Εικαστικά

Πολιτική και ερωτικά ναυάγια
Της Μαίρης Αδαµοπούλου

Κίνα, Ελλάδα και Τουρκία στήνουν εικαστικό συνασπισµό µε πολιτικές και ερωτικές προεκτάσεις στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Γυρίζουν την πλάτη στις καλές τους θέσεις και την επιτυχία διότι δεν αντέχουν τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά της εξουσίας.

Αποφασίζουν να περιπλανηθούν για να βιώσουν νέες εµπειρίες και να αναζητήσουν την εσωτερική ελευθερία. Επιλέγουν την αυτοεξορία για να σωθούν. Είναι επτά τριαντάρηδες διανοούµενοι, πρωταγωνιστές µιας λαϊκής κινεζικής αφήγησης του 3ου αι. Σοφοί _ άνδρες και γυναίκες _ που µετατρέπονται σε διαχρονικά σύµβολα και πρωταγωνιστές της πεντάπτυχης ασπρόµαυρης ποιητικής βιντεοεγκατάστασης «Οι επτά διανοούµενοι στο δάσος από µπαµπού και άλλες ιστορίες» του κινέζου δηµιουργού Γιανγκ Φουντονγκ, που παρουσιάζεται µαζί µε άλλα τρία έργα του στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Περισσότερο αινιγµατικό είναι το Liu Lan µε πρωταγωνιστές έναν σύγχρονο δυτικό µε λευκό κουστούµι και µια νεαρή ντυµένη παραδοσιακά που κάθεται σε µια βάρκα και κεντάει, σχολιάζοντας τα αγεφύρωτα χάσµατα µεταξύ αστικού και αγροτικού πληθυσµού. Χρώµα, µουσική και το ναυάγιο των ανθρώπινων σχέσεων απασχολούν το Close to the Sea, ενώ σκληρός είναι ο επίλογος στο Εast of Que Village, µε ένα κοπάδι άγριων και πεινασµένων σκυλιών που προσπαθούν να επιβιώσουν τρώγοντας ακόµα και ψοφίµια. Κι αν το έργο του «Τσεν Ζεν της νέας γενιάς κινέζων δηµιουργών» είναι γεµάτο πολιτικές αιχµές, τη σκυτάλη παίρνει ο Κωστής Βελώνης µε 10 κυρίως ξύλινες µεγάλης κλίµακας κατασκευές, έργα της τελευταίας διετίας και σαφή πολιτικό χαρακτήρα (επιµέλεια: Δάφνη Βιτάλη). Από αναφορές στην αρχαία ελληνική δηµοκρατία _ µέσω των µικρών επαναλαµβανόµενων αµφιθέατρων _ ώς σχόλια στον υπαρκτό σοσιαλισµό µέσα από έργα όπως το «Κερδίζοντας τον σοσιαλισµό χάνεις τη γυναίκα σου», που βασίζεται στην κατασκευή της Ποπόβα για τον «Μεγαλόψυχο κερατά».

Η πολιτική δεν λείπει όµως ούτε από την εντυπωσιακή εγκατάσταση _ µε 4.000 φωτογραφίες (από παπούτσια έως βότσαλα και ψάρια) και προβολές _ της οµάδας «xurban_collective» που αποτελείται από τέσσερις τούρκους καλλιτέχνες, ενώ ένα ξύλινο τραπέζι και µια κατεστραµµένη καρέκλα, που ισορροπούν πάνω σε ποτήρια, τα οποία στέκονται σε µια µεταλλική δεξαµενή γεµάτη µε νερό συνθέτουν το ατµοσφαιρικό έργο του µήνα, που υπογράφει ο Μάριος Σπηλιόπουλος, βασισµένος σε 1.099 λέξεις από το αφήγηµα «Τοπίο του Είναι» του λογοτέχνη και ζωγράφου Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη.

ΙΝFΟ

Και οι τέσσερις εκθέσεις του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (κτίριο Ωδείου Αθηνών, Βασ. Γεωργίου Β’ 17-19 & Ρηγίλλης, τηλ. 210-9242.111).
Εως 5 Σεπτεµβρίου.
Ξεναγήσεις κάθε Πέµπτη στις 19.00 και Κυριακή στις 12.00.

Θύµα κρίσης και γραφειοκρατίας

Θύµα της γραφειοκρατίας και της οικονοµικής κρίσης έχει πέσει και το ΕΜΣΤ. Τα ασφαλιστικά µέτρα του έκπτωτου εργολάβου που είχε αναλάβει τα έργα µετατροπής του παλιού εργοστασίου Φιξ σε µουσειακό χώρο δεν έχουν ακόµη εκδικαστεί και κατά συνέπεια δεν µπορεί να προχωρήσει το θέµα της µόνιµης στέγης του µουσείου. Στο µεταξύ το µεγάλο κόστος – δεν ανακοινώθηκε – για την προγραµµατιζόµενη αναδροµική έκθεση του Ιλία και της Εµίλια Καµπακόφ δεν επέτρεψε την υλοποίησή της. Πρόκειται για αναβολή και όχι για ακύρωση, όπως τονίζει η διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Αννα Καφέτση, και υπόσχεται να αποζηµιώσει τους φιλότεχνους µε µια έκθεση τον Οκτώβριο που θα αφορά την πολιτική τέχνη µε έλληνες και ξένους δηµιουργούς και πολλά νέα αποκτήµατα.


Τις χωρίζει µισός αιώνας, τις ενώνει η γλυπτική

«Σύγχρονη τέχνη σηµαίνει να βρίσκεις διαρκώς νέους τρόπους να εκφραστείς, να πεις τα προβλήµατά σου» λέει η µεγάλη κυρία της σύγχρονης γλυπτικής, Λουίζ Μπουρζουά που παρά τα 99 της χρόνια δεν σταµατά να αναζητά νέους δρόµους και τρόπους έκφρασης. Απόδειξη, τα οκτώ αντιπροσωπευτικά γλυπτά της καλλιτεχνικής της πορείας που έφτασαν στην Αθήνα για να δώσουν µια µικρή, αλλά ουσιαστική γεύση του έργου της.

Τα παλαιότερα _ ώριµα _ έργα της γαλλίδας εικαστικού που ήρθαν στην Αθήνα µοιάζουν µε µαχαίρια ή µε κουπιά. Προέρχονται από τη σειρά Ρersonages και θεωρούνται έργα σταθµοί στη µεταπολεµική γλυπτική.

Στην πραγµατικότητα, όπως εξοµολογείται, είναι απεικονίσεις των αγαπηµένων ανθρώπων που είχε αφήσει στην Ευρώπη όταν µετανάστευσε στην Αµερική. Λίγο πιο εκεί στέκει ένας αινιγµατικός γύψινος όγκος _ το «Clutching» (1962) _, ρευστός και άµορφος, ενώ οι σεξουαλικοί υπαινιγµοί δεν λείπουν από τα «Τits» (1967), ένα αποµονωµένο από το υπόλοιπο σώµα ζεύγος µαστών. Οσο για την τελευταία λέξη της εικαστικής δηµιουργίας της; Πρόκειται για µια σειρά από σχέδια µε κόκκινο και ροζ µελάνι και θέµατα που αφορούν τις ερωτικές σχέσεις, την εγκυµοσύνη και την ανατροφή των παιδιών.

Στην ακριβώς απέναντι πτέρυγα του µουσείου έρχεται µια εκκεντρική, καταξιωµένη όµως βρετανίδα γλύπτρια, κατά 50 χρόνια µικρότερη από τη Λουίζ Μπουρζουά: η Σάρα Λούκας. Με πρώτη ύλη τα νάιλον καλσόν που έχει παραγεµίσει µε βαµβάκι και πούπουλο «χτίζει» τα «Νuds» _ τη νέα σειρά γλυπτών της που στέκουν πάνω σε στοιβαγµένους κυβόλιθους λιγνιτότεφρας _ τα οποία ανοίγουν διάλογο µε τη δουλειά της Μπουρζουά, καθώς οι επιρροές είναι εµφανείς. Και αφήνει τους γυµνούς κόµπους που πλάθει να οδηγήσουν τον θεατή σε συνειρµούς, άλλοτε τρυφερούς κι άλλοτε ερωτικούς…

ΙΝFΟ

Εκθεση έργων των Λουίζ Μπουρζουά και Σάρας Λούκας στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Ν. Δούκα 4, τηλ.
210-7228.321) έως τις 12/9.