«Οι δημοπρασίες λάβωσαν την τέχνη»

«ΟΤΑΝ ΜΠΗΚΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΕΣ ΣΤΗ
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΠΑΙΖΟΝΤΑΙ
ΑΛΛΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ. ΚΙ ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ
ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕ ΕΚΑΝΕ ΝΑ ΚΛΕΙΣΩ
ΤΗΝ ΓΚΑΛΕΡΙ», ΛΕΕΙ ΣΤΑ «ΝΕΑ» Η «ΨΥΧΗ»
ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΤΕΧΝΗΣ «ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ», ΤΖΟΥΛΙΑ ΔΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΠΟΥ ΚΑΤΕΒΑΖΟΝΤΑΣ ΡΟΛΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΠΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΣΤΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΘΕΣΗ. ΚΑΙ ΓΥΡΙΖΕΙ ΣΕΛΙΔΑ…
«Φθινόπωρο του 1969. Χούντα. Αποφασίζουμε να κάνουμε μια έκθεση με σχέδια και γλυπτά του Γιαννούλη Χαλεπά, του υπ΄ αριθμόν ένα καλλιτέχνη που γνωρίζει ο Έλληνας. Και τότε άλλοι αρχίζουν να τηλεφωνούν για να μάθουν πού βρίσκεται η οδός Βαλαωρίτου, όπου στεγάζεται η γκαλερί. Άλλοι ανοίγουν την πόρτα και ρωτάνε αν έχουμε εισιτήριο για να αποφασίσουν αν θα μπουν μέσα. Κάποιοι άλλοι πάλι ρωτάνε: “Την Κοιμωμένη την έχετε;”. Μόλις τους απαντάμε “Όχι”, κλείνουν την πόρτα και φεύγουν», θυμάται η Τζούλια Δημακοπούλου, η δημιουργός και ψυχή της παλαιότερης εν δράσει γκαλερί στην Αθήνα, των «Νέων Μορφών».

Σαράντα χρόνια πέρασαν από την έκθεση εκείνη του Χαλεπά και μισός αιώνας από τότε που οι «Νέες Μορφές» άνοιξαν για πρώτη φορά την πόρτα τους στο φιλότεχνο κοινό της Αθήνας στο αδιέξοδο της οδού Βαλαωρίτου για να προβάλλει τους καλλιτέχνες (αρχικά τουλάχιστον) που έγραφαν την ιστορία της αφαίρεσης στην Ελλάδα, σε μια εποχή που δεν υπήρχε Πινακοθή- κη.

Γιάννης Γαΐτης, Παναγιώτης Τέτσης, Ηλίας Δεκουλάκος, Γιώργος Μαυροΐδης, Αχιλλέας Απέργης, Αιμιλία Παπαφιλίππου, Τάσος Μαντζαβίνος είναι μερικοί μόνο από τους 700 καλλιτέχνες που έδειξαν τη δουλειά τους στις 570 εκθέσεις της γκαλερί που ίδρυσαν το 1959 οι Διονυσία Προκοπίου (πολιτικός μηχανικός), Ανδρέας Προκοπίου (τραπεζικός) και η ζωγράφος- διακοσμήτρια Τζούλια Δημακοπούλου.

Μέχρι που πενήντα χρόνια μετά τα πρώτα εγκαίνια η αυλαία πέφτει για μία από τις πιο ιστορικές γκαλερί της Αθήνας και τα γενέθλια-φινάλε θα γιορταστούν με μια επετειακή έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη και μια μνημειακή έκδοση- χρονικό της διαδρομής των «Νέων Μορφών» στα εικαστικά δρώμενα της Αθήνας.

Ποιοι λόγοι όμως οδήγησαν στην απόφαση να κλείσουν οι «Νέες Μορφές»; «Το παρεμπόριο της τέχνης μάς ταλανίζει εδώ και πολλά χρόνια. Όταν μπήκαν και οι δημοπρασίες στη σύγχρονη τέχνη τα πράγματα έπαψαν να είναι τόσο σαφή. Παίζονται άλλα παιχνίδια. Κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που με έκανε να κλείσω την γκαλερί. Αισθανόμουν ότι δεν έχουμε ρόλο σε αυτό το παιχνίδι. Και βρήκαμε αφορμή για να πάμε ένα βήμα παρακάτω», εξηγεί η Τζούλια Δημακοπούλου, που εκτός των άλλων πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης και στη διοργάνωση της Αrt Αthina- της αθηναϊκής φουάρ. Ετοιμάζεται δε για το επόμενο βήμα- τη μετεξέλιξη της γκαλερί σε ένα καινούργιο σχήμα μη κερδοσκοπικό που θα ασχολείται με τη σύγχρονη ελληνική τέχνη αξιοποιώντας το πλούσιο αρχείο των «Νέων Μορφών» στις αρχές του 2010.

Πόσο άλλαξε ο κόσμος της τέχνης μέσα σε μισόν αιώνα;

Όταν ξεκινήσαμε δεν υπήρχε καθόλου κοινό. Μετά είχαμε την περιπέτεια της χούντας, σταμάτησε ό,τι είχαμε ξεκινήσει, όπως οι συνεργασίες με το εξωτερικό. Μεταπολιτευτικά οι εκθέσεις είχαν έναν χαρακτήρα αντίδρασης στο κατεστημένο.

Τη δεκαετία του ΄80 και η ελληνική τέχνη αρχίζει να αλλάζει. Αποκτά ευρύτερη αντιμετώπιση των τάσεων και των νέων μέσων. Πολλοί καλλιτέχνες φεύγουν από το τελάρο και οι «Νέες Μορφές» ακολουθούν τους καλλιτέχνες. Εν τω μεταξύ έχει δημιουργηθεί κοινό που παρακολουθεί τις εξελίξεις και επιθυμεί να αποκτήσει ένα έργο για το σπίτι. Είναι το κοινό μας,

info

«Νέες Μορφές, 50 χρόνια μετά» από τις 22 Σεπτεμβρίου έως τις 20 Νοεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου).

διότι δεν στηριζόμαστε στους μεγαλοσυλλέκτες και σε όσους επενδύουν στην τέχνη.

Από το 1990 και μετά άλλαξαν πολλά: η θέση των ιστορικών τέχνης, η θέση των διευθυντών των μουσείων. Τα μουσεία δεν είναι πλέον χώροι ιστορικής τεκμηρίωσης και διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Έχουν αναλάβει έναν ρόλο να διαμορφώσουν το κοινό και να το κατευθύνουν προς τα νεώτερα ρεύματα. Οι θεωρητικοί έγιναν σύμβουλοι εταιρειών και μεμονωμένων συλλεκτών. Όλοι είμαστε διακινητές της τέχνης. Παίζουμε ένα ρόλο στην αξία των έργων. Ξέρετε ότι η Ελένη Βακαλό σταμάτησε να δημοσιεύει τις κριτικές της όταν της είπαν πως όσα γράφει επηρεάζουν τις τιμές;

Και το κοινό; Το μέσο κοινό της δεκαετίας του ΄70- το ζευγάρι που αγόραζε ένα έργο για το σπίτι του- δεν υπάρχει πια. Από το ΄90 και μετά κυριάρχησε η υπερκατανάλωση και η άποψη «όλοι τα αξίζουμε όλα». Η τέχνη είναι η τελευταία συναισθηματική και βαθύτερα πνευματική ανάγκη που ικανοποιείται. Έπαψε να υφίσταται το κοινό που αγόραζε, διότι για να κάνει ένα σπίτι της προκοπής, να έχει δύο αυτοκίνητα και παιδιά στο ιδιωτικό δεν περισσεύουν χρήματα για τέχνη. Οπότε είτε αγοράζουν μια μεταξοτυπία είτε βάφουν τον τοίχο κόκκινο.

ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

50 χρόνια λειτουργίας

575 ατομικές εκθέσεις

120 ομαδικές εκθέσεις

30 εκθέσεις ξένων καλλιτεχνών