ΦΩΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΝΩΝΥΜΟΥΣ

Ο Καλβίνο των μεταπολεμικών διηγημάτων λειτουργεί σίγουρα με ιδεολογική φόρτιση και βρίσκεται σε φάση όπου η δράση προέχει της θεωρίας. Δίνει φωνή στους ανώνυμους που δεν μπορούν να πάρουν τον λόγο, σαν μια οφειλή σε αυτό το σκληροτράχηλο πρόσφατο παρελθόν που είναι και δικό του. Εν πολλοίς, οι πινελιές αυτές χρωματίζουν τα παιδικά και τα εφηβικά του χρόνια κάτω από το φασιστικό καθεστώς. Δίχως δραματοποίηση, δίχως τον καταγγελτικό λόγο της στρατευμένης λογοτεχνίας, δείχνοντας με χιούμορ τις κωμικές όψεις των τραγικών καταστάσεων (και αντιστρόφως), κατορθώνει να προσεγγίσει δύσκολα ζητήματα με μια εξαιρετική διαύγεια που δεν εκπίπτει ποτέ σε αφέλεια, ισορροπώντας επιδέξια ανάμεσα στο ρεαλιστικό παραμύθι και στον μυθικό ρεαλισμό, μεταξύ φαντασίας και μνήμης. Σε πολλά από τα αφηγήματα αυτά ο αναγνώστης διακρίνει θεματικά και τεχνοτροπικά στοιχεία που ο συγγραφέας θα επεξεργαστεί περαιτέρω στα μεταγενέστερα κείμενά του. Πρόκειται, κατά κάποιον τρόπο, για μια «γενική δοκιμή» πριν από τη φαντασμαγορία και τη λάμψη της παράστασης, μια στιγμή όπου ο καλλιτέχνης ελέγχει τις δυνάμεις και την ανάσα του.