Χαμένος παράδεισος

Θέλω να επισημάνω και την εκφραστική διαύγεια των ελληνικών του- ας τα θυμόμαστε πού και πού κι αυτά τα έρημα- ένα πλέγμα από καθαρές επιφάνειες και χρώματα σαν βυζαντινή ζωγραφική. Να επισημάνω και τη γοητεία του μυθικού του κόσμου. Υπήρξαν άραγε ποτέ αυτοί οι «Λωτοφάγοι»; Ήταν, λέει, καμιά εκατοστή άνθρωποι που ζούσαν στον κόλπο του Αϊβαλιού, δεν είχαν φύγει ποτέ από κει, δεν ήξεραν πώς είναι ο έξω κόσμος, δεν γνώριζαν ούτε τον Ναπολέοντα, μόνον για τον Τσάρο είχαν ακούσει, και «παιρνόντανε και συναμεταξύ τους» γιατί το καλοκαίρι φέρνανε και τις γυναίκες τους. «Σε κείνα τα μονοπάτια μπορεί να συναπαντηθείς καμιά φορά και με τον Τηλέμαχο που πάγει να΄ βρει το χαμένο πατέρα του, ή με τον Λουκά και με τον Κλεώπα, που τραβάνε για τους Εμμαούς».

Γιατί ξαφνικά μού ήρθε στον νου ο Καντίντ του Βολταίρου; Ο καθείς και οι εμμονές του θα μου πείτε. Όμως αυτή η νοσταλγία του χαμένου παραδείσου που γίνεται πρώτη ύλη της αφήγησης, μη μου πείτε ότι δεν σας θυμίζει την πανάρχαια ιστορία της δημιουργίας; Αυτήν που παίρνει τόσο στα σοβαρά τη φαντασία της ώστε να την αντιμετωπίζει σαν μια ακόμη δυνατότητα του κόσμου μας.