Κάθε άλλο παρά αυτονόητη η κυριαρχία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ

Η προσέγγιση του Γιώργου Μαργαρίτη, με την ιδιαίτερη βαρύτητα που δίνει στην οικονομία δεν απαντά ικανοποιητικά στη συνάρθρωση των κοινωνικών διεργασιών με τις πολιτικές αλλαγές. Το ερμηνευτικό σχήμα του υποτίμησε τον πολιτικό παράγοντα στην εμφάνιση της Αντίστασης. Με άλλα λόγια, το ΕΑΜ δεν αναπτύχθηκε μόνο λόγω των κοινωνικών αλλαγών, αλλά και επειδή υπήρξε ένα τεράστιο πολιτικό κενό. Το πολιτικό κενό δεν οφειλόταν στην ήττα και τη συνθηκολόγηση, αλλά στην αδυναμία ή και την απροθυμία του «παλαιού πολιτικού κόσμου» να αναμειχθεί στην Αντίσταση. Αυτή η έλλειψη στην πρώτη έκδοση, μόνο εν μέρει καλύπτεται με τη σύντομη περιγραφή του ρόλου του Κομμουνιστικού Κόμματος στον επίλογο του παρόντος βιβλίου. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι ήταν σχεδόν δεδομένη η κυριαρχία της Αριστεράς στην κατεχόμενη Ελλάδα, καθώς ήδη από τη συνθηκολόγηση «τα αντίπαλα στρατόπεδα της πολιτικής ζωής ήταν με ακρίβεια προσδιορισμένα: το θνήσκον καθεστώς από τη μια μεριά, οι κομμουνιστές από την άλλη. Ολα τα υπόλοιπα επαφίονταν σε ένα “τεχνικό” ζήτημα: στη δυνατότητα που θα είχαν οι μηχανισμοί του ΚΚΕ να ανακάμψουν και να αναλάβουν ενεργό πολιτικό ρόλο» (σ. 121). Η κυριαρχία όμως του ΕΑΜΕΛΑΣ, κάθε άλλο παρά αυτονόητη ήταν. Αντίθετα, ήταν αποτέλεσμα αφενός της κοινωνικής ριζοσπαστικοποίησης που προώθησε η ιδεολογία και η πρακτική της εαμικής Αντίστασης και αφετέρου των συγκρούσεων με τις αντίπαλες οργανώσεις. Επιπλέον, η εαμική Αντίσταση όχι μόνο μετασχημάτισε την ελληνική κοινωνία, αλλά και μεταμόρφωσε το ίδιο το Κομμουνιστικό Κόμμα σε ένα μαζικό, πολυσυλλεκτικό, διαταξικό κόμμα.

Παρά τις όποιες ενστάσεις, το βιβλίο που είχε εκδοθεί το 1993 αποτέλεσε πολύτιμη συμβολή, που όπως δείχνει και η έκδοση της Προαγγελίας θυελλωδών ανέμων… παραμένει ακόμη και σήμερα ιδιαίτερα χρήσιμη για τους μελετητές της δεκαετίας του 1940.