Περιοδικά

Κάλβος: «Ανεικόνιστη μορφή, αείζωη μνήμη»
, Του Κώστα Ρεσβάνη

«… ο ήλιος κυκλοδίωκτος/ ως αράχνη μ΄ εδίπλωνε/ και με φως και με θάνατον/ ακαταπαύστως». (Ωδή του Ανδρέα Κάλβου)

Δανείστηκα τον τίτλο του σημερινού σημειώματος από το εισαγωγικό σημείωμα του Διονύση Σέρρα στο ογκώδες και πολύτιμο αφιέρωμα (430 σελίδες!) των «Επτανησιακών Φύλλων», στον Ανδρέα Κάλβο (1792-1869), τον ζακυνθογεννημένο.

Είναι νομίζω κατανοητό ότι αδυνατώ να παραθέσω, έστω και λίγα από τα δεκάδες μελετήματα του ογκώδους τόμου αδικώντας πολλά άλλα. Τιμώντας τη μνήμη- και το έργο- του σπουδαίου Ζακυνθινού, καλβιστή και ιδρυτή του περιοδικού Ντίνου Κονόμου, αντιγράφω λίγες από τις σκέψεις του (1947) για τον μεγάλο ποιητή που δεν γνωρίζουμε τη μορφή του, μια που δεν σώζεται φωτογραφία του, αλλά ευγνωμονούμε για το έργο του: «Η γλωσσική ακαταστασία του Κάλβου, ο ιδιότυπος και αρχαϊκός στίχος, τα γραμματικά και συντακτικά του λάθη, οι ασυνταξίες του, το εκφραστικό του ξάφνιασμα είναι μουσική! Το μυστικό της Κάλβειας Τέχνης, το μυστήριο και η γοητεία της είναι ουσιαστικά μουσική! Τα λάθη είναι οι μουσικοί φθόγγοι της Λύρας του! Δεν μπορεί να ΄ναι τυχαίος ο τίτλος που έδωσε ο ίδιος ο Κάλβος στις ωδές του! Η τέχνη του επέβαλε τα τόσα “λάθη” του μουσικού της περιεχομένου. […] Πρέπει να ΄χει κανείς γυμνασμένο αυτί στη μουσική για να καταλάβει και να αιστανθεί τη γοητεία της γλωσσικής ακαταστασίας του Κάλβου. Τι θα ΄ταν, άλλωστε, τα υψηλά νοήματα της ποίησης του Κάλβου, συνηθισμένα στον πεζό λόγο, χωρίς τη μουσικότητα της λέξης και του στίχου του; Γι΄ αυτό ο Κάλβος έμεινε πάντα ένας παραγνωρισμένος από τους πολλούς και τους εγγράμματους και πολυδιαβασμένους ακόμα!».

Σπουδαίο απόκτημα αυτός ο τόμος των «Επτανησιακών Φύλλων».

ΜΟΥΣΙΚΗ. Αλήθειες και μύθοι μπλέκονται, αξεδιάλυτα πολλές φορές, όταν φθάνει η στιγμή να καταγραφεί και να αξιολογηθεί το έργο- συχνά και η ζωή- κάποιου δημιουργού. Αυτήν την αλήθεια (ξανα)σκέφθηκα τελειώνοντας την ανάγνωση του κειμένου του μουσικού Σπύρου Κουρκουνάκη, στο περιοδικό «Μετρονόμος» για έναν θρύλο της λαϊκής στιχουργίας, της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου (φωτογραφία, Αϊδίνι 1893- Αθήνα 1972). Από την αρχή, σχεδόν του κειμένου, ο Κουρκουνάκης δείχνει με λίγες παραγράφους τα βαθιά νερά που βουτάει κανείς προκειμένου να ψαρέψει «βέβαιες» πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της δασκάλας, ηθοποιού και κατόπιν σπουδαίας στιχουργού:

«Οι ιστορίες για την Ευτυχία και τα τραγούδια της, αληθινές ή ψεύτικες, είναι πάμπολλες, άλλες γνωστές, τουλάχιστον σε όσους έχουν ασχοληθεί με το θέμα κι άλλες λιγότερο, άλλες αφορούν την ίδια κι άλλες τους συνεργάτες της συνθέτες και τραγουδιστές. Έγραφε τραγούδια και τα πουλούσε για να χαρτοπαίζει, πούλησε όταν ήταν μικρή το στασίδι της μάνας της στην εκκλησία, έγραψε το “Δυο πόρτες έχει η ζωή” για τον θάνατο της κόρης της και το πούλησε κι αυτό (το έχει αναφέρει και η ίδια σε συνέντευξή της), αναφέρεται πως έλεγε καθ΄ έξιν ψέματα, τερατολογίες, παραμύθια σε κάθε περίσταση. Μα τι άλλο όμως από παραμύθια, ιστορίες και αφηγήματα είναι τα τραγούδια της;». ΣΑΤΙΡΑ. Ο πρόσφατα βραβευμένος κερκυραϊκός «Πόρφυρας» δημοσιεύει σ΄ αυτό το τεύχος μεγάλο αφιέρωμα με τίτλο «Πτυχές της νεοελληνικής σάτιρας». Να σημειώσω λίγους τίτλους κειμένων: «Προϊστορία της σάτιρας: από τις αρχές ώς τον Σολωμό» (Γιώργος Κεχαγιόγλου), «Τα σατυρικά ποιήματα του Σολωμού και η ιδιότυπη στόχευσή τους» (Αικατερίνη Καρατάσου), «Η σάτιρα στην υπηρεσία της εκπαίδευσης: το παράδειγμα του Γεωργίου Σουρή» (Γιώργος Ανδριωμένος), «Σάτιρα: από τον Καρυωτάκη στον Σεφέρη» (Δημήτρης Κόκορης).

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
«ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ»: Υφαντουργείων 37, Ζάκυνθος 291 00, τηλ. 26950-45.120, κιν. 6946-202.708

«ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ»: Λοχία Τριανταφύλλου 13, Άγιος Δημήτριος 173 41, τηλ. 210-9703.932, email: metro-no@otenet.gr «ΠΟΡΦΥΡΑΣ»: Τ.Θ. 206, Κέρκυρα 491 00, τηλ. 2661

0-31.923, e-mail:

dimkonidaris@yahoo.gr