Η βροχή σεβάστηκε τις «Τρωάδες»

Με επαπειλούμενη βροχή δόθηκε από το ΚΘΒΕ η πρώτη παράσταση των «Τρωάδων» στην Επίδαυρο, με τη Λήδα Πρωτοψάλτη να ντεμπουτάρει όψιμα στο Θέατρο του Πολυκλείτου ως Εκάβη
Θα βρέξει, δεν θα βρέξει, θα βρέξει, δεν θα βρέξει… Θα γίνει η παράσταση, δεν θα γίνει η παράσταση, θα γίνει η παράσταση… Τη μαργαρίτα μαδούσαμε επί ένα δίωρο στην Επίδαυρο πριν από την πρώτη παράσταση του ΚΘΒΕ με τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη στο πλαίσιο του Φεστιβάλ σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη και σε νέα μετάφραση Ελένης Βαροπούλου. Τελικά δεν έβρεξε. Και η παράσταση δόθηκε.

Στην ορχήστρα κάτι σαν εγκαταλειμμένη, μισοκατεστραμμένη από τον πόλεμο αίθουσα σχολείου. Ένας ψηλός, βρώμικος τοίχος με δυο- τρεις εισόδους, μια στριφτή, σιδερένια σκάλα που ανέβαινε στην «ταράτσα», κάτι σαν κελί στο πλάι της, σωριασμένα σαραβαλιασμένα έπιπλα- θρανία, τραπέζια, καρέκλες…-, τρεις τυλιγμένοι με πλαστικά ψύκτες, το ξύλινο πάτωμα ανοιγμένο σε κάποια σημεία και μέσα στις γούρνες χώμα… Χρώματα σκοτεινά με λίγες βεραμάν πινελιές.

Στην αίθουσα αυτή ξεχύθηκε, παίζοντας με μια μπάλα, μια παρέα παιδιών, Ξαφνικά, πολεμικές σειρήνες, συσκότιση, τα παιδιά τρέχουν αλαφιασμένα, σωλήνες νέον ανάβουν στον τοίχο. Όταν τα πράγματα καλμάρουν ένα από τα αγόρια (Δημήτρης Μακαλιάς) βρίσκει στο πάτωμα ένα βιβλίο: «Ο Τρωικός Πόλεμος». «Να παίξουμε Τρωικό Πόλεμο;» Και αρχίζει να διαβάζει το μέρος του Ποσειδώνα και μία συμμαθήτριά του (Μαρία Δερεμπέ) το μέρος της Αθηνάς- ο Πρόλογος των «Τρωάδων» του Ευριπίδη. Και τότε το έργο ζωντανεύει. Από το κοίλον στρατιώτες ωθούν βίαια στην ορχήστρα τις αιχμάλωτες Τρωαδίτισσες.

Ανάμεσά τους η Εκάβη – η Λήδα Πρωτοψάλτη στα μαύρα (ο Γιώργος Πάτσας είχε επιλέξει για τα κοστούμια του σύγχρονη όψη με κάποιες διαχρονικές αναφορές) και με τα κοντοκομμένα γκρίζα της μαλλιά-, η έκπτωτη βασίλισσα της Τροίας. Εκεί θα αντιμετωπίσει τον Ταλθύβιο (Φαίδωνας Καστρής με μαύρο, μακρύ δερμάτινο παλτό), τον αγγελιαφόρο των Ελλήνων, μάντη, κάθε τόσο, και νέων συμφορών. Εκεί θα κεραυνοβοληθεί από την αλλοπαρμένη μάντισσα κόρη της Κασσάνδρα (Λαμπρινή Αγγελίδου- στα λευκά, γυμνόστηθη, με δύο αναμμένους πυρσούς στα χέρια) που προμαντεύει θανάτους πριν τη σύρουν σκλάβα στον Αγαμέμνονα.

Εκεί θα ανταμώσει τη χήρα του πρεσβύτερου γιου της Έκτορος, την Ανδρομάχη (Μαρία Ναυπλιώτου), που εμφανίζεται με τον γιο της Αστυάνακτακόκκινο μπλουζάκι και ένα λευκό αρκούδι στην αγκαλιά του- και που θα της φέρει το μαντάτο πως οι Αχαιοί σκότωσαν και την άλλη κόρη της Εκάβης, την Πολυξένη. Εκεί θα προσπαθήσει, σφίγγοντας στην αγκαλιά της και φιλώντας την στο μέτωπο, να συμπαρασταθεί στην Ανδρομάχη που παραλογίζεται μιλώντας στο αρκουδάκι και σπαράζει όταν της παίρνουν το παιδί της να το σκοτώσουν. Εκεί θα προσπαθήσει η Εκάβη να αντικρούσει τα σαθρά επιχειρήματα της (Ωραίας) Ελένης (Πηνελόπη Μαρκοπούλου) που τη διακρίναμε από ώρα στο «κελί» και που τη φέρνουν σούρνοντας αλλά εκείνη θα πετάξει τη χλαίνη, θα μείνει με το υπέροχο μεταξωτό της και, αγέρωχη και θρασύτατη, εύκολα θα καταφέρει να μεταστρέψει τα αισθήματα του ανόητου κερατά συζύγου της Μενέλαου (Μελέτης Ηλίας) ο οποίος, ενώ ετοιμάζεται να τη σφάξει, μετανιώνει μετά από μια σειρά ερωτικών της προκλήσεων και καταλήγει να της δώσει ένα βαθύ φιλί- σκηνή, που ως συνήθως, έβγαλε γέλιο. Εκεί η Εκάβη θα αποχαιρετήσει σπαράζοντας και το νεκρό κορμάκι του Αστυάνακτος που της φέρνουν.

Χωρίς καθόλου να τραγουδήσουν, με ατομικές ατάκες, οι γυναίκες του Χορού (Α΄ Κορυφαία η Ιφιγένεια Δεληγιαννίδη), υπό τους ήχους της μουσικής της Καλλιόπης Τσουπάκη και στο μουσικό περιβάλλον του Δημήτρη Ιατρόπουλου, θα κάνουν μία δυνατή «Παράβαση», συναρμολογημένη από μαρτυρίες γυναικών- θυμάτων σύγχρονων πολέμων, δένοντας περισσότερο το τότε με το σήμερα. Και στο τέλος θα ανοίξουν τις γούρνες, θα βρωμίσουν τα πρόσωπά τους με χώμα και, ενώ ο ορυμαγδός της Τροίας που καίγεται και των τειχών που γκρεμίζονται φτάνει, θ΄ ανοίξουν στο πάτωμα «τάφους» αυτοσχέδιους και άλλες θα θαφτούν, άλλες θα πέσουν από την «ταράτσα». Και η Εκάβη θα μείνει μόνη κι έρημη, η Απόγνωση προσωποποιημένη.

Το κοινό παρακολούθησε προσηλωμένο την παράσταση, και χειροκρότησε θερμότατα στο τέλος, επιφυλάσσοντας πολλά «μπράβο» στη Λαμπρινή Αγγελίδου και στη Μαρία Ναυπλιώτου και ακόμα περισσότερα στη Λήδα Πρωτοψάλτη.

Με το που ξεκίνησε το χειροκρότημα έπεσε η πρώτη, μετά από μιάμιση ώρα, σταγόνα. Ήταν η πιο διακριτική βροχή που έχει πέσει στην Επίδαυρο εδώ και χρόνια. Σεβάστηκε τα πάθη των Τρωαδιτισσών…

ΙΝFΟ

Οι «Τρωάδες» θα παιχτούν: Αμφίπολη (22/8), Πάτρα (28, 29/8), Κορωπί (1/9), Παπάγου (4/9), Ελευσίνα (6/9), Πετρούπολη (13/9).

Έξυπνη ιδέα, αδύναμη υλοποίηση

Βρήκα έξυπνη την αρχική ιδέα της σκηνοθεσίας αλλά με αδυναμίες, κατά τη γνώμη μου, στην υλοποίησή της. Αδυναμίες που ξεκινούν ήδη από τον Πρόλογο όταν με τα παιδιά ανακατεύονται δύο μικρόσωμοι ηθοποιοί για να παίξουν «σαν παιδιά» την Αθηνά και τον Ποσειδώνα. Η παράσταση, παρά το εξαιρετικό και εξαιρετικά φωτισμένο από τον Στέλιο Τζολόπουλο σκηνικό του Γιώργου Πάτσα, σαν να μη βρίσκει την ισορροπία της ανάμεσα στη λιτή, άμεση υπόκριση της Λήδας Πρωτοψάλτη και στις άλλες ερμηνείες, ανάμεσα στη δωρική δύναμη της ένθετης Παράβασης με τις μαρτυρίες σύγχρονών μας γυναικών- θυμάτων του πολέμου και τη «σπαστική» κίνηση, ανάμεσα στο αρκουδάκι του Αστυάνακτος και την ερωτική ένταση της σκηνής ΕλένηςΜενέλαου.