Οι γρίφοι της τελευταίας θητείας

Με την τελευταία διακυβέρνηση της χώρας από το Κόμμα των Φιλελευθέρων (1928- 1933, σελ. 193-233) και με την τελευταία φάση της ζωής του Βενιζέλου (1933- 1936, σελ. 234-247) ασχολούνται ο Γιάννης Στεφανίδης του London School of Εconomic and Ρolitical Science και ο γνωστός ιστορικός του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γιάννης Κολιόπουλος, με νέα στοιχεία κι ενδιαφέρουσες απόψεις που δεν αντικατοπτρίζουν μόνο την ελληνογενή ή ακόμα και τη βαλκανική οπτική γωνία. Δύσκολη, περιπεπλεγμένη, με πολλά ερωτηματικά παραμένει η ταξινόμηση από τον Γ. Κολιόπουλο της πλούσιας προβληματικής τής εξωτερικής πολιτικής- όπως τη συνελάμβανε στα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Βενιζέλος, πριν και αμέσως μετά το Κίνημα του 1935. Ο έμπειρος ερευνητής τοποθετείται με τόλμη, αντικειμενικότητα και ευθυκρισία για πρόσωπα και φατρίες: όπως τη μοιραία συνέντευξη του εξόριστου ακόμα Γεωργίου Β΄ (σελ. 236) από την οποία φαινόταν ότι δεν είχε ποτέ παραιτηθεί από τα δικαιώματα του θρόνου. Ο Κολιόπουλος δεν τονίζει ιδιαίτερα το σύνδρομο του «ελάσσονος ρόλου» του πρώην πρωθυπουργού (σελ. 237) δίπλα σε πολλά άλλα αρνητικά μέτρα της αντίπαλης πλευράςόπως αυτό της απόταξης των βενιζελικών αξιωματικών. Φαίνεται όμως στο άρθρο του ότι υπερίσχυσαν εν τέλει αδυναμίες τού μη υγιούς, γερασμένου ήδη και ασθενούς Βενιζέλου ώστε αντί ευελιξίας, σύνεσης και φρόνιμης σκέψης, πρυτάνευσαν άλλες επιλογές.