Φαινόμενα

Σαν κοινός θνητός
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Λένε ότι η διάθεση ενός ηγέτη στις μιντιακές εποχές μας αποτελεί ένα από τα πολιτικά του όπλα
Η κεφάτη διάθεση του Φραγκλίνου Ρούζβελτ κατά τις δημόσιες εμφανίσεις του σε μια Αμερική που βρισκόταν στο κατώφλι της ύφεσης και της ψυχολογικής κατάρρευσης ήταν, για πολλούς, ένδειξη ότι ο πρόεδρος κάνει προόδους στη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών.

Ως εκ τούτου, όσο και αν η γυμναστική και τα σπορ αποτελούν τρόπο ζωής για τον Γιώργο Παπανδρέου, δεν παύει το «πακέτο» των πασχαλινών δραστηριοτήτων του, οι οποίες συζητήθηκαν αν και δεν βιντεοσκοπήθηκαν σε κάθε τους λεπτομέρεια, να αποτελεί επικοινωνιακό μπαράζ με πολλαπλά μηνύματα, πλην κυρίαρχο αυτό της καλής διάθεσής του.

Ενας πρωθυπουργός που επιδίδεται σε αθλητικές δραστηριότητες σαν αμέριμνος κολεγιόπαις σε διακοπές, ενώ όλοι γνωρίζουν ότι κάθε άλλο παρά αυτό είναι, και την επομένη φωτογραφίζεται με τουρίστες χαμογελαστός, δίνοντας την αίσθηση ότι είναι ηγέτης μιας μακάριας κοινωνίας που ζει σε περιβάλλον απόλυτης ασφάλειας, είναι προφανές ότι στέλνει τα μηνύματά του προς κάθε κατεύθυνση.

Δεν είναι εύκολο να μετρηθεί η ανταπόκριση σε αυτά, όπως κάποτε η διάθεση του Ρούζβελτ στην ψυχολογία των Αμερικανών. Είναι ωστόσο φανερό ότι εγκαινιάζεται μια επικοινωνιακή σχολή εκ διαμέτρου αντίθετη με την «μπαϊρακτάρειο» της προηγούμενης κυβέρνησης Καραμανλή, της οποίας το πολιτικό στοιχείο δεν είναι «η πάταξη της διαφθοράς» αλλά «η πάταξη της τρυφηλής ζωής» που οδηγεί και στη διαφθορά. Με πρωθυπουργικό το παράδειγμα. Διόλου ευκαταφρόνητο τέτοιες εποχές που οι αλλαγές των αναγκών και των στόχων είναι ραγδαίες και εκβιάζονται από τις συνθήκες.

Αν πριν από μερικά χρόνια το τρελό γλέντι και τα άγρια φαγοπότια αποτελούσαν κάτι σαν τίτλο τιμής και πόλο έλξης για τους τουρίστες, για έναν τόπο που έτσι έδειχνε τάχα γαλαντόμος και ανθρώπινος, σήμερα όλα αυτά αποτελούν όνειδος, ενώ όποιος επιμένει σε τέτοιου είδους σπατάλες θεωρείται τουλάχιστον κακόγουστος.

Εξ ου και η «αρετή» ενός πολιτικού κρίνεται αναλόγως με την εποχή του. Σε άλλες εποχές και για ορισμένους ψηφοφόρους, αρετή ενός ηγέτη ήταν να μοιάζει με τον μύθο του ελληναρά, δηλαδή να είναι καλοφαγάς, γλεντζές και φιλάρας. Επικρίθηκαν σκληρά εκείνοι που υπηρέτησαν το μέτρο και προτιμούσαν βίο ασκητικό και μακράν των ηδονών, ενώ αντιθέτως προβλήθηκαν ως ικανότεροι άλλοι που επιδίδονταν στην παϊδακοφαγία με πάθος.

Ο Γιώργος Παπανδρέου, όπως και ο πατέρας του, είναι φανερό ότι θέλει να υπογραμμίσει τη διαφορά του. Άλλωστε, βασικό στοιχείο της πολιτικής ενός ηγέτη είναι και η ανάδειξη των διαφορών του σε σχέση με άλλους πολιτικούς παλαιότερους ή συγχρόνους, είτε αυτές αφορούν αμιγώς πολιτικές επιλογές είτε και τρόπου ζωής, μια και η μιντιακή εποχή ακόμη και αυτόν τον εντάσσει στη σφαίρα της πολιτικής.

Και μπορεί να μην είναι ο πρώτος που επιδεικνύει λιτότητα, αλλά η αθλητική αντοχή και το πνεύμα του αγωνίζεσθαι που διακριτικά μπαίνει απέναντι από το χθεσινό ζην ευδαιμονικώς, είναι σαφείς διαφορές. Αν και για το εξωτερικό, το ισχυρότερο μήνυμα ήταν αυτό της ασφάλειας για τον επισκέπτη που έστελνε ένας χαμογελαστός πρωθυπουργός, ο οποίος έχει διασχίσει τα ήσυχα νερά του Αργοσαρωνικού με κανό και βολτάρει χαλαρά στο γραφικό υδραίικο λιμάνι σαν κοινός θνητός.


Κόντρα στο μιντιακό κλίμα

Ολο αυτό ουδεμία σχέση έχει και θα ήταν φαιδρός κάθε συσχετισμός με την οικονομική κατάσταση. Οποιος το επιχειρεί είναι είτε αφελής είτε λαϊκιστής. Γι΄ αυτό και ο κ. Αλέξης Μητρόπουλος, των εργατολογικών, καλεσμένος στου Αυτιά χθες το πρωί έβαλε στο «στόμα της 80χρονης γιαγιάς» την απορία αν «θα πέσουν τα spreads τώρα που ο Γιωργάκης τράβηξε κουπί». Οχι απλώς δεν έπεσαν, αλλά ανέβηκαν.

Το πεδίο της οικονομίας χρησιμοποιείται για τη σκηνοθεσία ενός μόνιμου τρομολαγνικού κλίματος, το οποίο συμπληρώνεται με τα περί αύξησης της εγκληματικότητας δημιουργώντας αίσθημα ασφυξίας στους πολίτες.

Γι΄ αυτό και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο στην επικοινωνιακή εικόνα του πρωθυπουργού-κωπηλάτη ήταν η ευθεία αντίθεσή της με την καναλική ατμόσφαιρα, την κλειστοφοβική, αενάως ομφαλοσκοπούμενη και φοβική.