Στοπ-καρέ από μια κρίσιμη καμπή της χώρας

Μεταξύ φωτογραφιών και κειμένου, ελλοχεύει μια γόνιμη ένταση που υποκαθιστά πρωτότυπα την ισχνή εγχώρια φωτογραφική κριτική. Μια ένταση που μοιάζει να οφείλεται κυρίως στο χάσμα ανάμεσα στην αυτοεικόνα και την ετεροεικόνα. Ο Κανταρέ δίκαια θεωρεί ότι η Αλβανία είναι πλουσιότερος εσωτερικά τόπος από ό. τι το λεύκωμα φανερώνει. Ακούσιος συνήγορός του είναι το γεγονός ότι η φωτογραφία, ως βραχίονας της αποικιοκρατίας, έπλασε από τον 19ο αιώνα μεθοδικά στο δυτικό φαντασιακό μονομερείς εικόνες λαών από την Άπω Ανατολή μέχρι την Άγρια Δύση. Ενάμιση αιώνα μετά, η φωτογραφία γενικεύει ακόμη βολικά και απλουστεύει αφοριστικά την κατά τεκμήριο πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα με την οποία έρχεται αντιμέτωπη στις εσχατιές του πλανήτη. Πρόθεση του Γ. Δήμου όμως δεν μοιάζει να είναι η εμπλοκή σε μια επιπόλαιη ανθρωπολογική ανάγνωση της κλειστής αλβανικής κοινωνίας όσο η δημιουργία ενός στοπ-καρέ από μια κρίσιμη καμπή της χώρας: τη στιγμή που άνοιξε η βαλβίδα της ελευθερίας και τα συρματοπλέγματα των συνόρων, και άρχισε να εκτονώνεται ο σωρευμένος κοινωνικός ατμός.

Το γεγονός ότι δεκαπέντε χρόνια μετά πολλές φωτογραφίες του λευκώματος διατηρούν ακέραια τη ζωτικότητά τους, κι αυτό παρότι το κλασικό ύφος του ελεύθερου φωτογραφικού ρεπορτάζ έχει χάσει κάπως τη λάμψη του, επιβεβαιώνει ότι ο Δήμου πέτυχε να δείξει αυτό που ήθελε.