Επιφυλλίδα

Οσα ξεφεύγουν από το ΔΝΤ
Του Κώστα Λογαρά

Υπάρχουν κάτι µουσικές, κάποιες φωνές και λόγια τραγουδιών που όσες φορές και να τ’ ακούσεις καταφέρνουν να σου µεταγγίζουν το ίδιο πάντα αίσθηµα που σου προκάλεσαν όταν τα πρωτάκουσες. Σαν να µην άλλαξε από τότε τίποτα, ούτε κι εσύ ούτε κι ο χρόνος.

Εχουν περάσει σχεδόν πενήντα χρόνια απ’ τη δεκαετία του ‘60 που η συγχωρεµένη η Αλίκη τραγουδούσε σε µουσική του Χατζιδάκι – δεν θυµάµαι την ταινία µα έχω στον νου µου µια χαρούµενη ποµπή να πορεύεται µέσα από φυλλώµατα, σκιές και δέντρα – κι εκείνη καβάλα στο γαϊδούρι της τραγούδαγε «ας ήταν όλη η ζωή µου σαν και σήµερα/ που όλα γύρω µας είναι όµορφα και ήµερα…» τραβώντας προς το ξέφωτο.

Κι όµως τίποτε δεν ήταν ήρεµο εκείνο τον καιρό. Και η ανέχεια περίσσευε και καταστάσεις άγριες συνέβαιναν στην πολιτική ζωή του τόπου, διώξεις και συνταγµατικές εκτροπές. Αφήνω που µας περίµενε λίγο πιο κάτω η δικτατορία και η τραγωδία της Κύπρου. Παρόλα αυτά η δροσερή εκείνη ύπαρξη είχε, αν µη τι άλλο, όµως τη χάρη όλη για να σου εµπνεύσει µιαν ευφορία ψυχική, µιαν ευφρόσυνη προοπτική για τη ζωή. Κι αυτό, κανένας δεν µπορεί να της το αµφισβητήσει.

Κάθε φορά λοιπόν που ακούω το τραγούδι της, όποια διάθεση κι αν έχω, ξεχύνονται από παντού λόγια, εικόνες και καλοκαιρινά πρωινά που έχουν µείνει αναλλοίωτα από τότε. Με κατακλύζουν ήχοι, κι οσµές του πεύκου, της ελιάς, του δροσερού µπαξέ – ευωδιαστή ντοµάτα, άκοπη, πάνω σε καλαµένια υποστυλώµατα – µια αψάδα πιπεριάς και φρέσκια ρίγανη. Δε χάθηκαν αυτές οι µυρωδιές, δεν αφανίστηκαν ποτέ, όσο θυµάµαι. Αναδύονται απ’ το τίποτα σχεδόν, µέσα απ’ το χώµα. Αέναα. Και καµία κρίση – συλλογίζοµαι µε χιούµορ – καµία πτώχευση δεν πρόκειται να τις αγγίξει.

«Ας ήταν όλη η ζωή µου σαν και σήµερα…», ώρα πρωινή καλοκαιριού που η µέρα ζωντανεύει κι αρχίζει να χτυπάει ξανά η φλέβα στον λαιµό της. Μέσα στο σπίτι ακούγονται οι πρώτοι ήχοι, κάποιος σηκώθηκε, ανοιγοκλείνουν τα συρτάρια τής κουζίνας, µπαίνει στα φλιτζάνια ο καφές, σε λίγο θ’ ακουστούν φωνές από µανάβηδες και ψαράδες γυρολόγους.

(Φτάνει ώς εδώ, δεν πάω παρακάτω. Κι αυτός ο πλούτος µού είναι αρκετός. Λίγο ακόµα και θα βγει ο ήλιος, κάθετος, η µέρα θα πυρώσει και θα φύγει η δροσιά της, θα ανοίξουν οι τηλεοράσεις, ειδήσεις, απεργίες, ανεργίες, θα χωθούµε µέσα στο καµίνι. Κι άλλωστε υπάρχει ο φόβος µην έρθουν τίποτε ινστρούχτορες και πουν ότι δεν πρέπει να γυρίζουµε σε κανένα παρελθόν και για κανέναν λόγο. Οτι η επανάσταση κοιτάει µόνο µπροστά κι η αναπόληση είναι µορφή συναισθηµατικής αναπηρίας).

Οµως, δεν το κρύβω ότι πού και πού ξαναγυρνάω εκεί. Κρυφά απ’ όλους. Οπως προχτές, που ξανάκουσα το ίδιο αυτό τραγούδι από την Αρλέτα:

«Ας ήταν όλη η ζωή µου σαν και σήµερα…» ευχόταν µε µιαν ελκυστική απλότητα.

Εξοχη εκτέλεση κι αυτή, και παρότι διαφορετική όρµησαν ανεξέλεγκτα και πάλι τα ίδια ακριβώς αισθήµατα και µε πληµµύρισαν. Σαν να µην πέρασε ούτε µια µέρα από τότε. Ούτε αλλαγές κυβερνήσεων και πτώσεις καθεστώτων, κούφιες ιδεολογίες κι υποσχέσεις, µαταιωµένες ελπίδες, µεταπτώσεις της ζωής, χαρές και πίκρες, τίποτα απ’ όλα αυτά.

Η ίδια αίσθηση, οι ίδιες πάντα εικόνες ήρθαν στο µυαλό µου, ήχοι κι οσµές και καλοκαιρινά πρωινά. Αυτά καµία πτώχευση δεν τα απειλεί, καµία απολύτως κρίση δεν τ’ αγγίζει (οικονοµική ή αξιακή), κανένα Νοµισµατικό Ταµείο δεν θα τους επιβάλει φόρο· δεν τα πιάνει καν το Ασφαλιστικό και οι περικοπές. Να, τα οσφραίνοµαι, τα βλέπω καθαρά, γεύοµαι τη γεύση τους, ακούω τους ήχους τους. Είναι ολότελα δικά µου και παραµένουν εντελώς αλώβητα.

§ Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.