Θεατρικό διαμάντι

Οι σκέψεις που προηγήθηκαν προκλήθηκαν από την καταπληκτική παράσταση τριών διασκευασμένων στα ελληνικά για τη θεατρική σκηνή παραμυθιών των Αδελφών Γκριμ στο θέατρο «Πόρτα». Άλλη μια φορά η Ξένια Καλογεροπούλου προικίζει τη δραματουργία μας με ένα θεατρικό διαμάντι. Το λαϊκό παραμύθι έχει ερευνηθεί εξαντλητικά και από τους λαογράφους, τους κοινωνιολόγους, τους παιδαγωγούς, τους γλωσσολόγους και τους φορμαλιστές. Η συγκέντρωση μιας τεράστιας ύλης στο Ελσίνκι όπου εδρεύει μια διεθνής «τράπεζα» παραμυθιών, όπου και κατατάσσονται βάσει της δομής τους, της ανάπτυξής τους, των χαρακτήρων τους, της πλοκής και της λύσης τους, είναι μια ερεθιστική πηγή για να διαπιστώσει κανείς στημόνι και υφάδι, διαφορές και ομοιότητες και κυρίως εθνικές ιδιοσυγκρασιακές διαφοροποιήσεις.

Η Ξένια Καλογεροπούλου δανείστηκε τον πυρήνα τεσσάρων από τα γερμανικά λαϊκά παραμύθια, άλλα με ρεαλιστικό πυρήνα και άλλα με τον πάντα αιφνιδιάζοντα λαϊκό εξπρεσιονισμό και συχνά υπερρεαλισμό και τα δραματοποιεί χωρίς ίχνος διδακτισμού, σχολαστικισμού και σχολιασμού. Κατορθώνει κάτι το αξιοσημείωτο. Εφευρίσκει μια λαϊκή ελληνική χειρονομημένη αφηγηματικότητα για να υποκαταστήσει την προφορική γερμανική γλωσσική ευφορία. Έτσι ο γερμανικός μύθος έγινε ελληνικός. Και το κατορθώνει με την καίρια δαιμόνια φαντασία της σκηνοθέτιδας Λίλο Μπάουρ, που ακολουθώντας την άκρα σκηνική λιτότητα του δασκάλου της Πίτερ Μπρουκ και της αγγλικής ομάδας στην οποία μετέχει, του «Τheatre de Complicite», που αποθεώνουν τη θεατρικότητα, τη μεταμορφωτική οιστρηλασία και την ποιητική μίμηση. Μέσα στο λιτό, οργανικό σκηνικό και τα κοστούμια του Χρ. Κωνσταντέλλου, τη χορογραφική ευφορία της Όλιας Λυδάκη, τις μουσικές επιλογές του Μανώλη Λυδάκη και τους σοφούς φωτισμούς του Βλασόπουλου, οι επτά νέοι και πάντα απροσδόκητοι ως ταλέντα φερέλπιδες πρωταγωνιστές της ελληνικής σκηνής (η Ξένια Καλογεροπούλου «εγέννησε» τουλάχιστον 30 σημερινούς πρωταγωνιστές στη λιλιπούτεια σκηνή της!), κεντάνε δεκάδες ρόλους, χαίρονται ως παιδιά τη μεταμόρφωση και μετατρέπουν τη σκηνή σαν μια γοητευτική παραμυθού που παρηγορεί και παραμυθεί παιδιά και μεγάλους. Τους ονομάζω: Μαίρη Λούση, Μ. Λυδάκης, Αντ. Μυριαγκός, Σοφία Πάσχου, Γ. Σαρακατσάνης, Θ. Σκυφτούλης, Εριφύλη Στεφανίδου.