Ο έρωτας ενός Κανένα για τον τόπο

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΥΜΠΥ ΠΕΡΙΕΓΡΑΦΕ ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ
ΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ
ΣΤΑΝΙΣΛΑ: «ΘΑ ΒΑΛΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ
ΓΡΑΜΜΗ ΤΟ ΠΕΖΙΚΟ, ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΖΙΚΟ
ΘΑ ΠΑΡΑΤΑΧΘΕΙ ΤΟ ΙΠΠΙΚΟ ΜΑΣ ΚΑΙ
ΜΕ ΤΟ ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟ ΜΑΣ ΘΑ ΒΟΜΒΑΡΔΙΖΟΥΜΕ
ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΝΑ
ΣΠΕΙΡΟΥΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΥΣΗ»
Αυτά πάνω κάτω έγραφε στις αρχές του εικοστού αιώνα ο Αλφρέντ Ζαρί, νεώτατος τότε συγγραφέας του θεατρικού βασιλιά Υμπύ. Είχε ενδεχομένως συνείδηση πως με το παιχνίδι του ανέτρεπε ορισμένες από τις βασικές ισορροπίες της δραματικής τέχνης, ήξερε δεν ήξερε πως το έργο του θα του έδινε τη θέση του προδρόμου στο κίνημα των Νταντά, εκείνο που σίγουρα δεν μπορούσε να προβλέψει ήταν πως το στρατηγικό του σχέδιο θα καθιερωνόταν ως πάγια τακτική της πολιτικής ζωής στην Ελλάδα.

Την εποχή εκείνη η Αθήνα βρισκόταν πολύ μακριά από το Παρίσι. Τώρα οι αποστάσεις έχουν μικρύνει απελπιστικά και δεν περνάει μέρα χωρίς να σκεφτείς πως ο Υμπύ κυκλοφορεί ανάμεσά μας. Έχουν αλλάξει και τα πρότυπα θα μου πείτε. Αν σκεφθείτε πως στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν η ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή ακτινοβολούσε με τον Ντε Γκωλ, τον Αντενάουερ, τον Σμιτ, τον Κολ ή και τον Μιτεράν και σήμερα εξάγει νευρικούς εραστές όπως ο Μπερλουσκόνι και ο Σαρκοζί, αντιλαμβάνεστε την αμηχανία των δικών μας πρωταγωνιστών.

Τι να κάνουν οι άνθρωποι; Πού να στραφούν για καλλιτεχνική ενημέρωση; Δεν τους μένει παρά η σύγχυση, οι εκλογές και ο Υμπύ. Και τα τρία πάνε μαζί, το ένα βοηθάει το άλλο.

Το πρώτο δεν νομίζω ότι χρειάζεται ειδική ανάλυση. Η ελληνική κοινωνία είναι μια κοινωνία γενικώς συγχυσμένη. Συγχυσμένη γιατί δεν πρόλαβε το λεωφορείο και άργησε, συγχυσμένη γιατί δεν βρήκε το 4×4 των ονείρων της στο κατάλληλο χρώμα, συγχυσμένη γιατί βρέχει, συγχυσμένη με την οικονομική κρίση, συγχυσμένη με την Ευρώπη, συγχυσμένη με την Αμερική, συγχυσμένη με τον εαυτό της και συγχυσμένη με τους άλλους. Όταν δε δεν έχεις κανέναν άλλον λόγο για να συγχυστείς, βγες μια βόλτα στο ανύπαρκτο αθηναϊκό πεζοδρόμιο όπου όλο και κάποιος θα σε σπρώξει οπότε θα συγχυστείς και θα ηρεμήσεις. Εκτός κι αν υπηρετείς το Ελληνικό Δημόσιο οπότε συγχύζεσαι γιατί είσαι αναγκασμένος να δουλέψεις ώς την ημέρα που θα πάρεις σύνταξη.

Τι να κάνουν οι πολιτικοί; Υπηρετούν, όσο μπορούν κι αυτοί οι άνθρωποι, το πιο δημοκρατικά μοιρασμένο αγαθό, τη σύγχυση. Και την υπηρετούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η ανύπαρκτη ρητορεία τους, η αδυναμία τους να αρθρώσουν έναν συλλογισμό με αρχή, μέση και τέλος- κατά προτίμηση σ΄ αυτή τη σειρά- σε συνδυασμό με τη συστηματική καταπόνηση του κοινού νου επιτρέπει στη σύγχυση που επικρατεί ούτως ή άλλως στο μυαλό του ψηφοφόρου να αναπτυχθεί και να θριαμβεύσει. «Τι θα ψηφίσεις;» «Θα ψηφίσω τον έναν για να μην ψηφίσω τον άλλον». Κι αυτό λέγεται δημοκρατία.

Το δεύτερο στοιχείο είναι οι εκλογές. Και σ΄ αυτό το σημείο, θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι τα πράγματα πάνε καλά. Μπορεί οι άνθρωποι να μην μπορούν να κυβερνήσουν, μπορεί να μην έχουν την ικανότητα να διαχειριστούν το παραμικρό πρόβλημα, εκλογές όμως ξέρουν να κάνουν. Είναι μάλλον σαφές πως είναι και το μόνο που ξέρουν να κάνουν, να συζητούν πότε θα γίνουν οι επόμενες εκλογές, να βρίσκουν προσχήματα για να κάνουν εκλογές και να αφήνουν άλυτα τα προβλήματα για να μπορούν να κάνουν με όλη τους την άνεση εκλογές. Κι αυτό λέγεται δημοκρατία.

Το τρίτο, ο βασιλιάς Υμπύ, κι αυτό μιλάει σχεδόν από μόνο του. Ποια μαεστρία τους δίνει τέτοια άνεση όταν αδειάζουν τις λέξεις από την, έστω κουρελιασμένη, σημασία που τους έχει απομείνει; Ποιο ταλέντο τους επιτρέπει να καταρρακώνουν ακόμη και την εικονική πραγματικότητα που οι ίδιοι έχουν κατασκευάσει; Η δημοκρατία μας ζει σε καθεστώς χρόνιου ντανταϊσμού και ως εκ τούτου, θα μου επιτρέψετε, για να έχω κι εγώ ήσυχη τη δημοκρατική μου συνείδηση, να εκμεταλλευθώ τον λίγο χώρο που μου απομένει για να απευθυνθώ στους οπαδούς Μου, ψηφοφόρους του Κανένα, που ως γνωστόν ίδρυσα με θεαματικά αποτελέσματα πριν από δεκαπέντε μέρες:

«Φίλε Πέτρο Μάρκαρη, Πάμε καλά. Πες το και στον Βασίλη Παπαβασιλείου για να ησυχάσει. Θύμισέ του επίσης πως την άλλη Κυριακή έχουμε εκλογές και ως εκ τούτου θα πρέπει να είναι έτοιμος για τις επόμενες. Αυτές, ούτως ή άλλως, τις έχουμε στο χέρι.

Αλάνθαστη ώς σήμερα, καθότι δίπλα στον αγαπημένο μας λαό πάντα, η διαίσθησή Μου υπαγορεύει τις κάτωθι επόμενες κινήσεις. Πρώτον, σε παρακαλώ να αποκλείσεις από τα ψηφοδέλτια Επικρατείας τους διασπαστές της κίνησης ΄΄Κανείς΄΄ οι οποίοι θέλουν να οδηγήσουν την προσπάθειά μας στα άκρα.

Δεν με νοιάζει τι θα πουν για Μένα και για σένα. Εγώ ξέρω ότι τα χρωστάω όλα στον Κανένα κι ότι εσύ, ό,τι κι αν γίνει Πέτρο μου, ήσουν, είσαι και θα παραμείνεις άνθρωπος. Κι αυτό έχει σημασία σήμερα. Η ανθρωπιά.

Επιθυμία μου είναι να αναλάβεις, στο διάστημα ώς τις επόμενες εκλογές, τρία τουλάχιστον υπουργεία. Άλλα τέσσερα τουλάχιστον θα αναθέσω στον Βασίλη, τον οποίον τον έχω χάσει τις τελευταίες ημέρες και ανησυχώ. Μήπως εκάμφθη το ηθικό του από τη λασπολογία των αντιπάλων μας; Οφείλεις να του το τονώσεις, Πέτρο, σε παρακαλώ πολύ, τον χρειαζόμαστε. Αν περισσέψει κανένα υπουργείο, επιθυμία Μου είναι να δοθεί στον Λάκη Προγκίδη ο οποίος ήρθε ειδικά στη χώρα για να αναλάβει την κάθαρση. Το ξέρουμε πια. Μόνον ο Κανένας μπορεί να απαλλάξει αυτήν τη χώρα από τις ευθύνες που έχει ο Κανένας για τη διαφθορά. Πριν ξεκινήσει τις ενέργειές του μην ξεχάσει να κάνει την αυτοκριτική του. Δεν το λέω επειδή φοριέται ως ύφος. Το λέω διότι μόνον έτσι θα μπορέσει να σπείρει τη σύγχυση στις γραμμές μας, η οποία είναι το εκ των ων ουκ άνευ της ομαλής διακυβέρνησης αυτού του τόπου.

Πέτρο, θέλω επίσης να πεις στον Βασίλη να πει στον λαό πως όλα αυτά τα κάνουμε γιατί αγαπάμε όσο δεν πάει άλλο αυτόν τον τόπο. Η σχέση μας με τον τόπο είναι ερωτική. Τον έρωτά Μου μάλιστα γι΄ αυτόν τον τόπο θα τον περιέγραφα ως έρωτα αχόρταγο και αποκλειστικό. Στο κάτω κάτω όταν έχει έναν σαν τον Κανένα να τον ικανοποιεί γιατί να πάει να ψάξει αλλού;

Θυμάσαι τον χρησμό του μαντείου στους δούλους που θέλουν να απαλλαγούν από τον δημοκόπο Παφλαγόνα στους Ιππής του Αριστοφάνη; ΄΄Βάλε κι άλλο΄΄! Γιατί ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσεις αποτελεσματικά το χειρότερο είναι το χειρότερο απ΄ το χειρότερο.

Πού τους θυμήθηκα όλους αυτούς τους κωμωδιογράφους; Μα έχει δίκιο Πέτρο μου ο Βασίλης: το επάγγελμα του κωμικού είναι αδύνατον να το ασκήσεις όταν ολόκληρη η δημόσια ζωή είναι μια κακοπαιγμένη κωμωδία. Το πράγμα καταντάει κακόγουστο και συμφωνώ γι΄ αυτό και σταματάω εδώ.

Το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν, αν μη τι άλλο μειώνει τις πιθανότητες να πεις ανοησίες, Ο Πρόεδρος του Κανένα».

«Τι θα ψηφίσεις;» «Θα ψηφίσω τον έναν για να μην ψηφίσω τον άλλον». Κι αυτό λέγεται δημοκρατία