Μια ζωή σε θυμάμαι να ξεφεύγεις…

O Salvador Felip Jacint Dali Domenech σε ηλικία δεκαπέντε ετών έχασε την υποστηρικτική και φιλότεχνη μητέρα του και αναγκάστηκε να αποκηρύξει τον άξεστο (και πάμπλουτο) πατέρα του, ο οποίος παντρεύτηκε αμέσως την αδελφή της. Ο κυβισμός, το φλερτ με τον ντανταϊσμό και οι σπουδές στη ζωγραφική τον παρηγόρησαν για ένα μικρό διάστημα και έφεραν στον δρόμο του προσωπικότητες της αριστερής διανόησης όπως τον Λόρκα και τον Μπουνιουέλ, ο συγκρουσιακός χαρακτήρας του όμως δεν τον κράτησε για πολύ στην ακαδημαϊκή καλλιτεχνική κοινότητα της Μαδρίτης. Εβρισε τους δασκάλους του, πέταξε τα καβαλέτα του και πήγε στο, «κατεχόμενο» από τον Πάμπλο Πικάσο, Παρίσι. Παρά τη βαριά σκιά του μεγάλου μετρ, ο μικρός Νταλί έστελνε στη Βαρκελώνη έργα που αναστάτωναν τους κριτικούς και προκαλούσαν διχαστικές συζητήσεις στο φιλότεχνο κοινό της Ισπανίας. Κι ύστερα ήρθε η συνεργασία με τον Μπουνιουέλ στον «Ανδαλουσιανό σκύλο». Ο Νταλί αρπάζει την ευκαιρία να γράψει ένα σενάριο-μανιφέστο για τον υπερρεαλισμό και να βάλει σοβαρή υποψηφιότητα για τον θρόνο του Μπρετόν, πράγμα που ο αδιαμφισβήτητος Πάπας του κινήματος δεν θα του συγχωρήσει ποτέ. Φιλία με τον Φράνκο
Την ίδια εποχή, η τύχη (και το γυναικείο ένστικτο) οδηγούν στον δρόμο του τη Ρωσίδα Ελένα Ντμτρίεβνα Ντελούβινα Ντιακόνοβα, περισσότερο γνωστή ως Γκαλά (Γαλάτεια) και έτσι ο σεξουαλικά αταξίδευτος Νταλί ανακαλύπτει την τεστοστερόνη και τις ΗΠΑ στις οποίες γίνεται δεκτός σαν προφήτης του υπερρεαλισμού. Και ενώ οι Αμερικανοί συνωθούνται στις εκθέσεις του και τον «χρυσώνουν» από την κορφή ώς τα νύχια, οι Ευρωπαίοι ομοϊδεάτες του και συγκεκριμένα ο Αντρέ Μπρετόν τον διαγράφει από το (αριστερό) υπερρεαλιστικό κίνημα κατηγορώντας τον, όχι άδικα, για προκλητικά κολλητιλίκια με το φασιστικό καθεστώς του Φράνκο. Ο Νταλί απαντάει με τη φράση «ο υπερρεαλισμός είμαι εγώ» και ο Μπρετόν επιστρέφει τη φιλοφρόνηση αναγραμματίζοντας το όνομα του Νταλί σε «Αvida dollars» (άπληστος για δολάρια).

Οι Αμερικανοί έκαναν τα στραβά μάτια όσον αφορά το φρανκικό παρελθόν του Νταλί και φιλοξένησαν τον καλλιτέχνη σε όλη τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ετσι η Γκαλά έζησε το αμερικανικό όνειρο και ο Νταλί έκανε μια μικρή αλλά σημαντική συνεργασία με την εταιρεία Disney στο κινούμενο σχέδιο Destino.

Επιστρέφει στα πάτρια και παρά τη γενική κατακραυγή συνεχίζει να τιμά την παλιά του φιλία με τον Φράνκο. Το 1982, ενώ ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος τον έχει μόλις ονομάσει μαρκήσιο, πεθαίνει η Γκαλά και ο Νταλί αποπειράται να αυτοκτονήσει. Εζησε άλλα επτά χρόνια και άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο στις 23 Ιανουαρίου 1989, στο Φιγέρας, τη γενέθλια πόλη του, έπειτα από καρδιακό επεισόδιο.