«Ο πόλεμος δεν είναι βιντεοπαιχνίδι»

Κάθε πέντε μέρες ένας δημοσιογράφος του πολεμικού ρεπορτάζ χάνει τη ζωή του. Ο δημοσιογράφος Νίκος Μεγγρέλης με τη σκηνοθέτιδα Ειρήνη Βαχλιώτη ετοίμασαν ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «Πεθαίνοντας για την αλήθεια».

«Όταν η αλήθεια είναι ασυμβίβαστη, δεν χωράει διαπραγματεύσεις και παζάρια, τότε ο δημοσιογράφος γίνεται στόχος απαγωγών και εκτελέσεων. Και γίνεται, επειδή στην πρώτη γραμμή των μαχών αποκαλύπτει ότι ο πόλεμος δεν είναι βιντεοπαιχνίδι (όπως επιδίωξαν να μας πείσουν οι στρατιωτικές μηχανές στον πόλεμο του Ιράκ και παλαιότερα στο γιουγκοσλαβικό δράμα) αλλά μία απίστευτη τραγωδία, με αμέτρητο πόνο και αίμα, αμάχων και μικρών παιδιών» λέει ο δημοσιογράφος Νίκος Μεγγρέλης. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα μια ερευνητική ομάδα καταπιάνεται με ένα τόσο μεγάλο, διεθνούς ενδιαφέροντος θέμα παρουσιάζοντας συνταρακτικές ιστορίες δημοσιογράφων που θυσιάστηκαν στον πόλεμο.

Τι σημαίνει σκηνοθετώ ένα πολιτικό ντοκιμαντέρ;

«Το “Πεθαίνοντας για την αλήθεια” είναι πολιτικό ντοκιμαντέρ με την έννοια ότι ασχολείται με τις δημόσιες υποθέσεις των πολέμων, των συγκρούσεων των συμφερόντων και της απώλειας ανθρώπινων ζωών» τονίζει η σκηνοθέτις Ειρήνη Βαχιλιώτη, βραβευμένη στο Φεστιβάλ της Δράμας και από τις πιο ελπιδοφόρες νέες φωνές του εγχώριου σινεμά. Ταυτόχρονα διευκρινίζει ότι «πάνω από όλα είναι ένα ανθρώπινο και ανθρωποκεντρικό ντοκιμαντέρ που μιλά για τον πόνο του πολέμου και το τίμημα της αλήθειας μέσα από τον απόηχο της απώλειας αλλά και για την ανάγκη της αλήθειας ως μη λήθης». Έτσι, ακόμα κι όταν δεν αποδεικνύονται οι αιτίες όλων των θανάτων των δημοσιογράφων που ερευνώνται, σημασία έχει για τη σκηνοθέτιδα ότι «τα θύματα ήταν άνθρωποι, με τις σκέψεις τους, τις ανάγκες τους, τα όνειρά τους, τις αγάπες τους και πλήρωσαν με τη ζωή τους την ίδια τις ψυχρές αποφάσεις των πολέμων που προσχεδιάζονται και αποφασίζονται στα τραπέζια». Γιατί επιλέγει ένας δημοσιογράφος ή μέλος κινηματογραφικού, τηλεοπτικού συνεργείου να πάρει μέρος σε μια αποστολή πολεμικού ανταποκριτή;

«Γιατί είναι ερωτευμένος με τη δουλειά του, ζει γι΄ αυτήν, κινδυνεύει γι΄ αυτήν» μας λέει ο Νίκος Μεγγρέλης, «γιατί τον συναρπάζει η ιδέα ότι ο κόσμος θα μάθει αυτό που ζει ο ίδιος, το οποίο δεν είναι ένα καθημερινό γεγονός αλλά ένα κομμάτι της ιστορίας. Αν αυτός δεν ήταν εκεί, πιθανότατα, αυτή η ιστορία να μη γραφόταν ποτέ, ή τουλάχιστον να γραφόταν διαστρεβλωμένη και παραποιημένη».

Στους χίλιους δημοσιογράφους που σκοτώθηκαν την τελευταία δεκαετία, μόνο το 7% των υποθέσεων εξιχνιάστηκε και έφτασε στη Δικαιοσύνη.

Στο ντοκιμαντέρ καταγράφονται οι τραγικές περιπτώσεις του Ιταλού δημοσιογράφου Μπαλτόνι, που δολοφονήθηκε όντας όμηρος τρομοκρατικής οργάνωσης, του μικρού κοριτσιού του Τάρεκ Αγιούμπ, του δημοσιογράφου που σκοτώθηκε στον βομβαρδισμό του Αλ Τζαζίρα στη Βαγδάτη στις 8 Απριλίου 2003 από βολές αμερικανικού μαχητικού, του 37χρονου Ισπανού οπερατέρ Jose Couso, του 35χρονου Ουκρανού οπερατέρ του Reuters Τaras Ρrotsyuk κ.ά. Τα γυρίσματα γίνονται σε τρεις ηπείρους και εννέα χώρες.

Μήπως μεγαλοποιούμε το γεγονός του θανάτου κάποιων δημοσιογράφων σε περιοχές πολέμου τη στιγμή που σκοτώνονται χιλιάδες άμαχοι;

«Η ζωή έχει την ίδια αξία είτε πρόκειται για τη ζωή του δημοσιογράφου είτε γι΄ αυτήν του αμάχου. Υπάρχει όμως μία άλλη διάσταση. Αν ο δημοσιογράφος δεν είναι εκεί, ίσως να μη μάθουμε ποτέ ότι σκοτώθηκαν άμαχοι ή ότι χρησιμοποιούνται απαγορευμένα όπλα ή ότι παραβιάζονται τα πλέον στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτά δεν θα τα βρείτε ποτέ σε δελτία Τύπου, θα τα βρείτε μόνο στο ρεπορτάζ», λέει η Ειρήνη Βαχλιώτη.

ΙΝFΟ

Tο ντοκιμαντέρ «Πεθαίνοντας για την αλήθεια» του Νίκου Μεγγρέλη σε σκηνοθεσία Ειρήνης Βαχλιώτη μόλις ολοκληρώθηκε και θα προβληθεί στους κινηματογράφους.