[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Άλλη Ελλάδα, άλλη Ευρώπη

Η διαπίστωση δεν θα μπορούσε να είναι πιο ομόφωνη και πιο οδυνηρή: η ελληνική οικονομία βρίσκεται στα όρια της χρεοκοπίας. Το λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση, το αναγνωρίζουν ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών, το διαισθάνονται όλοι οι πολίτες- μέσα από τα επίσημα στοιχεία και κυρίως μέσα από την ανάδυση της πραγματικότητας μετά τα «εικονικά χρόνια» που έλαβαν τέλος στις πρόσφατες εκλογές. Είναι εντυπωσιακό, αλλά εντελώς προβλέψιμο, ότι οι μόνοι που κάνουν ότι δεν το καταλαβαίνουν είναι αυτοί που μας οδήγησαν εδώ: ο επικεφαλής και τα μέλη της προηγούμενης κυβέρνησης, οι οποίοι, με τα λόγια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «δεν εκπλήρωσαν ούτε στο ελάχιστο την αποστολή τους». Την ώρα της απόδοσης ευθυνών έχει ωστόσο ήδη διαδεχθεί- τόσο αμείλικτα τρέχει η πολιτική- η ώρα της ανάληψης πρωτοβουλιών για την αναστροφή της λογικής και αμέσως μετά των συνεπειών της εξαετούς οπισθοδρόμησης.

Η προσωπική μου άποψη είναι ότι σε αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ειλικρίνεια και την εξωστρέφεια. Τα δείγματα της ειλικρίνειας έχουν ήδη δοθεί, αλλά το κρίσιμο πρακτικό βήμα θα γίνει με τη θεσμοθέτηση και θέση σε λειτουργία μιας ανεξάρτητης Στατιστικής Υπηρεσίας, που θα παρέχει επιτέλους τα πραγματικά στοιχεία των ελληνικών μεγεθών και τάσεων. Αυτό που χρειάζεται να κατακτηθεί από την αρχή είναι η έξωθεν καλή μαρτυρία της Ελλάδας, ιδίως και πρωταρχικά έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προηγούμενη κυβέρνηση εξάντλησε- με αδράνεια, με ψέματα, με επίδειξη κακής πίστης, με άρνηση να παίξει σύμφωνα με τους κανόνες του παιχνιδιού- την αντοχή των οργάνων της Ένωσης. Η αντοχή δυστυχώς εξαντλήθηκε όχι για την κυβέρνηση, την όποια κυβέρνηση, αλλά για την Ελλάδα ως χώρα, και για να αλλάξει αυτό χρειάζεται η νέα ηγεσία να υπερβεί ακόμα και το «άλμα σοβαρότητας» που είχε επιτευχθεί επί κυβερνήσεων Σημίτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιμένει από την Ελλάδα και τον νέο Πρωθυπουργό της- που ορθώς έχει σε αυτόν τον τομέα «πάρει το παιχνίδι επάνω του»αλλαγή στάσης, με άμεσα δείγματα γραφής, σε περίοδο κρίσης. Φυσικά, αλλαγή στάσης δεν σημαίνει δουλοπρέπεια, αλλά δουλειά, καθαρά λόγια, ενεργό συμμετοχή σε μια κοινή προσπάθεια και κάτι που πιστεύω ότι θα μπορούσε να είναι η σφραγίδα αυτής της κυβέρνησης: συμβολή στην οικοδόμηση ενός «ευρωπαϊκού κοινού συμφέροντος».

Το θετικό για την επίτευξη αυτής της μεταστροφής είναι ότι και η Ευρώπη του Νοεμβρίου 2009 δεν μοιάζει με την Ευρωπαϊκή Ένωση του Ιουνίου. Η οικονομική κρίση πέρασε από εκεί και τα διδάγματα που δείχνουν να άντλησαν όλοι (ακόμα και η Γερμανία) είναι ότι η ενότητα στα δύσκολα αποτελεί προϋπόθεση επιβίωσης. Η επικείμενη θέση σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβώνας παίζει τον ρόλο της- με την ευκαιρία, την τελευταία ίσως, για την οικοδόμηση μιας πιο πολιτικής και πιο κοντινής στους πολίτες της Ευρώπης, που θα απαντήσει στους αρνητές της με υπέρβαση του μοντέλου της. Ακόμα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια βασική ευρωπαϊκή προτεραιότητα, η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, και η επερχόμενη Σύνοδος Κορυφής της Κοπεγχάγης δίνουν μια δυνατότητα στην απολύτως πεπεισμένη για τη σοβαρότητα αυτού του αγώνα νέα ελληνική κυβέρνηση να βγει με ορμή στο προσκήνιο. Μια άλλη Ευρώπη: με πρόεδρο, υπουργό Εξωτερικών, μέσα για πολιτική εμβάθυνση, με μια Βρετανία που ετοιμάζεται, επί Κάμερον, να απομακρυνθεί ακόμα περισσότερο από τον πυρήνα των εξελίξεων και με μιαν άλλη Ελλάδα – με γονατισμένη οικονομία αλλά αποφασισμένη για πολιτισμική στροφή. Το ζήτημα είναι πότε και με τι όρους θα συναντηθούν- και βέβαια την πρωτοβουλία πρέπει να την πάρουμε εμείς.

ΚΟΙΝΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιμένει από την Ελλάδα και τον νέο Πρωθυπουργό της αλλαγή στάσης, με άμεσα δείγματα γραφής. Φυσικά, αλλαγή στάσης δεν σημαίνει δουλοπρέπεια, αλλά δουλειά, καθαρά λόγια, ενεργό συμμετοχή σε μια κοινή προσπάθεια

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ.