξίας 100.000 ευρώ έναντι πραγματικού τιμήματος 130.000 ευρώ και με αναγραφόμενο στο συμβόλαιο τίμημα 80.000 ευρώ, η συμφωνία για το πέραν των 80.000 ευρώ τίμημα είναι άκυρη. Ο Α θα μπορεί, όμως, να αναζητήσει με αγωγή αδικαιολόγητου πλουτισμού μόνο 30.000 ευρώ (και όχι 50.000 που είναι η διαφορά μεταξύ πραγματικού και εικονικού τιμήματος), αφού για το ποσό των 100.000 ευρώ έχετε δώσει ως αντάλλαγμα το διαμέρισμα και συνεπώς δεν πλουτίσατε αδικαιολόγητα.
Η ΑΝΤΙΠΑΡΟΧΗ
Κατασκευαστική εταιρεία ζήτησε το οικόπεδό μου «με αντιπαροχή». Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Πρόκειται για μια ελληνικής εμπνεύσεως σύμβαση, με την οποία ο ιδιοκτήτης ενός- άρτιου και οικοδομήσιμου- οικοπέδου (ο λεγόμενος «οικοπεδούχος») συμφωνεί με έναν επιχειρηματία κατασκευαστή οικοδομών (τον «εργολάβο») την ανέγερση στο οικόπεδο του πρώτου πολυώροφης οικοδομής, χωρισμένης σε οροφοκτησίες. Ο οικοπεδούχος υποχρεούται να μεταβιβάσει στον εργολάβο ή σε τρίτους που υποδεικνύει ο εργολάβος, ανάλογα με την πρόοδο των οικοδομικών εργασιών, ποσοστά εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου με τις αντίστοιχες οροφοκτησίες. Ο εργολάβος, από τη μεριά του, οφείλει να κατασκευάσει πολυώροφο κτίσμα, στο οποίο ο οικοπεδούχος διατηρεί την κυριότητα των υπόλοιπων εξ αδιαιρέτου ποσοστών επί του οικοπέδου με τους αντίστοιχους ορόφους. Για παράδειγμα, μπορεί να συμφωνηθεί ότι ο εργολάβος θα ανεγείρει πολυκατοικία έξι οροφοδιαμερισμάτων, από τα οποία ο οικοπεδούχος θα κρατήσει τα δύο, ενώ τα υπόλοιπα θα πρέπει να τα μεταβιβάσει στον εργολάβο ή στους τρίτους αγοραστές που θα του υποδείξει ο εργολάβος. Δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι με βάση το σύστημα αυτό οικοδομήθηκαν ως επί το πλείστον οι σύγχρονες μεγάλες ελληνικές πόλεις και γέμισαν ασφυκτικά με πολυκατοικίες.
Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ
Είναι υποχρεωτική η παράσταση δικηγόρου κατά την κατάρτιση του πωλητήριου συμβολαίου;
Ηπαράσταση δικηγόρου είναι υποχρεωτική εφόσον η συμφωνημένη αξία του ακινήτου είναι μεγαλύτερη από 29.347
ευρώ για τις περιφέρειες των Δικηγορικών Συλλόγων Αθηνών και Πειραιά, και από 11.739 ευρώ για τις περιφέρειες των λοιπών Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις για τα ακίνητα απαντούν οι νομικοί Μαριλένα Ζηδιανάκη και Κίμωνας Σαϊτάκης
