Θησαυρός πολιτισμού

Τι θα ΄ταν το μυθιστόρημα χωρίς τον Δον Κιχώτη, τι θα ΄ταν η Ευρώπη χωρίς τον Δον Κιχώτη. Σήμερα που η Ευρώπη αναζητά την ταυτότητά της, τσαλαβουτώντας στην ευήθεια ενός φιλελευθερισμού με σημαία ευκαιρίας, η ανάγνωση του Θερβάντες μοιάζει περισσότερο επείγουσα παρά ποτέ. Στις σελίδες του κρύβονται οι θησαυροί μιας δημιουργικής χειρονομίας, μιας αρχιτεκτονικής η οποία συνυπάρχει μεν με τα ανάκτορα και τις εκκλησίες, πλην όμως διεκδικεί τα δικά της δικαιώματα στη συλλογική συνείδηση. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Θερβάντες γράφει τον ίδιο καιρό που η Ιερά Εξέταση βασιλεύει. Πού αλλού έγινε αυτό εκτός ευρωπαϊκού εδάφους; Ο ευρών αμειφθήσεται.

Ο Δον Κιχώτης και ο κόσμος του είναι και μια πρώτης τάξεως απάντηση σε όσους στα μέρη μας ταυτίζουν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό με τον πιο άκαμπτο καρτεσιανισμό. Θα τους ήταν χρήσιμο, αν τους έχει απομείνει δράμι πνευματικής εντιμότητας, να ρίξουν μια ματιά και σ΄ αυτή τη σκοτεινή πλευρά της ευρωπαϊκής συνείδησης για να αντιλη- φθούν ότι ο κόσμος είναι λίγο πιο περίπλοκος από όσο θέλει να μας τον παρουσιάσει η ελληνορθόδοξη ιδεολογία.