Οταν οι υπερήρωες δέρνονται

Το 1960, η Μarvel ήταν μια καινούργια εκδοτική εταιρεία που παρήγε κόμικς με υπερήρωες- τον Σπάιντερμαν, τους Τέσσερις Φανταστικούς, τους Χ-Μen, τον Κάπτεν Αμέρικα. Ο σεναριογράφος Σταν Λι, ο σχεδιαστής Τζακ Κίρμπι και οι συνεργάτες τους «πάντρεψαν πετυχημένα το στοιχείο του φανταστικού με την πραγματικότητα, μια που οι ήρωες με τα χρωματιστά κολάν και τις μάσκες δρούσαν στην υπηρεσία του καλού στη Νέα Υόρκη και όταν έβγαζαν τη μάσκα έμοιαζαν με τους γείτονες της διπλανής πόρτας. Τη δεκαετία του 1980, με πρωτεργάτη έναν ταλαντούχο και ανατρεπτικό τότε σεναριογράφο και σχεδιαστή, τον Φρανκ Μίλερ που έκανε μπεστ σέλερ τη σειρά κόμικς «Daredevil», τα κόμικς της Μarvel κινήθηκαν σε ακόμα πιο ρεαλιστικές φόρμες, καταστρατηγώντας και την απλοϊκή σύμβαση των ιστοριών που διηγούνταν. Αυτή τη φορά στόχος ήταν ο μανιχαϊσμός, οι ήρωες έγιναν συνθετότεροι, η αυτοδικία, η απονομή Δικαιοσύνης με κριτήριο την πρώτη εντύπωσή τους, δεν καθαγιαζόταν αφηγηματικώ δικαίω.

Το 2006, με τη βιομηχανία των κόμικς να έχει γιγαντωθεί, τα σημερινά στελέχη της εταιρείας, σεναριογράφοι και σχεδιαστές (με επικεφαλής τον Μαρκ Μίλαρ και τον Στίβεν ΜακΝίβεν), ανακάτεψαν πάλι την (αφηγηματική) τράπουλα προσπαθώντας να ανταποκριθούν στον όλο και πιο πολύπλοκο κόσμο. Αυτή τη φορά, το αφηγηματικό κίνητρο είναι μια κυβερνητική εντολή για την αποκάλυψη της μυστικής ταυτότητας των υπερηρώων. Ο επιχειρηματίας όπλων Τόνι Σταρκ, σε ρόλο κυβερνητικού πράκτορα, τους ειδοποιεί: «Βγάλτε την κουκούλα»! Ορισμένοι, μεταξύ των οποίων και ο Σπάιντερμαν, σπεύδουν. Κάποιοι άλλοι αντιδρούν, θεωρούν ότι είναι μια μεθόδευση της κυβέρνησης να χειραγωγήσει τους υπερήρωες. Ανάμεσα σε αυτούς τους τελευταίους είναι και ο Κάπτεν Αμέρικα, κάποτε ενσαρκωτής του αμερικανικού ονείρου και όργανο των επιλογών του αμερικανικού μιλιταρισμού. Από πιστός στρατιώτης, ταραξίας αντιεξουσιαστής. Και πού είσαι ακόμα… Εστω κι αν το κόμικς ολοκληρώνεται σαν τιτανομαχία, όπου οι παλιοί γνωστοί μεταξύ τους υπερήρωες πλακώνονται στο ξύλο (εξού και ο τίτλος «Εμφύλιος πόλεμος»), έχει ενδιαφέρον να δει κανείς πώς μια βιομηχανία λαϊκών αφηγήσεων καταπολεμά τη βαρεμάρα μένοντας συντονισμένη με το πνεύμα της εποχής.