Φαινόμενα

Η «Επανάσταση» του καναπέ
, Της Πόπης Διαμαντάκου

Για μια τηλεοπτική στιγμή και μόνον ανατρέπονται τα ασφυκτικά στερεότυπα της σοουμπίζνες και αναδεικνύονται στα τάλεντ σόου νικητές οι «εκτός προδιαγραφών»
Φωνή βελούδινη. Παρουσία συνεσταλμένη. Εμφάνιση εκτός των προδιαγραφών ενός σταρ της πίστας. Ηλικία απαγορευτική για την αγορά της δισκογραφίας. Αλλά στα 55 χρόνια του ο Νίκος Γεώργας θριάμβευσε με το τραγουδιστικό ταλέντο του στο «Ελλάδα έχεις ταλέντο».

Με τον ίδιο τρόπο που μια παρόμοια περίπτωση, εκείνη της νοικοκυράς Σούζαν Μπόιλ, είχε προκαλέσει σπασμούς ενθουσιασμού στο παγκόσμιο κοινό στο αντίστοιχο τάλεντ σόου της Βρετανίας. Για εκείνη 18 εκατομμύρια «χτυπήματα» στο ΥouΤube και η δημόσια συγκίνηση της Οπρα και του Αστον Κούτσερ προανάγγελλαν έναν θρίαμβο. Δεν ήρθε. Τη νίκη κέρδισε τελικώς ένα χορευτικό συγκρότημα. Ωστόσο, το «φαινόμενο Σούζαν Μπόιλ» έμεινε στην ιστορία των τάλεντ σόου του είδους να σημαίνει την τηλεόραση της ελεγχόμενης «επανάστασης» του φιλοθεάμονος, εκείνη που προσφέρει τη δυνατότητα να ανατραπούν για μια στιγμή οι χαλύβδινοι κανόνες της σοουμπίζνες που αφορούν την εμφάνιση και την ηλικία. Μια τηλεόραση που υπηρετεί το θαυμαστό όνειρο της δημοκρατίας για «ίσες ευκαιρίες», το οποίο στον σύγχρονο κόσμο μοιάζει αδύνατο.

Ειδικώς δε, το τραγουδιστικό ταλέντο είναι αυτό που συγκινεί περισσότερο, καθώς θεωρείται «θείο δώρο», ένα τυχερό σημάδι της μοίρας που δεν απαιτεί σωματικά προσόντα ή οικονομική επένδυση για να λάμψει, απλώς υπάρχει.

Γιατί δεν έλαμψε αυτό του Νίκου Γεώργα στα χρόνια που προηγήθηκαν; Για τον ίδιο λόγο που κέρδισε τη νίκη. Γιατί άλλο είναι η υπέρλαμπρη on camera στιγμή θριάμβου του «απόλυτου ταλέντου», που ικανοποιεί το φιλοθέαμον, όπως το happy end ενός παραμυθιού και άλλο η καριέρα, η διαδρομή και δη σε μια μικρή αγορά, όπως η ελληνική. Εδώ οι κανόνες γίνονται άγριοι καθώς οι επενδύσεις της μουσικής βιομηχανίας πρέπει να αποδίδουν γρήγορα. Εκτός αυτού, από τους συνθέτες και τα τραγούδια που φτιάχνονται μέχρι τη δισκογραφία και από τις μουσικές σκηνές μέχρι τις μπουζουκοσκηνές, όλα υπακούουν στον έλεγχο μιας πολύ στενής αγοράς, που διαμορφώνεται και υπηρετείται πεισματικά από την ιλουστρασιόν ενημέρωση.

Ως εκ τούτου καλή η τηλεόραση, αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι αν έχουμε τα περιθώρια για «φαινόμενα Σούζαν Μπόιλ» στη χώρα μας. Πάντως, αν για εκείνη κινητοποιήθηκε η επιστήμων στη διαχείριση των λαϊκών καημών Οπρα ο δικός μας Νίκος Γεώργας στριμώχτηκε σε μια συγκινητολαγνική ξεπέτα της Τατιάνας μετά την πρώτη εμφάνισή του, ενώ τη νίκη του στο «Ελλάδα έχεις ταλέντο» επισκίασε στα μεσημεριανοπρωινάδικα το σουξέ του ζεύγους των Ψινακομανωλίδων.

Το «Ελλάδα έχεις ταλέντο» είχε απλώς το φινάλε που το δικαιώνει στη συνείδηση του φιλοθεάμονος και εξασφαλίζει τη συνέχειά του. Οσο για τον «καναπέ», είχε και αυτός την ευκαιρία του να πιστέψει ότι είναι κάτι άλλο από αυτό που είναι, δηλαδή γουβιασμένα μαξιλάρια που εξουδετερώνουν την ανθρώπινη κίνηση.

Το τραγουδιστικό ταλέντο είναι αυτό που συγκινεί περισσότερο

Μπάλα, η απόλυτη

Μουντιάλ, γιορτή του ποδοσφαίρου, αλλά και γιορτή της τηλεόρασης. Οχι μόνο για την τηλεοπτική τεχνολογία που αποθεώνεται, αλλά και γιατί χάρη σε όλα αυτά το ποδόσφαιρο σε μια κρίσιμη στιγμή της παγκόσμιας ιστορίας απομένει ο μόνος ίσως «τόπος» και «τρόπος» για μια στιγμή, όσο διαρκέσει, οικουμενικότητας, ένα ιδανικό πεδίο για συναισθηματική επένδυση, καταφύγιο για τα σύμβολα και τους μύθους.

Αν η κατάρρευση των ιδεολογιών ανέδειξε το ποδόσφαιρο σε σύγχρονη «θρησκεία» πριν από μερικές δεκαετίες, σήμερα που καταρρέει ο κόσμος παραμένει αυτό, το ίδιο θέαμα, να θυμίζει τους μύθους του πολιτισμού. Ενίοτε και τη στρέβλωσή τους από την κολοσσιαία οικονομική βιομηχανία που στηρίζεται πάνω του.

Ας είναι. Κρατάμε από το άθλημα τα λόγια μιας 45χρονης νοτιοαφρικανής νοικοκυράς στην κάμερα της «Ερευνας» (Μega), που παίζει ξυπόλητη ποδόσφαιρο με τις φίλες της στις αλάνες:

«Χάρη στο ποδόσφαιρο βγήκα από το σπίτι όπου με είχε κλεισμένη ο άνδρας μου να του κάνω δουλειές.

Χάρη στο ποδόσφαιρο κρατιέμαι νέα και γερή».


Πέντε νέοι ωραίοι και αβοήθητοι

Η ιδέα ήταν καλή. Αντί να αναζητήσει το Μega την ιδανική πρωινατζού, διαδικασία κατά την οποία ακόμη και ο έμπειρος στο είδος ΑΝΤ1 είχε… σπάσει τα μούτρα του, καλύτερα να μοιραστεί στα πέντε η δουλειά. Και αντί να αναζητείται συνταγή που θα αντικαταστήσει τα κουρασμένα πρωινάδικα, θεωρήθηκε ότι είναι αρκετή η φρεσκαδούρα νεανικών και άφθαρτων τηλεοπτικώς προσώπων. Αποδείχθηκε ότι αυτά είναι καλά για εξώφυλλα, όχι για καθημερινή εκπομπή.

Οχι ότι δεν έπραξαν ό,τι μπορούσαν οι πέντε που ανέλαβαν το πρωινό του Μega. Μόνο που μεγαλύτερο βάρος δόθηκε στο πώς θα μοιάσουν με παρέα εξ αρχής, αντί να βρεθούν οι ρόλοι που ο καθένας θα υπηρετούσε. Γιατί η τηλεόραση θέλει ρόλους. Για να ταυτίζεται ή να αντιπαρατίθεται το φιλοθέαμον. Φέτος η πεντάδα, του χρόνου τριάδα, του παραχρόνου ένας άλλος, αλλά το περιεχόμενο της πρωινάδικης τηλεόρασης πάντα ίδιο. Αποδεικνύεται στη μικρή εγχώρια αγορά ότι μόνο το περιεχόμενο δεν φτάνει. Με αυτήν την έννοια η πεντάδα θα ήταν η καλύτερη ευκαιρία. Αν δεν αλληθώριζε προς το μεσημεριανάδικο κουτσομπολιό. Αν δεν παρουσίαζαν και αυτοί μαζί με τους υπόλοιπους τα τσαλίμια κάθε σταρλετίτσας.

Θα έκαναν τη διαφορά ενδεχομένως αν διέθεταν τη διαφορετική ματιά στον σχολιασμό, αυτήν που θα περίμενε κανείς από νιάτα ακομπλεξάριστα.

Αντιθέτως, ρίχτηκαν όλοι μαζί στην αγορά του τετριμμένου, αναπαράγοντας τον συνήθη πρωινάδικο συντηρητισμό. Αντεπεξήλθαν στη μάχη, αλλά τη διαφορά δεν την έκαναν. Να προσπαθήσουν κατόπιν αυτού; Ούτε η ακατάσχετη φλυαρία και οι εξάρσεις του Ουγγαρέζου που θύμιζαν Γρηγόρη- η σύγκριση κι αν είναι καταδίκη-, ούτε η παρουσία μιας πανέμορφης αθωότητας σαν αυτήν που υπηρετεί η εμφάνιση της Δούκισσας Νομικού ήταν αρκετά για να καλύψουν την ανάγκη του διαφορετικού.

Το μόνο που τους απέμεινε ήταν τελικώς να δεχθούν την ένεση τηλεθέασης στο φινάλε της σεζόν με Ψινακικούς, ναρκισσιστικούς εντυπωσιασμούς, για να κερδίσουν τη στιγμή τους στη μεσημεριανάδικη, κουτσομπολίστικη τηλεδιαφήμιση. Αξιζαν περισσότερα.

Η τηλεόραση θέλει ρόλους για να ταυτίζεται το φιλοθέαμον