Τέχνη, το αντίθετο της ζωής

«Η τέχνη ως πεδίο απόλυτης ελευθερίας: εκεί είσαι απολύτως ελεύθερος να εξερευνήσεις, ατιμωρητί, την ομορφιά και τη διαστροφή της ζωής.

Η τέχνη είναι το αντίθετο της ζωής. Ενας νορμάλ άνθρωπος δεν γράφει βιβλία», έλεγε ο Ντανίλο Κις. Και ομολογούσε πως θα έπληττε, αν επαναλάμβανε στα βιβλία του τα ίδια και τα ίδια αφηγηματικά τερτίπια. «Κυρίως με ενδιαφέρουν τα ζητήματα τεχνικής. Η τεχνική είναι το μισό κομμάτι της συγγραφής. Ορισμένοι αρχάριοι πιστεύουν πως αρκούν οι εμπειρίες. Αλλά για να γίνει κανείς συγγραφέας (αν εξαιρέσει κανείς το πρώτο βιβλίο, που αποδεικνύεται εύκολο συγγραφικά), θα πρέπει να ενδιαφέρεται, κατά κύριο λόγο, για ζητήματα τεχνικής».

Πράγματι. Στην Κλεψύδρα ο συγγραφέας παίρνει στα χέρια του υψηλής θερμοκρασίας βιωματικό υλικό και το μετατρέπει σε συγγραφικό καύσιμο. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι είχε χάσει την επιστολή του πατέρα του, η οποία χρησίμευσε ως συγγραφική αφορμή, και την ξαναβρήκε, όταν πια είχε ολοκληρώσει το βιβλίο. Τότε συνειδητοποίησε ότι η επιστολή που κλείνει το μυθιστόρημά του συνέχει όλα τα αφηγηματικά νήματα, υφαίνει την πλοκή του κειμένου και περιέχει όλα τα κρίσιμα θέματα του βιβλίου. «Είναι καλύτερα να βρισκόμαστε ανάμεσα στους διωγμένους, παρά ανάμεσα στους διώκτες», είναι το υστερόγραφο του βιβλίου. Μια φράση που δηλώνει τη συγγραφική- και όχι μόνο- ιδεολογία του Κις και σφραγίζει το μυθιστόρημα.