Ο δρυΐδης που μίλησε με τον Μεγαλέξανδρο

ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΡΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗ
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ, ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΥ ΑΠΛΟ ΛΟΓΟ
ΟΤΙ ΣΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΠΑΡΟΝ, ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΟ
ΜΑΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΔΕΝ ΗΣΑΝ ΕΡΕΙΠΙΑ. ΕΞ ΟΥ ΚΑΙ
Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΟΥ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ «ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ»
ΕΧΟΥΝ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟΝ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΖΕΙ ΣΤΟΝ 21ο
ΑΙΩΝΑ, Σ΄ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΤΕΛΕΙΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΣΤΕΙΛΕ ΑΥΤΑ
ΤΑ «ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ»
Εντέλει οι Κέλτες δεν κατάφεραν να καταλάβουν τους Δελφούς. Έφτασαν ώς τις πύλες του ιερού, όμως, νικήθηκαν από τους θεούς των Ελλήνων οι οποίοι, με επικεφαλής τον υπερβόρειο Απόλλωνα σάρωσαν τον στρατό τους την παραμονή της κρίσιμης μάχης.

Ορισμένα από τα κατάλοιπά τους διασώζονται ώς σήμερα ακόμη, στο Μουσείο του Βελιγραδίου, της πόλης που ίδρυσαν οι φυλές τους τον 4ο αιώνα π.Χ. Πρόκειται για ένα χάλκινο κοντό σπαθί με θήκη, ένα χάλκινο δόρυ, μια σφραγίδα με τη μορφή ανθρώπινου προφίλ και μια αλυσιδωτή ζώνη, επίσης χάλκινη, όλα στη διάθεση του μελετητή Όνταμ Μακόλιν που έψαχνε στα τέλη του 20ού αιώνα τα ίχνη της γραφής τους στο «Νational Department of Celtic Studies» του Λονδίνου. Πάνω σ΄ αυτή την αφηγηματική υπόθεση στηρίζεται το μυθιστόρημα του Βλάντισλαβ Μπάγιατς.

«Τα κατάλοιπα είναι μέρος μιας ολότητας που δεν υπάρχει πια. Μέσα τους διατηρείται αυτό του οποίου υπήρξαν μέρος. Τα κατάλοιπα παλεύουν να διωχτούν ή να φυλαχτούν. Γι΄ αυτό μοιάζουν με τα απορρίμματα. Τα κατάλοιπα και τα απορρίμματα βρίσκουν τον δρόμο της επιβίωσης χάρη στον εξαιρετικό πολλαπλασιασμό τους».

Αποκρυπτογράφηση
Για μας σήμερα αυτά μοιάζουν με ιερογλυφικά που μας προκαλούν να τα αποκρυπτογραφήσουμε. Είναι η δουλειά των αρχαιολόγων θα μου πείτε. Αυτοί τα χρονολογούν, ψάχνουν τον τρόπο να τα εντάξουν στα ιστορικά τους συμφραζόμενα και αναζητούν τα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να τα εντάξουν στο «όλον».

Όμως δεν είναι δουλειά μόνον των αρχαιολόγων. Γιατί αυτά τα κατάλοιπα, όπως θα έλεγε ο δικός μας Σεφέρης, μοιάζουν με ουλές που προβάλλουν πάνω στο σώμα της δικής μας ζωής, στο τοπίο, το πραγματικό ή το φανταστικό. Και για να αντιληφθούμε τη σημασία τους, για να αγγίξουμε το αίσθημα των πληγών που μας κληροδότησαν αυτές τις ουλές, τον «πόνο και το αίμα» της Ιστορίας που είναι η δική μας ιστορία, μας χρειάζονται οι λέξεις και η πειθαρχία της αφήγησης.

Στο σημείο αυτό αρχίζει το ενδιαφέρον του κειμένου του Βλάντισλαβ Μπάγιατς. Τυπικό ιστορικό μυθιστόρημα; Σίγουρα όχι. Στο ιστορικό μυθιστόρημα η Ιστορία λειτουργεί ως σκηνικό. Έτσι όπως καλλιεργήθηκε με επιτυχία στο παρελθόν, το ιστορικό μυθιστόρημα στηρίζεται στην αναγνώριση μιας ανθρώπινης κατάστασης που λειτουργεί κατ΄ αναλογία. Έτσι μπορεί εύκολα να γίνει πρώτη ύλη για τη χολιγουντιανή Τροία όπου ο Αχιλλέας και οι «δικοί του» θυμίζουν περισσότερο πεζοναύτες στο Ιράκ και λιγότερο ομηρικούς ήρωες.

Χωρίς αίμα και μάχες
Παρά την παρουσία του «Μεγαλύτερου Έλληνα όλων των εποχών» στον τίτλο του κειμένου, ο αναγνώστης δεν θα πρέπει να περιμένει ούτε εντυπωσιακές σκηνές μαχών, ούτε αξεπέραστους ηρωισμούς ούτε την επιβεβαίωση της βεβαιότητάς του πως ο Μέγας Αλέξανδρος υπήρξε ο μεγαλύτερος «μέγας» όλων των εποχών, των ιστοριών, των θαλασσών, των ποταμών και της μεταξύ τους στεριάς. Ελάτε τώρα, πρόκειται για σοβαρή λογοτεχνία, ένα κομμάτι σκέψης που ψάχνει την εσωτερικότητα η οποία λείπει από το παρόν μας στο σπήλαιο του παρελθόντος.

Και δίνει με τον τρόπο της την απάντηση στο πρώτο ερώτημα που προκύπτει όταν κάποιος μυθιστοριογράφος, ή ποιητής, ή οτιδήποτε, φτάνει ώς εκεί κάτω για να μπορεί να αφηγηθεί την ιστορία του. Ώς ποιο σημείο, και με ποιον τρόπο, μπορεί να αφορά το σήμερα η συνάντηση ενός Κέλτη δρυΐδη και του Μεγάλου Αλεξάνδρου τον 4ο αιώνα π.Χ.;