Περιοδικά

Χαμένοι στη μετάφραση…
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«Συγκεντρώσαμε το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό έγκυρων μεταφραστών, οι οποίοι υπογράφουν αξιανάγνωστα (κάποια εκθαμβωτικά στη γοητεία τους) κείμενα. Έτσι, μέσα από μια μεγάλη ποικιλία ιδεών, θεμάτων και στιλ γραφής, ο αναγνώστης μπορεί να πάρει μια γεύση της μεγάλης κινητικότητας των ξένων (παλαιών και σύγχρονων) έργων, που μεταγλωττίζονται στα ελληνικά σε πρωτότυπες ή νέες μεταφράσεις».

Με αυτές τις φράσεις εισάγει το «Δέντρο» το πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμά του «Η ξένη λογοτεχνία στα ελληνικά σήμερα».

Εκτός από την παράθεση επιλεγμένων μεταφρασμένων κειμένων, το περιοδικό προσκάλεσε για συζήτηση- με συντονιστή τον Τάσο Γουδέλη- πέντε δόκιμους μεταφραστές. Την Άννα Παπασταύρου, τον Ανδρέα Παππά, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, τον Παναγιώτη Πούλο και τον Μίλτο Φραγκόπουλο. Αξίζει να διαβαστεί αυτή η συζήτηση για να κατανοήσουμε τον προβληματισμό και την αγωνία αυτών που αποδίδουν λογοτεχνικά κείμενα από τη γλώσσα του συγγραφέα σε μιαν άλλη. Ο Παππάς θα επισημάνει ότι τη μετάφραση απειλούν δύο κίνδυνοι, η υπερβολική πιστότητα και η υπερβολική ελευθεριότητα.

Για τον κίνδυνο της ελευθεριότητας δίνει ένα οριακό παράδειγμα: «Επί χρόνια παλαιότερα, ακούγαμε για την καταπληκτική μετάφραση της “Λίμνης” του Λαμαρτίνου από τον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη. Έλεγαν οι καθηγητές μας στα σχολεία ότι είναι… ανώτερη από το πρωτότυπο. Έφριξα, όταν την ξαναδιάβασα σε ώριμη ηλικία: ήταν η χειρότερη από τις πέντε που έγιναν κατά το 19ο αιώνα… Διότι ο Βαλαωρίτης έχει μετατρέψει το ρομαντικό γαλλικό ποίημα σε ελληνικό βουκολικό μετάφρασμα».

Και μια εξαιρετική προσφορά του περιοδικού: Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και ο Αντώνης Καφετζόπουλος διαβάζουν ποιήματα της Σίλβιας Πλαθ και του Τεντ Χιουζ.

ΚΙΝΑ. Πότε και πώς συναντήθηκε η Κίνα με τη νεωτερικότητα; Σ΄ αυτό το ερώτημα απαντά στο «Ένεκεν» η Αθηνά Γιανγκ που ζει και εργάζεται στο Πεκίνο. Το θεσσαλονικιότικο περιοδικό χωρίζει την ύλη του σε τρεις βασικές ενότητες: Άρθρα ή δοκίμια κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου, πεζογραφίαποίηση και κριτικές.

ΚΡΗΤΗ. Με το δεύτερο τεύχος της η κρητική «Fortezza» δείχνει να εξελίσσεται σε ένα περιοδικό ποικίλης πολιτιστικής ύλης, με αναφορά, φυσικά, στο μεγάλο νησί. Θέματα τρέχουσας ζωής, αλλά και αναδρομές στο πλούσιο πολιτιστικό παρελθόν του τόπου. Να ξεχωρίσω τη συνέντευξη της γυναίκας του αγγελικού Νίκου Ξυλούρη, της Ουρανίας, στην Ελένη Δ. Μπουχαλάκη, με αφορμή τα τριάντα χρόνια από τον θάνατο του σπουδαίου Ανωγειανού, καθώς και το κείμενο του Βαγγέλη Ψαραδάκη με πληροφορίες για τις κρητικές μαντινάδες. Στο τέλος αυτού του άρθρου μικρό απάνθισμα από προπολεμικές, μεταπολεμικές, σύγχρονες και άσεμνες μαντινάδες. Δείγμα από την τελευταία κατηγορία:«Δύναμη που ΄χει η κοπελιά στον αφαλό ΄πό κάτω, / βάζει το φίδι ζωντανό και βγάζει το ψοφάτο!».

ΠΑΙΔΕΙΑ. Στο πολύ καλό περιοδικό «Σύγχρονη Εκπαίδευση», μεταξύ πολλών (μα πάρα πολλών!) θεμάτων δημοσιεύεται και έρευνα τριών συνεργατών με θέμα την επάρκεια των εκπαιδευτικών που διδάσκουν Βιολογία. Ιδού μερικά από τα ευρήματα από την επεξεργασία 175 ερωτηματολογίων, τα οποία συμπληρώθηκαν από εκπαιδευτικούς 17 νομών:

«Η Βιολογία διδάσκεται και από εκπαιδευτικούς που δεν έχουν καμία γνωστική συνάφεια με το αντικείμενο. Το παιδαγωγικό υπόβαθρο των εκπαιδευτικών είναι αρκετά περιορισμένο, καθώς η εκπαίδευση, η μετεκπαίδευση και η επιμόρφωση όλων σε ζητήματα που άπτονται της Παιδαγωγικής και της Διδακτικής Μεθοδολογίας είναι περιορισμένη. Επίσης, οι διδάσκοντες εκτός ΒιολόγωνΦυσιογνωστών έχουν περιορισμένη εκπαίδευση και στο ίδιο το γνωστικό αντικείμενο».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»: Δ. Αιγηνίτου 34, Αθήνα 115 28, τηλ.
210-3804.630, dentromag@yahoo.gr

«ΕΝΕΚΕΝ»: Βασ. Όλγας 55, Θεσσαλονίκη 546 41, τηλ.: 2310-833.665, eneken@hotmail.com

«FΟRΤΕΖΖΑ»: Λορέντζου Μαβίλη 28Β Παλαιά Πόλη Ρέθυμνο 741 00, τηλ. 6974.226.005, fortezzamag@gmail.com

«ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»: Τ.Θ. 25085 Αθήνα 100 26, τηλ. 210-8823.762, sygek@ath. fortRuet.gr