Δύο εκατομμύρια ποντίκια

ΑΝΑΜΕΣΑ σε ένα ακριβό μαγαζί και έναν ζητιάνο περιμένω στη στάση το τραμ για να πάω προς τα προάστια της πόλης, στο «Μουσείο των Υπονόμων». Οι Βρυξέλλες είναι η πόλη των μουσείων, ειδικά των παράξενων μουσείων.

Όταν το τραμ περνάει από τη Λεωφόρο Στάλινγκραντ έχω την εντύπωση ότι διασχίζω την Καζαμπλάνκα ή το Αλγέρι. Γυναίκες με χιτζάμπ, άνδρες με κελεμπίες και μακριές γενειάδες. Είναι η μουσουλμανική γειτονιά των Βρυξελλών. Βλέπω ένα τζαμί, μια συναγωγή, μια ορθόδοξη και μια καθολική εκκλησία, δίπλα δίπλα. Το Μουσείο των Υπονόμων είναι μια πραγματική έκπληξη. Οι ξεναγοί είναι ειδικοί τεχνικοί που εργάζονται και οι ίδιοι στους υπονόμους.

Σου αφηγούνται την ιστορική εξέλιξη των υπονόμων, πώς επεξεργάζονται εδώ τις ακαθαρσίες, πώς καθαρίζουν το δίκτυο. Σε ξεναγούν κάτω, στα έγκατα των Βρυξελλών, να δεις ιδίοις όμμασιν τους υπονόμους και τα νερά του ποταμού Σεν, από τα πιο βρώμικα ποτάμια της Ευρώπης. Παρατηρώ ότι τα νερά είναι πορφυρά. Ο ξεναγός μού εξηγεί ότι σήμερα Τρίτη γίνεται σφαγή ζώων στα σφαγεία de Cureghem, το κύριο σφαγείο των Βρυξελλών.

Εδώ καταλήγει το αίμα. Το σώμα καταλήγει στα ραφινάτα μενού και τα πολιτισμένα, ανθρώπινα μπιστρό και εστιατόρια των Βρυξελλών. Στη συνέχεια, ο ξεναγός αναφέρεται στην καθοριστική συμβολή των ποντικιών στον καθαρισμό των υπονόμων και των σκουπιδιών της πόλης. Υπολογίζεται, λέει, ότι κάτω από τα πεζοδρόμια των Βρυξελλών κυκλοφορούν δυο εκατομμύρια ποντίκια, τα οποία τρώνε το 1/3 των απορριμμάτων που παράγει η πρωτεύουσα της Ευρώπης και καταλήγουν εδώ στους υπονόμους. Σε έναν κάτοικο αντιστοιχούν δυο ποντίκια, λέει χαριτολογώντας. Όταν βγαίνω έξω από το μουσείο, έχω ακόμα στον νου μου ζωντανή την εικόνα με τα ποντίκια. Περπατώ πάνω στο πεζοδρόμιο, κάτω από τις πολύχρωμες διαφημίσεις για πολυτελή αυτοκίνητα, πανάκριβα ρολόγια, νέα είδη τυριών, και μου φαίνεται σαν να ακούω τους πήδους των ποντικών από κάτω. Αυτό το ασταμάτητο «σκρουτς σκρουτς» ενώ το γλεντάνε τρώγοντας με λαιμαργία τα σκουπίδια που εμείς, οι καταναλωτές της ευρωπαϊκής ευημερίας, παράγουμε με φρενήρεις ρυθμούς.