Επιφυλλίδα

Βουβοί πρωταγωνιστές της κρίσης
Του Κωστή Παπα- ϊωάννου

Η γενιά της µεταπολίτευσης στρογγυλοκάθησε στο σαλόνι χαρούµενη. Με το δίκιο της. Η πιο ωραία ηλικία της συνέπιπτε µε ηµέρες γενικευµένης διονυσιακής ευφορίας. Η Ιστορία µε µια κίνηση µεγαλοπρέπειας τής έδωσε τα κλειδιά του σπιτιού και της ευχήθηκε να χαρεί όσα στερήθηκαν τα µεγαλύτερα αδέρφια της. Εκείνη ήθελε να τα αλλάξει όλα, άλλαξε µερικά και γρήγορα άλλαξε η ίδια. Και θεωρώντας ότι τα κλειδιά επέτρεπαν περισσότερα από ένα απλό δικαίωµα χρήσης, υποθήκευσε το σπίτι κι έκανε έφοδο στο υπόγειο µε τις προµήθειες.

Η τεράστια εκταµίευση πόρων των τελευταίων ετών αυτοµάτως καθιστά τη δηµοσιονοµική κρίση ζήτηµα γενεών. Στο παραδοσιακό οικογενειακό σχήµα οι γονείς στερούνταν ακόµα και τα βασικά στο όνοµα της προόδου των παιδιών, που περνούσε κατά τεκµήριο µέσα από τη µόρφωση. Στην πορεία εµφανίστηκε και γιγαντώθηκε ένα αντίστροφο σχήµα υποθήκευσης του µέλλοντος των παιδιών στο όνοµα µιας ιδιότυπα ευδαιµονικής θεώρησης του σήµερα. Ακόµα και η κοινωνική πρόνοια αντιµετωπίστηκε ευδαιµονικά και από πρόνοια έγινε παροχή. Η κοινωνική αλληλεγγύη αντικαταστάθηκε από τον συντεχνιακό ανταγωνισµό για το µοίρασµα µιας πίτας όλο και µικρότερης. Η αλληλεγγύη των γενεών πήγε περίπατο.

Οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό και στα εργασιακά πλήττουν σε µέγιστο βαθµό τους σηµερινούς και αυριανούς εικοσάρηδες και τριαντάρηδες. Εργαζόµενοι και συνταξιούχοι διαµαρτυρόµαστε για κεκτηµένα που γκρεµίζονται αλλά τον µεγαλύτερο λογαριασµό γι’ αυτά τα κεκτηµένα θα πληρώσουν όσοι δεν πρόλαβαν να τα απολαύσουν. Και όµως, δεν τους ακούµε. Ξεχάστηκε γρήγορα ακόµα και εκείνο το υποκριτικό, λαϊκιστικό «να ακούσουµε τη φωνή των νέων». Τώρα σιωπή. Εµφανίζεται µόνο κάποτε κάποια καρικατούρα των νέων στα ΜΜΕ, ποτέ οι ίδιοι. Και ας µη νοµιστεί ότι είναι βουβοί. Κάποιες συλλογικότητές τους έχουν φρεσκάδα. Στο Διαδίκτυο κυκλοφορεί η δηµιουργική τους αγωνία. Αρχισαν ήδη να «βγάζουν τέχνη» από την κρίση. Φωνάζουν. Υπάρχει κι άλλη νεολαία έξω από τις γερασµένες κοµµατικές νεολαίες. Αµφίβολο όµως αν ποτέ θα αποκτήσει ηλικιακή διεκδικητική εκπροσώπηση όπως έχουν οι µεγαλύτεροι. Το πρεκαριάτο, η γενιά της επισφαλούς εργασίας, δεν έχει καν ουσιαστική συνδικαλιστική εκπροσώπηση. Οι θέσεις είναι κι εκεί πιασµένες από τους µεγάλους.

Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον για τα καλά στην κεντρική πλανητική σκηνή. Για δεύτερη φορά µετά τον Δεκέµβριο του 2008 εδώ γίνονται τα γυρίσµατα για το έργο που αύριο ίσως παίζεται σε πολλές γωνιές της γης. Κατά σύµπτωση και τις δυο φορές πρωταγωνιστούν οι νέοι. Πρόπερσι έπαιζαν τον εξεγερµένο Προµηθέα που σπέρνει τη φωτιά, τώρα παίζουν την Ιφιγένεια που θυσιάζεται βουβή στον βωµό της δηµοσιονοµικής σωτηρίας.

Και κάτι τελευταίο. Στον µαγικά εφιαλτικό «Κυνόδοντα» του Γ. Λάνθιµου το µοντέλο της προστατευτικής οικογένειας διαστέλλεται και φτάνει στα άκρα του. Η οικογένεια τρώει τα παιδιά της µέσα στους ψηλούς τοίχους µιας επίπλαστης υλικής και πνευµατικής αυτάρκειας. Οσοι είδαν την ταινία ξέρουν το τέλος…

§ Ο [-1159Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου.

Πρόπερσι έπαιζαν τον εξεγερµένο Προµηθέα που σπέρνει τη φωτιά, τώρα παίζουν την Ιφιγένεια που θυσιάζεται βουβή στον βωµό της δηµοσιονοµικής σωτηρίας