Ο «πρωτόγονος ήχος» της βουβουζέλας

ΣΤΟ ΚΕΪΠ ΤΑΟΥΝ, πριν από πέντε χρόνια, δεν είχα δει βουβουζέλες. Αυτό τον ενοχλητικό ήχο που εισβάλλει στα σπίτια μας από τα γήπεδα του Μουντιάλ. Ενοχλητικός σαν βόμβος σφηκών, όπως ο θόρυβος που βγαίνει από το ιατρείο του οδοντιάτρου. Και όμως, η βουβουζέλα έχει γίνει αυτή τη στιγμή το καλοκαιρινό γκάτζετ με τη μεγαλύτερη ζήτηση σε όλον τον κόσμο. Εκανε την εμφάνισή της ακόμα και στο Εverest της γειτονιάς μου, όπου παρακολουθώ τα ματς του Μουντιάλ. Οι άλλοι την έβλεπαν με ενόχληση και ζήλεια μαζί. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης οι αγοραστές σχηματίζουν ουρές για να την αποκτήσουν. Στην Αγγλία γίνονται εντατικά μαθήματα για να τη χρησιμοποιήσεις. Παράξενο φαινόμενο. Ολοι τη βρίζουν και πολλοί την αγοράζουν. Γιατί η μόδα είναι πιο ισχυρή από τα γούστα μας. Πιο ισχυρή και από την οικονομική κρίση. Υστερα από έναν μήνα, όταν το Μουντιάλ θα έχει τελειώσει, οι μανιώδεις καταναλωτές θα την ξεχάσουν σε κάποια γωνία του σπιτιού, όπως κάνουν τα κακομαθημένα παιδιά με τα παιχνιδάκια των Χριστουγέννων. Κανένας σεβασμός για τους καταναλωτές της στιγμής. Σεβασμός όμως για τη βουβουζέλα. Γιατί σε μια χώρα όπου ομιλούνται δεκαοκτώ γλώσσες, όπως η Νότια Αφρική, αυτός ο μονότονος ήχος ενώνει. Γιατί χωρίς τον «πρωτόγονο ήχο» της Αφρικής δεν θα υπήρχε η μπλουζ, η τζαζ, η σάλσα, η σάμπα, η καλύψο, η ντανς, το χιπ-χοπ, η ροκ εντ ρολ, οι U2. Χωρίς τους ήχους της Αφρικής, οι αγαπητοί Ιρλανδοί θα ήταν ακόμα με το βιολί να χορεύουν στην πλατεία…

●●●
Η ΒΟΥΒΟΥΖΕΛΑ, που λέγεται και λεπετάτα στη γλώσσα σετσουάνα, είναι μια «ψηλόλιγνη» τρόμπα, μήκοι ενός μέτρου. Στα μαγαζιά κοστίζει δεκατέσσερα ευρώ. Αυτές τις μέρες τη βρίσκεις με τρία. Στην πρωτότυπη εκδοχή της είναι δουλεμένη με καλάι. Στην εμπορική της εκδοχή είναι πλαστική και τις τελευταίες μέρες Μade in China. Βουβουζέλα σημαίνει «κάνω θόρυβο»: όνομα και πράγμα. Τώρα που πολλοί θέλουν να απαγορευτεί στα γήπεδα, οι Νοτιοαφρικανοί διαμαρτύρονται. Γιατί η βουβουζέλα είναι προϊόν του πολιτισμού των Ζουλού. Ο θόρυβος που κάνει μοιάζει στον θόρυβο που κάνουν οι ελέφαντες όταν διασχίζουν την αφρικανική σαβάνα. Το ανατριχιαστικό της σάλπισμα κουβαλά την ιστορία και τη φιλοσοφία της Αφρικής. Είναι κραυγή που «αλφαδιάζει» κάθε θόρυβο. Μια σειρήνα που από τα ερέβη του χρόνου μας θυμίζει πόσο σύντομη είναι η ζωή και ταυτόχρονα πόσο μονότονη και άκαμπτη. Είναι η φωνή της μητέρας όλων μας, της Λούσι, που οι επιστήμονες ονόμασαν Αustralopithecus afarensis. Οταν το ποδόσφαιρο δεν θα το θυμάται πια κανείς, όταν ο άνθρωπος θα έχει αποικήσει το Διάστημα, όταν ο Ηomo sapiens θα έχει εξελιχθεί σε κάτι άλλο, ας ελπίζουμε καλύτερο, η μονότονη κραυγή της βουβουζέλας ίσως θα είναι ακόμα εκεί…