Το Πνεύμα του Τόνου

Τραγικό σκεύος εκλογής
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Ο Σπύρος Ευαγγελάτος έχει ανεβάσει στην Επίδαυρο όλες τις τραγωδίες του Αισχύλου (μερικές δύο φορές), έξι από τις επτά τραγωδίες του Σοφοκλή και δώδεκα τραγωδίες του Ευριπίδη, σύνολο είκοσι πέντε τραγικά θέματα. Περισσότερα από όλους τους Έλληνες και ξένους βέβαια διεθνώς συναδέλφους του. Αλλά φαίνεται πως η μούσα της τραγωδίας δεν χόρτασε.

Χρειαζόταν κι άλλο δράμα, κι άλλο κλάμα κι άλλα μοιρολόγια. Και τον διάλεξε ως σύζυγο και πατέρα για να τον καταστήσει ζωντανό τραγικό πρόσωπο.

Ήρωα τραγωδίας. Ποια ήταν τάχα η Ύβρις του; Το ταλέντο του το σκηνοθετικό, μεταφραστικό, μουσικό, επιστημονικό. Η πλησίστια πορεία του μέσα στις αντιξοότητες μιας ανώριμης κοινωνίας με τις σπουδές του, τη σπάνια γλωσσομάθειά του (πεντάγλωσσος!), την πρωτοπόρα ερευνητική του δεινότητα στα μεγάλα και σκοτεινά προβλήματα της κρητικής και της επτανησιακής λογοτεχνικής και θεατρικής παραγωγής, η μαγεία του πανεπιστημιακού δασκάλου, η θεατρική του πρωτοπορία όταν όλα σ΄ αυτόν τον τόπο περί άλλα τυρβάζονταν («Ερωτόκριτος», «Γκάσπαρ», «Πείνα και δίψα», «Ιφιγένεια εν Ληξουρίω», «Ηλέκτρα», «Επιτρέποντες», «Ψυχοστασία», η πρώτη μεταμοντέρνα πραγματικά παράσταση στη χώρα: «Η Λυσιστράτη»), ο χαριτωμένος άνθρωπος με το κεφαλονίτικο χιούμορ και την κρητική ευθύτητα. Παλαιότερα μιλούσαν για «βλάσφημο μοίρα».

Δεν μπορώ τίποτε άλλο να σκεφτώ αλλά η θεά της τραγωδίας φαίνεται πως κρατάει την αρχαία παράδοση: χτυπάει τις κορυφές, δοκιμάζει τους γενναίους και όσους παρεκκλίνουν από τον κανόνα της μετριότητας. Όσοι αγαπούν το θέατρο και την επιστήμη σ΄ αυτόν τον τόπο σφίγγουν σήμερα το χέρι του Ευαγγελάτου, της ταλαντούχας κόρης του και εύχονται, μαζί του, την εξ ύψους παρηγοριά και τη μόνη παρηγοριά πέρα από κείνη που είναι «νάρκης του άλγους δοκιμές»: εν Φαντασία και Λόγω.