Ο Ηρόδοτος και οι «βάρβαροι»

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ του νεαρού Καπισίνσκι ήταν να περάσει ένα σύνορο, οποιοδήποτε σύνορο, να δοκιμάσει- όπως γράφειαυτό το «υπερβατικό αίσθημα του περάσματος των συνόρων». Πολλοί από μας που ζήσαμε περικυκλωμένοι από τα κλειστά σύνορα του κομμουνισμού έχουμε δοκιμάσει αυτό το αίσθημα. Ο Καπισίνσκι υπήρξε τυχερός. Του δόθηκε η δυνατότητα να περάσει πολλά σύνορα, γράφοντας συγκλονιστικές ιστορίες απ΄ όλο τον κόσμο. Δάσκαλος και μόνιμος «συνοδοιπόρος» του στα μακρινά του ταξίδια ήταν ο Ηρόδοτος και οι Ιστορίες του. Ο Καπισίνσκι θεωρεί τον Ηρόδοτο τον πρώτο ρεπόρτερ της ανθρώπινης ιστορίας. Εκεί, στις Ιστορίες του Ηροδότου, βρίσκεται το μυστικό του Καπισίνσκι. Εκείνο το μυστικό για το οποίο πολλοί τον θαυμάζουν και άλλοι τον φθονούν. Οτι το πραγματικό ανθρώπινο δράμα παίζεται σε μέρη ταπεινά, μακριά από τα φώτα, τα πλούτη και τους βολεμένους. Οτι τις πιο σημαντικές ιστορίες στο ταξίδι σου θα τις ακούσεις από «αόρατους» ανθρώπους που δεν έχουν φωνή. Αλλά γι΄ αυτό πρέπει να διαθέτεις περιέργεια και να ξέρεις να ακούσεις. Κάποιος που έχει μόνο απαντήσεις και όχι ερωτήσεις για τον εαυτό του και τους άλλους, κάποιος που, όπου και αν ταξιδεύει, νομίζει ότι δεν έχει να μάθει κάτι από τον πολιτισμό των άλλων, καλύτερα να μείνει στον αυλόγυρο της μάνας του…

●●●
Ο Ηρόδοτος υπήρξε ο δάσκαλος του Καπισίνσκι, προπαντός για τη στάση του απέναντι στους «βαρβάρους». Επειδή είχε συνειδητοποιήσει πως για να γνωρίσουμε τους εαυτούς μας πρέπει να γνωρίσουμε τους «βαρβάρους». Εκείνοι είναι ο καθρέφτης πάνω στον οποίο βλέπουμε την εικόνα του εαυτού μας. Είτε συγκρουόμαστε είτε συγκρινόμαστε μαζί τους είναι ο καθρέφτης πάνω στον οποίο προβάλλονται σε υπερμεγέθυνση οι αρετές και οι εφιάλτες του Εαυτού. «Ο μεγάλος έλληνας ιστορικός»- γράφει ο Καπισίνσκι στο τελευταίο του βιβλίο «Ο Αλλος»- «είναι σαν να μας λέει ότι η ξενοφοβία είναι η αρρώστια των τρομαγμένων ανθρώπων.

Εκείνων που πάσχουν από συμπλέγματα κατωτερότητας και φοβούνται να δουν την εικόνα τους πάνω στον καθρέφτη και τον πολιτισμό των Αλλων». Κάθε φορά που συναντάμε τον Αλλον, συνεχίζει ο Καπισίνσκι, έχουμε τρεις δυνατότητες: να κάνουμε πόλεμο μαζί του, να χτίσουμε τείχη και να απομονωθούμε πίσω από αυτά ή να κάνουμε διάλογο. Ταξιδεύοντας και περνώντας σύνορα ανακαλύπτεις ότι οι πραγματικοί βάρβαροι είναι εκείνοι που δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς «βαρβάρους»…