Δύο οι αιώνιοι αντίπαλοι του μεταπολεμικού Αmerican Cinema. Ο Φράνσις Φορντ Κόπολα του «Godfather» και ο Μάρτιν Σκορσέζε του «Τaxi Driver». Ενα πράγμα τούς ένωσε. Ανέδειξαν τη βία, τους gangsters και το λουτρό αίματος σε ύψιστο καλλιτεχνικό αγαθό. Από τότε όλα άλλαξαν στο Χόλιγουντ!
Νo 47
Χρονικά αλλά και δημιουργικά, ο Κόπολα (του 1939) προηγήθηκε του Μάρτιν Σκορσέζε (του 1942). Ο αθεόφοβος σαν πραγματικός Citizen Cane εφορμά στην οθόνη και από το 1972 μέχρι το 1979 εγκαθίσταται στον θρόνο της Αυτοκρατορίας και αφήνει πίσω του τις ορντινάντσες να τρώνε σκόνη. Πρώτα ο «Νονός» το 1972, ακολουθεί η «Συνομιλία» και ο δεύτερος «Νονός» το 1974 και πέντε χρόνια αργότερα υπογράφει το απόλυτο masterpiece, το «Αποκάλυψη τώρα». Τα είπε όλα μονοκοπανιά! Λίγο πριν απ΄ αυτό το πανδαιμόνιο, ο κοντός, διοπτροφόρος και φλύαρος Μάρτιν μαζί με τον Τζορτζ Λούκας και τον Ουίλιαμ Φρίντκιν, άκουγαν προσηλωμένοι τα όνειρα που σχεδίασε επί χάρτου για την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως ο big Φράνσις. Very big. Το μέγεθος μετράει. Γιατί ο Κόπολα με τον Ντον Κορλεόνε και τον Μάρλον Μπράντο. Ο Μάρτιν με τον Τράβις Μπικλ και τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο.

Εκείνη τη χρονιά, το 1976, ο Σκορσέζε έκλεινε τα 34. Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο τα 33. Ο Χάρβεϊ Καϊτέλ τα 37. Και η μικρή Τζόντι Φόστερ- το κορίτσι με το όνομα Ιρις στην ταινία- μόλις 14 ετών. Απαντες δηλαδή στα ντουζένια τους. Εξι χρόνια πριν, με το «Μean streets» (Κακόφημοι δρόμοι) ο μικρός Μάρτιν είχε δείξει την αξία του στον αρχηγό. Εκείνος, ο Κόπολα φυσικά, του είπε κάτι σαν «Κid πήγαινε στη γωνία να δεις αν έρχομαι» και ο Κid κατάπιε τη γλώσσα του. Ομως σε μια διασταύρωση της Νέας Υόρκης πέφτει πάνω στον Πολ Σρέιντερ. Περίπου της ίδιας γενιάς. Και περίπου της ίδιας οπτικής. Αμφότεροι με διεστραμμένα μυαλά. Με την καλή έννοια φυσικά. Για να σας λύσω την απορία, ο Σρέιντερ είναι ο σεναριογράφος του «Ταξιτζή» και ο σκηνοθέτης του «Αmerican Gigolo», μια γκλαμουράτη αλλά σκοτεινή ιστορία του 1980 που έκανε τον Ρίτσαρντ Γκιρ ηθοποιό της προκοπής. Απ΄ αυτήν την τυχαία διασταύρωση προέκυψε ο «Ταξιτζής», μια από τις δέκα πιο θρυλικές ταινίες των τελευταίων σαράντα ετών!

Ο Μάρτιν κοντός στο μπόι αλλά με όρεξη επιπέδου του γίγαντα μπασκετμπολίστα Σοφοκλή Σχορτσανίτη. Δεν υπάρχει ταινία από οποιοδήποτε σημείο της Υφηλίου που να μην έχει δει και να μην καταβροχθίσει. Απ΄ αυτήν την αχόρταγη βουλιμία του κερδισμένος βγαίνει το 1998 ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, λαμβάνοντας τον Χρυσό Φοίνικα Καννών, για το «Αιωνιότητα και μια μέρα», διά χειρός Μάρτιν Σκορσέζε. Ζωντανή και κινητή Ταινιοθήκη ο τύπος. Αυτή η μανία του αποδεικνύεται το εφαλτήριο για το ρεσιτάλ Film making (κατασκευής) που επιδεικνύει σε σχεδόν κάθε ταινία του. Είναι ικανός να κάνει παπάδες στο πανί. Ας πούμε στους «Κακόφημους δρόμους» αλλά και στο «Goodfellas» (Καλά παιδιά- 1990) αντιγράφει τα ατελείωτα και θρυλικά μονοπλάνα του Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Ο «Ταξιτζής» όμως ήταν κάτι διαφορετικό. Εδώ καταφέρνει να ενσωματώσει στη σκοτεινή και ιδρωμένη οπτική του μια νοσηρή μετάλλαξη. Ετσι συντελείται ομοιογένεια φόρμας και περιεχομένου. Και έτσι ο Σκορσέζε αναγορεύεται Προφήτης της έλευσης του Νέου, αμερικανικού, φασισμού!

Γιατί ο Τράβις Μπικλ κυκλοφορεί στους σκοτεινούς δρόμους. Γιατί έτσι απομονώνεται από τους απλούς, κανονικούς ανθρώπους. Γιατί η απομόνωσή του ροκανίζει την εύθραυστη και τραυματισμένη ψυχοσύνθεσή του. Γιατί πρέπει να εκτονώσει τον θυμό και την οργή του. Γιατί το καθημερινό έγκλημα είναι μια πρώτης τάξεως αφορμή να γίνει κάποιος και στην κοινωνία του να δικαιωθεί. Ετσι προπονείται στα μαχαίρια και τη σκοποβολή. Ετσι κουρεύεται σαν Ινδιανος. Κι έτσι ορμάει να σκοτώσει όλα τα καθάρματα που έχουν μετατρέψει τη Νέα Υόρκη σε νεκροταφείο. Μάχαιραν έδωκας μάχαιραν θα λάβεις. Κάπως έτσι και χωρίς να το θέλει μεταμορφώνεται σε Αγγελο εξολοθρευτή, σε Τιμωρό και σε επίγονο της Κου Κουξ Κλαν!

Αν η πορεία αυτού του καθημερινού τύπου ήταν παρόμοια με εκείνη του Πολ Κέρσι (Τσαρλς Μπρόνσον), ήρωα αυτοδικίας στον «Εκτελεστή της νύχτας» (Death Wish- 1974) του Μάικλ Γουίνερ, τότε ο «Ταξιτζής» θα κατέληγε να κάνει παρέα στα σκουπίδια. Η διαφορά καταλυτική. Η μετάλλαξη και μόνο αυτή. Ο θεατής βιώνει στην πέτσα του τη σταδιακή μεταμόρφωση του Τράβις. Η επεξεργασία της δραματουργίας εξαιρετική. Με εργαλείο τον Ντε Νίρο, μοναδικό και αδιαφιλονίκητο διάδοχο του Μάρλον Μπράντο. Οπως και ο Σκορσέζε στη σκηνοθεσία, έτσι και εκείνος. Σαν τον Μέσι έκανε ό,τι ήθελε στο γήπεδο. Με τη μηχανή να κάνει πιρουέτες. Και με τον φωτισμό του Μάικλ Τσάπμαν να μεταμορφώνει το πλαστικό σε μια σκοτεινή εικόνα από ένα πραγματικό, ακραίο γεγονός που κάποιος το απεικονίζει κρυφά με κάμερα ερασιτεχνική. Ο Σκορσέζε, μ΄ αυτή την πλήρη ανατροπή καταφέρνει να δημιουργήσει ένα νέο, εντελώς προσωπικό «είδος». Ο «Ταξιτζής» μια κατηγορία από μόνος του. Σαν αυτόν ουδείς άλλος μέχρι εκείνη τη στιγμή!

Συνιστώ οπωσδήποτε
Αν στύψεις όλες τις σκηνοθεσίες του Μάρτιν Σκορσέζε, σε τέσσερις τίτλους θα καταλήξεις. Αυτές και μόνο αυτές οι κορυφαίες του στιγμές. 1970 «Κακόφημοι δρόμοι» (Μean Streets)- 1976 «Ταξιτζής» (Τaxi Driver)- 1980 «Οργισμένο είδωλο» (Raging Βull)1990 «Καλά παιδιά» (Goodfellas). Μετά άντε γεια!

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από