Σχέσεις στα άκρα

Το θαύµα του έρωτα
, Γράφει ο Ανδρέας Μήτσου

Η αποκάλυψη του έρωτα, η ανιδιοτέλεια του ερωτευµένου, αυτή η άλλη κατάσταση όπου µπαίνει κανείς όταν ερωτεύεται, σπάνια γίνεται κατανοητή από το περιβάλλον του. Ο Ανδρέας Μήτσου επίτηδες τοποθετεί το διήγηµά του σε ένα ωµό, σκληρό, και άκρως αντιερωτικό ντεκόρ για να αναδειχθεί σε όλο του το µεγαλείο το κάλεσµα της σάρκας και να φανερωθεί χειροπιαστή, η µαγεία του έρωτα που έτσι κι αλλιώς απ’ όλους τους απ’ έξω παρεξηγείται
«Μπορείς να πιστεύεις ότι δεν υπάρχουν θαύµατα ή ότι όλα είναι ένα θαύµα!» Αλµπερτ Αϊνστάιν Καθώς βγήκε µέσα από το δάσος κι έφτασε στη µεγάλη λάκκα, κοντά στην κορυφή του βουνού, κοίταξε πρώτα στα δεξιά της και είδε στο βάθος τη θάλασσα του Αµβρακικού, γύρισε ύστερα από την άλλη µεριά, προς την οριογραµµή, κι αντίκρυσε µίαν εικόνα αλλόκοτη.

Ηταν έξι άντρες ολόγυµνοι.

Στέκονταν συνταιριαστά, ο ένας πλάι στον άλλον, πάνω στο ύψωµα. Από κάτω βρισκόταν µαζεµένο ένα τσούρµο αντάρτες.

Πλησίασε προς το µέρος τους. Ελαµπε ο πρωινός ήλιος στα λευκά κορµιά κι όπου ήτανε τα χέρια τους εκεί φαινόταν να ‘χουν φυτρώσει φτερά στα πλευρά τους.

Ετσι µου το ‘πε η γυναίκα, έτσι σας το λέω.

Η κουστωδία των ανταρτών ήταν όλοι τους κακοµούτσουνοι, κοντόχοντροι. Μαυροτσούκαλα µε άγρια γένια, µε µύτες πλακουτσωτές, µε σάπια δόντια και απίστευτα µικρά αυτιά. Ηταν φορτωµένοι µε όπλα βαριά στις πλάτες. Στο στήθος είχαν διπλές σειρές σταυρωτές φυσιγγιοθήκες, στη µέση ζωσµένες χαντζάρες και σπάθες, λάφυρα από άλλες εποχές, που τα φύλαγαν µάλλον σε παλιά σεντούκια και στα σκοτεινά κατώγεια γι’ αυτή την περίσταση.

Μπροστά στη σειρά των γυµνών αιχµαλώτων είχαν στήσει ένα µεγάλο οπλοπολυβόλο Μάουζερ οι αντάρτες.

Στράφηκαν όλοι µαζί προς το µέρος της.

– Ελα συναγωνίστρια, πλησίασε. Πάνω στην ώρα! Ελα να δώσεις κι εσύ τη χαριστική βολή στους φασίστες, στους κατακτητές.

– Τη χαριστική µαχαιριά, διόρθωσε κάποιος στεγνός αντάρτης σαν σκελετός. Πετάχτηκε και της έτεινε ένα µαχαίρι καµπυλωτό.

– Μη χριστιανοί, µη τα παιδιά, έβγαλε εκείνη ψιλή φωνή κι έκανε τρία βήµατα πίσω. Λυπηθείτε τα! Για τον Θεό!

Ωσάν ετούτο ακριβώς να περίµενε από την κοπέλα, πάτησε αµέσως τη σκανδάλη του πολυβόλου ο χειριστής και όσο πίεζε τη σκανδάλη γύριζε και την κοίταζε, ξαναµµένος από άγρια χαρά.

Κροτάλισαν για µια στιγµή οι σφαίρες και ξέσκισαν την πρωινή σιγαλιά. Πουλιά πέταξαν απ’ όλες τις µεριές σε σειρές ατέλειωτες. Αλλά ξαφνικά δεν ακουγόταν πια τίποτε ολόγυρα. Ούτε πλατάγισµα φτερών, ούτε τα κρωξίµατα των πουλιών. Μια πηχτή σιωπή κατάπιε κάθε ήχο.

Πέφταν οι Γερµανοί στο χώµα. Ο ένας µετά τον άλλον. Επεφταν αργά, «απίστευτα αργά», επέµεινε αυστηρή η κοπέλα, λες κι εγώ δεν την πίστευα.

Κάποιος όµως γερµανός στρατιώτης έµεινε ορθός. Και κοίταζε τη γυναίκα κατάπληκτος. Την κοίταζε σαν να µην πίστευε στα µάτια του. Ηταν πανύψηλος, δυο µέτρα, λευκός σαν άγαλµα και θεόγυµνος. Κι η φύση του ήταν στητή κι ολόρθη και κουνιότανε επάνω – κάτω διστακτικά.

Καθώς τον ατένιζαν οι αντάρτες µε τα στόµατα ανοιχτά, όπου αυτός δεν είχε πέσει χάµω, και σφαίρα δεν τον είχε αγγίξει, κι ενώ η γυναίκα τον άρµεγε ολόκληρο µε τα µάτια της, ο άντρας έστρεψε τα νώτα του κι άρχισε να κατεβαίνει την πλαγιά. Κρυβόταν ανάµεσα στις βελανιδιές για µια στιγµή και την αµέσως επόµενη έλαµπε πάλι πίσω από τα µεγάλα δέντρα. Ακίνητοι µένανε ακόµα οι άλλοι και τον βλέπαν να ξεγλιστράει στην κατηφόρα σαν δαίµονας, να φεύγει, πηδώντας σαν παγανό.

Πρώτος ξύπνησε ο πολυβολητής, βλαστήµησε, έριξε άσκοπα σφαίρες προς τον ουρανό κι ύστερα παράτησε το άχρηστο όπλο κι έβγαλε το χαντζάρι από το ζωνάρι του. Αντιλάλησε ξανά ο έρηµος τόπος από τις οµαδικές κραυγές τους, γύρισε πίσω ο ήχος που ‘χε χαθεί, ξεκίνησε ο χρόνος κι άρχισε τότε το κυνηγητό του φυγάδα.

Ο δραπέτης κατευθυνόταν προς την κωµόπολη, όπου ήταν το γερµανικό διοικητήριο, για να γλιτώσει.

Οπως τον κυνηγούσαν όλοι µαζί, ξέχασαν τη γυναίκα πίσω. Την άφησαν µόνη δίπλα στους νεκρούς κι ετοιµοθάνατους γερµανούς στρατιώτες. Μερικοί βογγούσαν σαν άγρια βόδια καθώς παρέδιδαν την ψυχή τους, άλλοι βγάζαν χαµηλές παραπονιάρικες φωνούλες, γρύλιζαν σαν γουρουνάκια κι αναστέναζαν απαλά πριν να τελειώσουν. Δύο κορµιά τεράστια αναταράχτηκαν, στήθηκαν ολόρθα και προχώρησαν ελάχιστες άτσαλες δρασκελιές, λίγο πριν σωριαστούν στο χώµα µε γδούπο. Περπάτησαν ίδια όπως κάνουν οι κότες αφού τους έχουν ήδη κόψει το κεφάλι οι νοικοκυρές επάνω στη χοντρή τάβλα. Οπου τρέχουν µπροστά πανικόβλητες. Αποκεφαλισµένα σώµατα κι όµως ακόµα µε τον τρόµο του µπαλτά.

«Οµως εγώ θα στο εξοµολογηθώ, παπά», µου είπε η γυναίκα. «Δεν καθόµουνα κάτω ανακούρκουδα, ακίνητη, ωσάν καµένο κούτσουρο µπροστά στους νεκρούς στρατιώτες από φόβο και λύπηση γι’ αυτούς, κι ας περιγράφω έτσι, στην πάσα λεπτοµέρεια, τον χαµό τους. Αλλη αιτία µού είχε παραλύσει το κορµί».

«Γιατί άστραψε µέσα µου, φεγγοβόλησε µόλις τον αντίκρυσα».

Το ονόµασε «θαύµα», η απόκτη, η άµοιρη γυναίκα.

Αρχισε να τρέχει ξωπίσω από τους αντάρτες και τον γερµανό φυγάδα, για να τον βοηθήσει. Εκοψε δρόµο _ ήταν στο χωριό της, ήξερε τα κατατόπια σαν την παλάµη της _ και δεν άργησε να βρεθεί πρώτη αυτή µπροστά από εκείνον και πριν από τους διώκτες του. Σταµάτησε να φεύγει ο Γερµανός. Στάθηκε και την κοίταζε.

Θα καταλάβαινε ίσως εκείνη τη στιγµή πως οι αντάρτες τού είχαν στήσει ενέδρα στην είσοδο της πόλης και ότι εκεί θα τον περίµεναν. Να τον εκτελέσουν.

Για ποιον άλλο λόγο τότε να σταµατήσει; Ιδρώτας έτρεχε στο πρόσωπό του καθώς την κοίταζε. Ιδρώτας αυλάκωνε το κορµί του κι η φύση του ήταν ακόµα στητή και θυµωµένη.

Χωρίς ντροπή µού ανέφερε ετούτη τη λεπτοµέρεια η γυναίκα και χωρίς να προσδίδει κάποια σηµασία ιδιαίτερη.

Με µίσος τον κοίταξε κι η ίδια, καθώς µε διαβεβαίωσε. Κατάµατα. Υστερα προχώρησε και καθόλου δεν του µίλησε. Κι εκείνος την ακολουθούσε. Ετρεχε πίσω της σαν σκυλί.

Του ‘δειξε ένα γιδοµονοπάτι που ούτε οι ξενοµερίτες αντάρτες γνώριζαν, ούτε άλλος κανείς, πέρα από λίγους ντόπιους βοσκούς. Πήρε εκείνο το µονοπάτι κι έφτασε σώος στον προορισµό του.

Κάθε µέρα, έκτοτε, πήγαινε από το χωριό της στην πόλη περπατώντας. Και καθότανε µε τις ώρες µπροστά στη φοβερή Κοµαντατούρ, στο διοικητήριο των Γερµανών. Και δεν την ένοιαζε το τι θα έλεγαν, τι θα υπέθεταν γι’ αυτήν.

Εκεί απ’ έξω ξεροστάλιαζε. Και εκεί περίµενε. Μόνο για να τον βλέπει.

Εµαθε πως τον έλεγαν Χάινριχ. Ρώτησε και ένα δεύτερο σκοπό συνάδελφό του. Χάινριχ, της επιβεβαίωσε. Τον έβλεπε να βγαίνει παρέα µε τους άλλους στρατιώτες. Τον άκουγε πάντα που γελούσε.

Οταν αυτός πρόβαλλε από την πύλη του Φρουραρχείου, εκείνη πεταγόταν ορθή. Κι έτρεχε αµέσως ξωπίσω του.

Δεν καταλαβαίνω το γιατί, µου σχολίασε, αλλά δεν µε είδε ποτέ. Κι ας καθόµουν ολοµόναχη, µπροστά στην πύλη.

Την είδαν όµως οι άλλοι. Οι δικοί µας. Το ‘παν στους Γερµανούς.

Την παρακολούθησαν που καθόταν σαν µούµια, ακίνητη, στο πεζούλι τού απέναντι χαµηλού σπιτιού. Κάποτε τη συνέλαβαν. Την ανέκριναν. Τη ρώτησαν για ποιο λόγο στεκόταν µε τις ώρες µπροστά στο Φρουραρχείο. Τι παρακολουθούσε. Δεν τους είπε τίποτε. Δεν της πήραν κουβέντα.

Ηµουν πάντως τυχερή που µε παρακολούθησαν πρώτα για έναν ολόκληρο µήνα πριν µε συλλάβουν. Ηθελαν να καταλάβουν, µου εξήγησε και γέµισε το πρόσωπό της απερίγραπτη ικανοποίηση.

Για έναν ολόκληρο µήνα τον έβλεπε κάθε µέρα να βγαίνει, πότε µε τη στολή και τον βαρύ οπλισµό του, για ασκήσεις κι άλλοτε να περπατάει έξω στην πόλη, µόνος, άοπλος κι ανάλαφρος. Τον έβλεπε µε τους άλλους στρατιώτες στο µαγειρείο και στην ταβέρνα. Στο γήπεδο, δίπλα στο νεκροταφείο, να παίζει ποδόσφαιρο. Κι αυτή πάντα κοντά του. Να αφουγκράζεται τις ξένες κουβέντες τους και να τις καταλαβαίνει. Κάποτε τον είδε ηµίγυµνο µέσα στον θάλαµό του. Να πλένει τα δόντια του. Της φάνηκε αστείος τόσο που γέλασε µαζί του µέχρι δακρύων.

Επί έναν ολόκληρο µήνα οι Γερµανοί είχαν βάλει κάποιον στρατιώτη να την παρακολουθεί.

Την ακολουθούσε εκείνος απροκάλυπτα πάνω στη µοτοσυκλέτα ώς το χωριό της. Χωρίς καµιά προφύλαξη. Πήγαινε µε µικρή ταχύτητα πίσω της κι όλο µαρσάριζε τη µηχανή του.

Ούτε τη φανερή παρακολούθηση, ούτε άλλο κίνδυνο µπόρεσε να λάβει υπόψη η γυναίκα.

Συνελήφθη ως πληροφοριοδότης των ανταρτών. Την κατηγόρησαν ότι ήταν και η ίδια αντάρτισσα και παρίστανε την κουτή. Εµεινε κάµποσο κλεισµένη στο κρατητήριο. Καταδικάστηκε µετά σε θάνατο.

«Θέλω δύο χάρες, παπά», µε όρκισε, όταν πήγα να τη µεταλάβω. Θα σου εξοµολογηθώ ένα θαύµα. Πρέπει όµως, πρώτον, από την εξοµολόγησή µου αυτή κουβέντα να µη σου φύγει, ποτέ και σε κανέναν, είτε την πιστέψεις είτε όχι, και δεύτερον, θέλω να ζητήσεις να βάλουν τον Χάινριχ σκοπό στο κελί µου την τελευταία νύχτα. Και να τον ορίσουν ακόµα και στο εκτελεστικό απόσπασµα».

Της έκανα τη δεύτερη χάρη. Το ζήτησα, παρακάλεσα τον διοικητή κι αυτός µε άκουσε. Γέλασε πρώτα, αλλά µε άκουσε.

«Εντάξει, παπά, εντάξει παπά», είπε δυο φορές. Εβαλε κατόπιν κονιάκ κι έπινε και µε κοιτούσε από πάνω ώς κάτω. Σαν να υπολόγιζε πόσο ψηλός ήµουνα εγώ και να µη µπορούσε να το υπολογίσει µ’ ακρίβεια και τούτο να του ‘φερνε µεγάλη δυσφορία.

Πράγµα παράξενο, ένιωσα δυνατή χαρά µέσα µου που ο εχθρός, ο γερµανός διοικητής, αδυνατούσε αυτό να το διαπιστώσει και να το δει. Την άλλη υπόσχεση την παρέβηκα. Αλλά ενοχή δεν αισθάνοµαι. Ξερά γεγονότα παρέθεσα. Ο,τι µε τρώει, είναι εκείνο που δεν καταλαβαίνω. Το θαύµα δεν το είδα. Ποτέ µου δεν κατάλαβα καµιά θυσία. Ηµαρτον Κύριε. Και γι’ αυτό, υποθέτω πως διάλεξε να εξοµολογηθεί σ’ εµένα η Φωτεινή. Ενιωθε ότι µαζί µου δεν κινδύνευε.

Κατά τ’ άλλα, στη µικρή εκείνη πόλη, στη µέση της πλατείας, δίπλα στην παραλία, έχουνε στήσει ένα άγαλµα, οι ντόπιοι, για να τιµήσουν την ηρωική αντάρτισσα της Κατοχής και στο πρόσωπό της όλες τις ηρωίδες γυναίκες.

Θα διέπραττα σίγουρα ανοσιούργηµα και προδοσία, εκθέτοντας µιαν άλλη εκδοχή για τη στάση της. Κι ούτε που θα βρισκόταν ποτέ πρόθυµος κανείς να µε πιστέψει.

Την έχουνε ολόρθη στο άγαλµα τη Φωτεινή να αντικρύζει µακριά, προς το µέλλον και όχι καθισµένη κάτω, ανακούρκουδα µπροστά σ’ έναν άντρα γυµνό, για να τον βλέπει.

Αν πάντως ήξεραν τι πραγµατικά είχε αντικρύσει, που την οδήγησε στη θυσία και στον θάνατο, σίγουρα αλλιώς θα αντιδρούσαν.

Τους βλέπω που µαζεύονται αγριεµένοι γύρω από το άγαλµα, που το χτυπούν µε αξίνες και βαριοπούλες. Να φτιάχνουν θηλιές και λάσα σαν τους καουµπόηδες του Τέξας και να το ρίχνουνε κάτω από το βάθρο του, να το σέρνουν µε ορυµαγδό, µε πάταγο, πάνω στον παραλιακό δρόµο και να το φουντάρουν µέσα στη θάλασσα. Αµέσως µετά θα σκορπιστούν όλοι σε διαφορετικές κατευθύνσεις, απόλυτα σοβαροί. Εχοντας ξεχάσει εντελώς ό,τι έχουν, προ ενός µόλις λεπτού, διαπράξει.

Ανάµεσά τους θα γλιστράω κι εγώ βιαστικός.

Ο Ανδρέας Μήτσου είναι συγγραφέας και καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση. Τα γνωστότερα βιβλία του είναι τα « Ανίσχυρα ψεύδη του Ορέστη Χαλκιόπουλου», ο «Κύριος Επισκοπάκης», και ο «Αγαπηµένος των Μελισσών» ΑΥΡΙΟ: Το διήγηµα της Δήµητρας Κολλιάκου «Αερόστατο»

Στη µέση της πλατείας, δίπλα στην παραλία, έχουνε στήσει ένα άγαλµα, οι ντόπιοι, για να τιµήσουν την ηρωική αντάρτισσα της Κατοχής και στο πρόσωπό της όλες τις ηρωίδες γυναίκες. Θα διέπραττα σίγουρα ανοσιούργηµα και προδοσία, εκθέτοντας µιαν άλλη εκδοχή για τη στάση της