[ Πρόσωπα ] Κινηµατογραφική δικαιοσύνη

Ο ελβετός σκηνοθέτης Ζαν-Στεφάν Μπρον σκηνοθέτησε τη δίκη που µάταια προσπαθεί να πραγµατοποιήσει η πόλη του Κλίβελαντ εις βάρος 21 αµερικανικών τραπεζών ως υπευθύνων για το σκάνδαλο των subprimes, των περιβόητων ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου.

Η ταινία «Κλίβελαντ εναντίον Γουόλ Στριτ», η οποία προβλήθηκε την Τετάρτη στη Γαλλία σε παγκόσµια αβάν πρεµιέρ, είναι η ιστορία µιας δίκης που θα µπορούσε – και θα έπρεπε – να είχε γίνει. Τον Ιανουάριο του 2008, ο Δηµοκρατικός δικηγόρος της πόλης του Κλίβελαντ Τζος Κοέν προσέφυγε στη Δικαιοσύνη εναντίον 21 τραπεζών. Τις κατηγορούσε ότι έδωσαν σε φτωχές οικογένειες δάνεια µε υψηλά επιτόκια και µε υποθήκη τα σπίτια που αγόραζαν µε τα χρήµατα αυτά, µε αποτέλεσµα 100.000 άνθρωποι, κυρίως φτωχοί µαύροι, να µείνουν στον δρόµο. Οι άνθρωποι αυτοί έχασαν τα σπίτια τους εξαιτίας της πολιτικής των τραπεζών αυτών να χορηγούν δάνεια «υψηλού κινδύνου» σε ανθρώπους που ήταν σίγουρο ότι δεν θα µπορέσουν να τα αποπληρώσουν – και να κερδίζουν µάλιστα ακόµη περισσότερα µε την τιτλοποίηση αυτών των «δανείων υψηλού κινδύνου».

Τον Ιανουάριο του 2008 ο Μπρον, ένας από τους καλύτερους σύγχρονους σκηνοθέτες ντοκιµαντέρ, πήγε στο Κλίβελαντ µε σκοπό να κινηµατογραφήσει τη δίκη. «Αναζητούσα ένα µέρος όπου θα µπορούσα να κινηµατογραφήσω τον καπιταλισµό», εξηγεί. «Οµως στις 31 Δεκεµβρίου έθεσα στον Τζος Κοέν το ερώτηµα: “Θα γίνει ποτέ αυτή η δίκη;”. “Μου φαίνεται απίθανο”, µου απάντησε». Οι δικηγόροι των τραπεζών είχαν µπλοκάρει τη διεξαγωγή της. Και τότε ο Μπρον αποφάσισε να την αναπαραστήσει.

Ολα στην ταινία είναι αυστηρά πραγµατικά. Με τη συµφωνία του Δήµου του Κλίβελαντ και της πολιτικής αγωγής, ο σκηνοθέτης κατάφερε να πείσει έναν αληθινό δικαστή να οργανώσει µια φανταστική δίκη σε πραγµατικές συνθήκες. Η πόλη έθεσε στη διάθεσή του το δικαστικό µέγαρο, ενώ τους ρόλους ανέλαβαν οι ίδιοι οι δικηγόροι που κατέθεσαν την αγωγή, θύµατα των subprimes, µάρτυρες που είχαν κληθεί να καταθέσουν στην αληθινή δίκη.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ένας… ατρόµητος δικηγόρος, ο Κιθ Φίσερ, που πήγε στο Κλίβελαντ από το Σικάγο για να υπερασπιστεί τις τράπεζες, αφού αυτές οι τελευταίες δεν θέλησαν να παίξουν το παιχνίδι του Μπρον, καθώς και ο Πίτερ Ουόλισον, πρώην σύµβουλος του Ρόναλντ Ρίγκαν και υποστηρικτής κι αυτός των τραπεζικών πρακτικών.

Στην ταινία εµφανίζεται επίσης ο Οµπάµα.

«Θα αλλάξουµε», λέει ο µελλοντικός πρόεδρος. Οµως τίποτε δεν έγινε. Εναν χρόνο µετά τα γυρίσµατα, «τα λόµπι άδειασαν από κάθε ουσία τον νόµο για την τραπεζική και χρηµατοπιστωτική µεταρρύθµιση», λέει ο Μπρον. Οσο για τον Οµπάµα, «ουδέποτε υπήρξε κυνικός, όµως σκοντάφτει στην πραγµατικότητα των οικονοµικών τειχών». Τα τραπεζικά στελέχη όχι µόνον εξακολουθούν να µένουν ατιµώρητα για τα οικονοµικά εγκλήµατά τους, αλλά έχουν ξαναρχίσει και τον χορό των µπόνους.