Διδακτικό µακάβριο χιούµορ;

Η σύγχρονη γενιά τηλεοπτικών ντετέκτιβ φτάνει κυριολεκτικώς το µαχαίρι έως το _ ανθρώπινο _ κόκαλο, το οποίο γίνεται µε τη βοήθεια της επιστήµης ο απόλυτος µάρτυρας εγκλήµατος
«Κόκαλα», ο τίτλος σειράς αστυνοµικοερευνητικού περιεχοµένου, από αυτές που έκαναν µόδα τον ντετεκτιβικό µεγεθυντικό φακό και τα νεκροτοµεία, επενδύοντας τη θανατολαγνεία και τη γοητεία του αποτρόπαιου µε σεναριακό λούστρο από ιδέες ανθρωπιστικές, κοινωνικής, φυλετικής και θρησκευτικής ανοχής και λοιπών σύγχρονων δηµοκρατικών ιδεωδών. Η σειρά «Βones» που προβάλλεται από τον Αnt1 αυτό το καλοκαίρι, ανήκει στην ίδια κατηγορία µε το επιτυχηµένο «CSΙ» και λοιπές παρόµοιες, όπου πρωταγωνιστεί µια οµάδα αστυνοµικών-ερευνητών-επιστηµόνων, µε εφόδια για να διαλευκάνουν ανατριχιαστικούς φόνους, τεχνολογία και χηµεία.

Με την ευκαιρία, πτώµατα φιγουράρουν στον φακό τσακισµένα, µπλαβιασµένα, αιµόφυρτα, κοµµατιάζονται στους πάγκους του νεκροτοµείου από τρελούς επιστήµονες, που δεν έχουν κανένα πρόβληµα την ίδια ώρα να τρώνε σάντουιτς.

Σε ένα από τα επεισόδια του «Βones», µάλιστα, την ώρα που ανακάλυψαν πτώµα νεαρής µέσα σε δεξαµενή από αλάτι, το οποίο είχε γίνει παστό _ όπως εξηγούσε η ιατροδικαστίνα της παρέας _ ο συνεργάτης της αντί άλλου σχολίου δεν δίστασε να πει «µου ‘ρθε ξαφνικά όρεξη να φάω τσιπς». Μπλιάχ! Αλλά αυτό ακριβώς το αίσθηµα είναι το ζητούµενο. Η σειρά έχει πετύχει.

Εξορκισµός του τρόµου του θανάτου; Αποµυθοποίηση του ανθρώπινου σώµατος και της άγνωστης κατάληξής του µετά θάνατον; Μακάβριο χιούµορ κανιβαλίζοντος εφήβου; Γιατί, η αλήθεια είναι ότι του είδους οι σειρές απευθύνονται µάλλον σε νεανικό κοινό. Και δη αγορίστικο. Επενδύουν στην περιέργεια και τον θαυµασµό για τις απίθανες επιστηµονικές ανακαλύψεις, για τη χηµεία _ µε την ευκαιρία κάνουν γοητευτικά σχολικά µαθήµατα που συνήθως αποστρέφονται τα πιτσιρίκια _ χάρη στην οποία ανακαλύπτονται στοιχεία φόνων και τιµωρούνται οι ένοχοι, µια ντετεκτιβική διαδικασία δηλαδή, την οποία ανέκαθεν έβρισκαν συναρπαστική τα αγοράκια.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αδυναµία που δείχνουν οι έφηβοι στο αποτρόπαιο, που υπηρετείται µε διαρκή κοντινά πλάνα σε πτώµατα και σκελετούς, οι οποίοι φέρουν υποτίθεται υπολείµµατα σάρκας σε αποσύνθεση (ξανά µπλιάχ) αποτελεί ένα είδος δελεαστικής συσκευασίας ενός σεναριακού «πακέτου», το οποίο προωθεί ιδέες της ανεξιθρησκείας ή της ανοχής στις σεξουαλικές ιδιαιτερότητες µε σχεδόν σχολικής αφέλειας σκηνές.

Βοηθός, για παράδειγµα, της ιατροδικαστίνας-ντετέκτιβ στο «Βones» προσλαµβάνεται ένας πιστός µουσουλµάνος, ο οποίος απλώνει το χαλάκι της προσευχής πέντε φορές την ηµέρα µέσα στο εργαστήριο-νεκροτοµείο και προσεύχεται εγκαταλείποντας σύξυλη την έρευνα _ εκτός από το αστείο του θεάµατος τίθεται και ένα πρόβληµα ουσίας, η ανοχή των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Η ιατροδικαστίνα ενοχλείται όχι γιατί είναι µουσουλµάνος, αλλά βρίσκει υπερβολική κάθε έκφραση πίστης, εξηγεί στους συνεργάτες της. Εκείνοι της θυµίζουν ότι η ανεξιθρησκεία είναι επιταγή του αµερικανικού Συντάγµατος και όταν ο βοηθός επιστρέφει από την προσευχή του ζητώντας συγγνώµη εκείνη του απαντά «το θέµα είναι συνταγµατικό» και η ελαφρά αλαζονεία της είναι σαν σχόλιο, ότι τα δικά του πιστεύω δεν είναι και τόσο φιλελεύθερα. Και, για να τον βάλουν σε δοκιµασία, του εξοµολογούνται ένα «µυστικό» της οµάδας, ότι η Ατζελίνα και η Ρος έχουν δεσµό. «Το αγόρι της Ατζελίνα λέγεται Ρος;» ρωτάει εκείνος. «Οχι, τα ‘χει µε γυναίκα, τη Ρος, αλλά αυτό είναι µάλλον δύσκολο να το κατανοήσεις µε τα δεδοµένα της θρησκείας σου», του απαντά η ιατροδικαστίνα.

Το αστεία έκπληκτο ύφος του πιστού µουσουλµάνου είναι το ανάλαφρο φινάλε, σε µια σκηνή που χρησιµοποιεί τον φερετζέ του χιούµορ για να καµουφλάρει τη σαφή αντιπαράθεση που υποβάλλεται µεταξύ της ελεύθερης και ανεκτικής Αµερικής µε τις δεδοµένες παρωπίδες ενός φανατικού θρησκευόµενου και δη µουσουλµάνου.


Μόδα η κανιβαλική σκηνοθεσία

Σε κάθε επεισόδιο, µια ανθρώπινη ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από σκελετούς ή σκόρπια ανθρώπινα κόκαλα που µπαίνουν στο µικροσκόπιο, υφίστανται χηµικές επεξεργασίες και ό,τι άλλο µπορεί να γεννήσει η σεναριακή φαντασία και να αναπαραστήσει η κανιβαλική σκηνοθεσία αυτής της τηλεοπτικής µόδας του µακάβριου. Θα λέγαµε ότι, παράλληλα, όλο αυτό είναι και ένα παιχνίδι στηµένο πάνω στην απλοποίηση µιας παµπάλαιας σύγκρουσης µεταξύ επιστήµης και θρησκείας. Και εν προκειµένω µεταξύ της αντίληψης ότι η ζωή δεν είναι παρά χηµικές ενώσεις και της πεποίθησης ότι υπάρχει κάτι πέρα και πάνω από όλα αυτά που είναι το πνεύµα ή, όπως το ορίζουν οι θρησκευόµενοι, η ψυχή.