Συνέντευξη

«Είμαι δειλός και τολμώ μόνο στη δουλειά μου»
Δάφνη Κοντοδήμα

Προτιμά να τον αποκαλούν σκηνοθέτη και όχι χορογράφο. Χαμογελά καθώς φέρνει στη μνήμη του τους Ολυμπιακούς Αγώνες και αναγνωρίζει το γεγονός ότι «η Ελλάδα μου έδωσε ευκαιρίες που δεν μπορούσα ούτε καν να ονειρευτώ πριν από κάποια χρόνια»
O Δημήτρης Παπαϊωάννου δεν θέλει ταμπέλες και όπως λέει, βαριέται εύκολα. Είναι «αισιόδοξος και μελαγχολικός». Και δεν του αρέσει να υπακούει στα διαμορφωμένα πρότυπα. «Θέλω να δημιουργώ τα έργα μου από το μηδέν. Δεν σκηνοθετώ δεδομένα έργα», λέει.

Τη φορά αυτή «ξεναγεί» το κοινό στο «Πουθενά», παράσταση με την οποία εγκαινιάζεται το ανακαινισμένο κτίριο Τσίλερ του Εθνικού Θεάτρου. Η ίδια η σκηνή γέννησε την ιδέα. Αξιοποιώντας απογυμνωμένους τους καινούργιους μηχανισμούς της Κεντρικής Σκηνής, οι 26 ερμηνευτές αναμετρώνται με τις διαστάσεις και τις δυνατότητες του χώρου. Ένα έργο μισής ώρας το οποίο θα παρουσιάζεται δύο φορές την ημέρα με χαμηλό ενιαίο εισιτήριο.

Υπάρχει κάτι που θέτει περιορισμούς στην καλ
λιτεχνική σας έκφραση;
Μόνο το ότι δεν συναντώ όσο συχνά θα ΄θελα καλλιτέχνες που να αφιερώνονται πολύ στη δουλειά όσο νομίζω ότι θα έπρεπε. Και η απουσία εκπαιδευμένων παιδιών που να είναι συγκεντρωμένα στην ουσία της τέχνης τους. Νιώθω ότι υπάρχει πολύ ταλέντο αλλά λιγότερη ευθυβολία στη χρήση του. Κατά τα άλλα, περιορίζομαι μόνο από τις δικές μου ανικανότητες. Το κοινό σας έχει καλομάθει… Τι θα γίνει αν έρθει η αποτυχία;

Αν είμαι περήφανος γι΄ αυτό που μοιράζομαι και το κοινό το αποδοκιμάσει, θα στενοχωρηθώ αλλά φυσικά θα το δεχτώ. Προσπαθώ να έχω δύσκολους ανθρώπους κοντά μου και να μου κάνουν τις παρατηρήσεις τους από νωρίς, τη στιγμή της δημιουργίας. Μου είναι πολύ χρήσιμο να συγκεντρώνομαι σε αυτό που δεν πάει καλά. Με ενδιαφέρει η αντίδραση ανθρώπων που εκτιμώ και των οποίων το κριτήριο σέβομαι, των φίλων δηλαδή που βρίσκονται εκτός καλλιτεχνικής εργασίας.

Από πού πηγάζει η ιδέα του «Πουθενά»;
Το έργο έχει συντεθεί από ασκήσεις φαντασίας που είχαν βασικό στόχο τα ανθρώπινα σώματα να μετρήσουν το μέγεθος και τις δυνατότητες των καινούργιων σκηνικών μηχανισμών. Το περιεχόμενό του μοιάζει να ακουμπάει την αναμέτρηση των ανθρώπων με τη ζωή. Η σκηνογραφία είναι ο φυσικός χώρος. Δεν θέλω να μιλήσω για την ιστορία που αφηγείται η παράσταση. Οποιαδήποτε δική μου προσέγγιση θα περιορίσει την ανάγνωση των θεατών.

«Πουθενά». Δεν αναδίδει αρνητική ενέργεια;

Αναφέρεται σε παράσταση που δεν μπορεί να γίνει πουθενά αλλού. Είναι ένα παιχνίδι με μια αίσθηση μη τόπου, ο οποίος μετατρέπεται σε διάφορους τόπους με την παρουσία των ανθρώπων. Τον θετικό ή αρνητικό προσδιορισμό μερικών εννοιών, όπως είναι το «πουθενά», το «τσιμέντο», η «μηχανή», τον δίνει ο κόσμος. Μας αρέσει να έχουμε έτοιμες προκαταλήψεις για κάποιες έννοιες.

Η παράσταση δεν σταματά να εξελίσσεται…
Εδώ και πολλά χρόνια, μετά την πρεμιέρα εξακολουθώ και εργάζομαι, παρακολουθώντας το έργο κάθε βράδυ και δουλεύοντας την ερμηνεία του και οτιδήποτε δεν μου αρέσει το αλλάζω.

Σε περίοδο κρίσης, παραστάσεις με ακριβό εισιτήριο είναι sold-out…

Φαίνεται ότι η κρίση δεν τους αγγίζει όλους. Είναι δείγμα ότι οι Έλληνες αγαπούν τον πολιτισμό και διαθέτουν χρήματα γι΄ αυτόν;
Αν ο Έλληνας αγαπάει τον πολιτισμό θα το δούμε στην προσέλευση και την ποιότητα του κόσμου στο Φεστιβάλ Αθηνών. Δεν θα το κρίνουμε από το αν γεμίζουν τα θέατρα με τα ακριβά εισιτήρια. Με αυτό το φαινόμενο θα κρίνουμε άλλα θέματα. Θα το συγκρίνουμε με το αν γεμίζουν τα ακριβά εστιατόρια. Είναι ένα άλλο δείγμα πραγματικότητας.

ΙΝFΟ

Πρεμιέρα της παράστασης «Πουθενά» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στη Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (κτίριο Τσίλερ, Αγίου Κωνσταντίνου 22-24)
στις 14 Οκτωβρίου (21.00). Εισιτήριο: 10 ευρώ. Προπώληση:
τηλ. 210-5288.170 και Πανεπιστημίου 39, τηλ.
210-72 34 567.

«Πολιτική, το Μπαλέτο της Υστερίας»

«Έχω παραδεχθεί ήδη ότι για να επιβιώσω τώρα δεν παρακολουθώ τα γεγονότα», λέει ο Δημήτρης Παπαϊωάννου.

«Αργότερα, όταν μεγαλώσω, ίσως γίνω πιο ευσυνείδητος πολίτης. Βέβαια, η σύγχρονη πραγματικότητα αποτελεί έμπνευση για την επόμενη δουλειά μου, μέσα από την οποία εκφράζομαι.

Η εξέγερση των νέων…
Με συγκίνησαν και με προβλημάτισαν. Ήταν αναγκαίο να γίνει. Αλλά όταν ζητάμε τη βελτίωση της κοινωνίας και αναζητάμε την αλήθεια συνέχεια, πρέπει να είμαστε σε θέση να δώσουμε και οι ίδιοι απαντήσεις, να προτείνουμε κάτι. Ο καθένας μας έχει την ευθύνη.

Τι περιμένετε από τους πολιτικούς;

Δεν με ενδιαφέρει οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα επειδή κρίνω τον εαυτό μου ακατάλληλο για τέτοια πράγματα. Υπάρχουν άλλοι καλλιτέχνες που μπορούν να πάρουν πολιτική θέση. Καλό είναι να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε όλοι κατάλληλοι για όλα. Είμαι δειλός και τολμώ μόνο στη δουλειά μου. Έχω ανεβάσει πολιτικά έργα και όποιος το κατάλαβε.

Τι θα ήταν η πολιτική αν ήταν χορός;

Θα ήταν το Μπαλέτο της Υστερίας.


«Θέλω να παίζω με τα κουβαδάκια μου»

Πώς διαχειρίζεστε το γεγονός ότι το όνομά σας πουλάει;
Η αγοραστική μου αξία διευκολύνει την εργασία μου και τη ζωή μου. Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται όλο αυτό από τους εκάστοτε παραγωγούς, είναι δικό τους θέμα. Εγώ συγκεντρώνομαι στο γεγονός ότι πλέον έχω την ευκολία να κάνω την εργασία μου υπό καλές συνθήκες και με διαπραγματευτική δύναμη. Δεν με αφορά το πώς οι εφημερίδες, τα μίντια, οι παραγωγοί το διαχειρίζονται και στριφογυρίζουν γύρω από το όνομά μου.

Επιτυχία ή καταξίωση;
Είναι η επιτυχία του έργου που φέρνει σιγά σιγά την καταξίωση. Εξαρτάται τι ζητάει κανείς. Αν θέλει απλώς να βλέπει τη φάτσα του στα περιοδικά και την τηλεό3ραση, τότε μπορεί να κάνει επιτυχία με οποιοδήποτε τρόπο. Εγώ το μόνο που επιδιώκω είναι να εκφράζομαι με σαφήνεια και να μου δίνεται η ευκαιρία να παίζω με τα κουβαδάκια μου. Είμαι επιτυχημένος στο χωριό μας και κάνω το κέφι μου.

Άλλωστε, για ποια καταξίωση μιλάμε;