«Ο διερμηνέας δεν είναι παπαγάλος ούτε κινητό λεξικό. Δεν κάνει ξερή μετάφραση, αλλά μεταδίδει το νόημα από τις φράσεις κάθε ομιλητή. Ουσιαστικά, εμείς είμαστε η φωνή του, αφού πρέπει ταυτόχρονα με αυτόν, όχι εκ των υστέρων, να αποδίδουμε ορθά τα λεγόμενά του. Κι αυτό αγχώνει. Έχει μετρηθεί πως το στρες μας σε μια δύσκολη συνεδρίαση ισοδυναμεί με το αντίστοιχο ενός πιλότου όταν έχει χαλασμένο τον κινητήρα του…».
Μιλάει πέντε ξένες γλώσσες, τις τρεις τις έκανε και δουλειά της. Με πολυετή θητεία επαγγελματία διερμηνέα στην Ελλάδα και κυρίως στο εξωτερικό, η κ. Όλγα Κοσμίδου κουμαντάρει σήμερα το σύνολο των συναδέλφων της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από το 2008 έχει αναλάβει καθήκοντα τής- μοναδικής- γενικής διευθύντριας Διερμηνείας και Διασκέψεών του. «Είμαι υπεύθυνη για την οργάνωση όλων των συνεδριάσεων, σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο, εν μέρει και στο Λουξεμβούργο: ασχολούμαι με την οργάνωση της διερμηνείας στις 23 επίσημες ευρωπαϊκές γλώσσες, που σημαίνουν ώς και 506 γλωσσικούς συνδυασμούς. Με δυο λόγια, χωρίς εμάς τους διερμηνείς, καμία συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο δεν θα μπορούσε να διεξαχθεί», λέει στα «ΝΕΑ».
Την έφεσή της, από νεαρή ηλικία, προς τα γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά, γερμανικά και ισπανικά, δεν την άφησε ανεκμετάλλευτη. «Μπορεί οποιοσδήποτε να μάθει καλά διάφορες ξένες γλώσσες, αυτό όμως δεν σημαίνει πως μπορεί να γίνει και διερμηνέας. Έτσι κι εγώ, ήξερα τις γλώσσες, αλλά έπρεπε να μάθω και το επάγγελμα, στην πράξη το σπούδασα στη Γενεύη, σε μια από τις καλύτερες σχολές. Εκεί πήρα και τις απαραίτητες επιπλέον γνώσεις. Έμαθα, για παράδειγμα, να μην μπλοκάρω μπροστά σε πολυπληθές κοινό. Από κει και πέρα, φρόντισα και να ενημερώνομαι συνεχώς για το τι γίνεται στον κόσμο. Για να κατανοείς, δηλαδή, ακόμα πιο άμεσα τον άλλο, οφείλεις να γνωρίζεις μέχρι και τα ήθη κι έθιμα, τον τρόπο σκέψης και λειτουργίας της χώρας, της οποίας το λεξιλόγιο έρχεσαι να αποδώσεις», επισημαίνει η κ. Κοσμίδου. Κατά καιρούς έχει χρειαστεί να επιστρατεύσει και την ψυχρή λογική, που επίσης επιβάλλει το επάγγελμά της. «Συχνά καλείσαι να διερμηνεύσεις ανθρώπους που έχουν ιδέες εντελώς αντίθετες με τις δικές σου ή που σου δημιουργούν κι απέχθεια. Λογοκρισία, ωστόσο, από μέρους μας δεν επιτρέπεται: εάν ένας ομιλητής διατυπώσει μια ξεκάθαρα υβριστική, λανθασμένη ή κι αμφισβητούμενη έκφραση, π.χ., πει τον όρο Μακεδονία, οφείλω εγώ τότε να πω αυτούσια τα λόγια του- ο παριστάμενος βουλευτής, εφόσον θέλει, είναι αυτός που μπορεί να αντιδράσει. Από την πλευρά μου, το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να προσθέσω στην επίμαχη φράση τη διατύπωση, “όπως λέει ο ομιλητής”. Αυτή είναι και η μοναδική, πολύ σπάνια, περίπτωση που μπορείς να κρατήσεις μιαν απόσταση από τον ομιλούντα», υποστηρίζει.
Ο καλός διερμηνέας είναι σαν τον διαιτητή, οφείλει να περνά απαρατήρητος, καταλήγει η κ. Κοσμίδου. «Στη δουλειά μας είμαστε πετυχημένοι, όταν δεν παίρνει κανείς είδηση ότι υπάρχουμε».
[ ΙΝFΟ ]
●Ο ρόλος της διερμηνείας συνεδρίων στην προβολή της Ελλάδας, στην προώθηση της επιχειρηματικότητας και στην ανάπτυξη της πολυγλωσσίας απασχόλησε τους χρήστες υπηρεσιών διερμηνείας στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και τους επαγγελματίες διερμηνείς συνεδρίων (συνολικά 2.800 παγκοσμίως), που έδωσαν το «παρών» στη χθεσινή 1η ημερίδα της Διεθνούς Ένωσης Διερμηνέων Συνεδρίων (ΑΙΙC) Ελλάδας και Κύπρου, στα γραφεία της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης στην Αθήνα
«Ο Κλίντον δεν με είχε δυσκολέψει»
«Ακόμα και σ΄ έναν πεπειραμένο επαγγελματία διερμηνέα, πάντοτε ένας ομιλητής σπουδαίου κύρους εξακολουθεί να προκαλεί δέος!
Προσωπικά, έχω δουλέψει με τους περισσότερους ξένους εκπροσώπους της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας, αλλά ακόμα θυμάμαι τον Αμερικανό πρόεδρο Κλίντον, το 1999, στην Αθήνα, τη διερμηνεία μου τότε, που αποδείχτηκε τελικά πολύ εύκολη υπόθεση. Δεν λείπουν, βέβαια, και οι δύσκολες στιγμές: έχει τύχει, για παράδειγμα, να πει ο Φλαμανδός πρόεδρος λέξη που δεν την ήξερε κανείς μας. Έχει συμβεί κι ένα κατά λάθος ανοιχτό μικρόφωνο να βγάλει στη φόρα τα σχόλια ενός διερμηνέα! Άλλοτε, πάλι, το πρόβλημά μας είναι η ταχύτητα στον λόγο του ομιλητή. Ένας δεινός ρήτορας, που μιλά από στήθους, είναι ο καλύτερος φίλος μας».
Επαγγελματική εξέλιξη και προοπτικές
