Μια αγάπη για το καλοκαίρι

«Το απρόοπτο σου αποκαλύπτεται σε πεπατημένες διαδρομές»
Του Χριστόφορου Λιοντάκη

Στην Αθήνα, «την πόλη που όλοι την κατηγορούν και τη συκοφαντούν, την πόλη που πολλοί την απεχθάνονται», αποφάσισε να δραπετεύσει αυτό το καλοκαίρι ο συγγραφέας Χριστόφορος Λιοντάκης
Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο της ανεμελιάς, της χαλάρωσης, της διαφυγής και του απρόοπτου. Το απόλυτο όνειρο του καλοκαιριού είναι η απόδραση σε «άτριπτους» δρόμους, σε απάτητα μονοπάτια. Συχνά όμως στις αποδράσεις αυτές καραδοκεί και η απογοήτευση, καθώς αλλιώς τα φαντάζεσαι κι αλλιώς τα βρίσκεις.

Έτσι φέτος αποφάσισα να δραπετεύσω στην Αθήνα. Στην πόλη που όλοι την κατηγορούν και τη συκοφαντούν, την πόλη που πολλοί την απεχθάνονται. Λες κι οι ίδιοι είναι άμοιροι ευθυνών για όσα της προσάπτουν.

Στην Αθήνα λοιπόν. Βόλτες με τη δύση του ηλίου στο κέντρο που αδειάζει. Οι μετανάστες περιφέρονται, κρύβουν επιμελώς τον φόβο τους, επιμένοντας να χαμογελούν μέσα στην ανέχεια και την απόγνωση. Να αστειεύονται μεταξύ τους, προκαλώντας τους βιαστικούς και τους βολεμένους. Πολύχρωμες πραμάτειες, φερμένες από την πατρίδα τους, απλωμένες στα γεμάτα καυσαέριο πεζοδρόμια, δημιουργούν την ψευδαίσθηση ανθισμένων παρτεριών. Στριμωγμένοι στους λερούς υπαίθριους πάγκους ξεδιψούν και ξεγελούν την πείνα τους, χλευάζοντας την οικονομική κρίση. Η νύχτα προχωρεί κι η δροσιά μεγαλώνει, παροτρύνοντας βήματα και χειρονομίες. Τα μετέωρα βήματα των εξαρτημένων και των αστέγων που επιμένουν χωρίς ελπίδα, την «άναιδη» ελπίδα, όπως τη χαρακτηρίζει ο Πίνδαρος.

Ξημερώνει, και στα πάρκα, ελαφρά βρεγμένα από τη νύχτα, τα ελάχιστα φυτά που απομένουν.

Γέροντες και παιδιά, σε μια συνύπαρξη όπου συναιρείται η αδράνεια με τη δράση.

Με λίγη προσπάθεια τα δεσμά της σύμβασης και της συνήθειας χαλαρώνουν. Έτσι, το απρόοπτο σου αποκαλύπτεται μέσα από τις πεπατημένες διαδρομές: γερασμένα κτίσματα, ξεχαρβαλωμένες πόρτες, δεμένες με σύρματα, δέντρα αγριεμένα στις αυλές εξομολογούνται άλλες εποχές. Ημιυπόγεια με ανθρώπινες μορφές σε πόρτες και παράθυρα, τεντώνουν τον λαιμό τους όπως τα φυτά τα κλαδιά τους, αναζητώντας φως. Οι δρόμοι, βρώμικοι οι περισσότεροι,

Στο απόλυτο φως του μεσημεριού προβάλλουν ανάγλυφα οι μώλωπες της πόλης, αλλά και οι μώλωπες και οι καύσωνες της ανθρώπινης ψυχής

συναινούν και σου αποκαλύπτουν τις σπάνιες μυστικές διαστάσεις τους, σε κάνουν να απορείς για όλα όσα ώς τώρα δεν έβλεπες.

Στο απόλυτο φως του μεσημεριού προβάλλουν ανάγλυφα οι μώλωπες της πόλης, αλλά και οι μώλωπες και οι καύσωνες της ανθρώπινης ψυχής. Η εσωτερική διαφάνεια προσφέρεται για λίγο κι ό,τι προλάβεις.

Πανσέληνος στην Ακρόπολη και τα μνημεία μαντεύονται, ζωντανεύουν αλλιώς μέσα από τις σκιές. Οι ήχοι από την Αρεοπαγίτου και το Ηρώδειο προσφέρουν στον χρόνο συνοχή και συνέχεια. Κατηφορίζεις προς τους Στύλους χωρίς να μπορείς να διασχίσεις το μοναδικό υπαίθριο τμήμα του Ιλισού. Ύστερα από πολλές παρακάμψεις δροσίζεσαι στο προαύλιο της Σαμαρείτιδος. Τόπος λατρείας άλλοτε της Αγροτέρας. Μνήμες ζωντανές, μνήμες μισοσβησμένες. Ό,τι χάθηκε, κάνει ακόμη πιο αισθητή την παρουσία του.

Καθώς ανεβαίνει το φεγγάρι πίσω από τον Λυκαβηττό λαχανιάζεις μαζί του, κι ύστερα κατακλύζεσαι από την αργυρή του σκόνη.

Παλιές ταινίες στα ελάχιστα θερινά σινεμά που απέμειναν. Η εφηβεία ξαναζωντανεύει, με όλες τις υπερβολές της, τους αθώους ενθουσιασμούς και τις ολονύχτιες παθιασμένες συζητήσεις. Η λογική της ωριμότητας παραχωρεί τη θέση της στο αυθόρμητο.

Ανοιχτά, φωτισμένα παράθυρα, χωρίς πολλές προφυλάξεις. Αταξία παντού και γυμνά σώματα, ποθητά λόγω της απόστασης και μόνο. Βεράντες όπου όλο κι από κάπου φτάνει κάποιο αεράκι, το δειλό άρωμα του γιασεμιού, ναι, ακόμα, και του βασιλικού το ακατάσχετο.

Δεκαπενταύγουστος με Παπαδιαμάντη

Επιλεκτικές αναγνώσεις. Για να μην πλήξεις με μεταμοντέρνα ποιήματα και πεζά ή ανούσια ελληνικά άρλεκιν. Υπάρχουν τόσα άλλα. Καλύτερα επαναναγνώσεις. Ο Παπαδιαμάντης προσφέρει απλόχερα ρόδινα ακρογιάλια, δρυμούς και περιβόλια. Να ρεμβάσεις τον Δεκαπενταύγουστο. Να δοξολογήσεις μαζί του το ασήμαντο, να μελωδήσεις κι εσύ τους καημούς και τα πάθια. Να νιώσεις μυρωδιές και αρώματα που καμιά σύγχρονη μυροτεχνική δεν μπορεί να σου προσφέρει:

«Ρόδον διπλωμένον δεν υπήρχε υπό την ράχιν μου, κ΄ αι ευωδίαι όλαι των ρόδων της ακρογιαλιάς, των κήπων, της αμφιλύκης και της αυγής ήρχοντο εις τας αισθήσεις μου και μ΄ εμέθυσκον. Όλη η αίσθησις, η συνείδησις και η ύπαρξίς μου είχον μεταβληθεί εις μίαν απόλαυσιν απείρου ευωδίας».

Ξημερώνει κι ακόμη μπορείς ν΄ ακούσεις κελαϊδισμούς, περίεργους θορύβους που δεν καταφέρνουν να τους πνίξουν οι γνωστοί και ανυπόφοροι.

Μπορείς ακόμη ν΄ αντικρύσεις το λίγο πράσινο του Υμηττού.

Αντί λοιπόν η Αθήνα να με ακολουθεί στην εξοχή, προτιμώ να την ακολουθώ εγώ, να της αφεθώ, κι όπου με βγάλει. Η «δύσκολη και αφόρητη» Αθήνα διαθέτει πάντοτε καταφύγια αναψυχής και σωτηρίας.


Εικόνες από την καλοκαιρινή πόλη

1. Οδός Σοφοκλέους (με τη δύση του ήλιου): Οι μετανάστες περιφέρονται, επιμένοντας να χαμογελούν μέσα στην ανέχεια και την απόγνωση.

2. Ομόνοια: Στο απόλυτο φως του μεσημεριού προβάλλουν ανάγλυφα οι μώλωπες της πόλης, αλλά και οι μώλωπες και οι καύσωνες της ανθρώπινης ψυχής.

3. Ακρόπολη: Πανσέληνος και τα μνημεία μαντεύονται, ζωντανεύοντας αλλιώς μέσα από τις σκιές.

«Αντί η Αθήνα να με ακολουθεί στην εξοχή, προτιμώ να την ακολουθώ εγώ, να της αφεθώ, κι όπου με βγάλει», λέει ο συγγραφέας Χριστόφορος Λιοντάκης 4. Λυκαβηττός: Καθώς ανεβαίνει το φεγγάρι πίσω από τον Λυκαβηττό λαχανιάζεις μαζί του κι ύστερα βυθίζεσαι στην αργυρόσκονη.

5. Ιλισός (ναός Σαμαρείτιδος): Ό,τι χάθηκε κάνει ακόμη πιο αισθητή την παρουσία του.

5. Σινέ Ριβιέρα: Παλιές ταινίες.

Η εφηβεία ξαναζωντανεύει με αθώους ενθουσιασμούς και ολονύκτιες συγκινήσεις