Σοφτ προκαταλήψεις, Σοφτ αντιπάθειες

Η πολιτική της δικτατορίας απέναντι στις ανατολικές και- ειδικά- τις βαλκανικές χώρες προσδιοριζόταν κατ΄ αρχήν από τους εξής παράγοντες: α) Τις εξελίξεις του Ψυχρού Πολέμου και την ανάγκη ευθυγράμμισης της ελληνικής πολιτικής με αυτήν της Δυτικής Συμμαχίας. β) Τις παρακαταθήκες του παρελθόντος σε σχέση με τους βόρειους γείτονες της χώρας. Η κατά καιρούς ανακίνηση του «μακεδονικού» προβλήματος από τη Γιουγκοσλαβία και οι εικαζόμενες φιλοδοξίες της Βουλγαρίας για έξοδο στο Αιγαίο προσλαμβάνονταν ως απειλή και παρήγαγαν μια ατμόσφαιρα καχυποψίας, που ενίοτε έφθανε στα όρια της νοσηρότητας. Τέλος, υπήρχαν και οι βλέψεις της ίδιας της Ελλάδας για τη Βόρεια Ήπειρο. γ) Την ανάγκη διοχέτευσης των «ευπαθών» αγροτικών προϊόντων της χώρας στις αγορές των ανατολικών χωρών. δ) Την ανάγκη της χούντας να μετριάζει στο προπαγανδιστικό επίπεδο τις συνέπειες της απομόνωσής της από τη Δυτική Ευρώπη. Με εξαίρεση τον τελευταίο παράγοντα, όλοι οι άλλοι ήταν εξίσου ενεργοί και στην προ της δικτατορίας περίοδο. Η συνέχεια στην πολιτική της χώρας απέναντι στις ανατολικές χώρες ήταν αναμενόμενη.

Άφηναν χώρο οι παράγοντες αυτοί για την αποτύπωση στην εξωτερική πολιτική των καθαρά αντικομμουνιστικών προκαταλήψεων των συνταγματαρχών; Κάποιον χώρο, ναι. Αλλά όχι πολύ. Από την άλλη πλευρά, οι προτεραιότητες της πολιτικής των ανατολικών χωρών καθορίζονταν και αυτές από: α) τους μαιάνδρους του Ψυχρού Πολέμου, β) τα εθνικά τους συμφέροντα (όπως αυτές τα αντιλαμβάνονταν), γ) τις δικές τους ανάγκες για προώθηση των- εξίσου μη ανταγωνιστικώνβιομηχανικών προϊόντων τους. Άφηναν όλα αυτά χώρο για την εκδήλωση της αντιπάθειάς τους απέναντι στο ελληνικό στρατιωτικό καθεστώς και στην έμπρακτη αλληλεγγύη προς τους διωκόμενους Έλληνες αντιστασιακούς; Και πάλι, κάποιον χώρο ναι. Σίγουρα λιγότερο από όσο θα ήθελαν όσοι έχουν εξιδανικευμένη εικόνα για την εξωτερική πολιτική. Αλλά περισσότερο από ό,τι θα περίμεναν οι οπαδοί της καθαρής realpolitik.