Επιφυλλίδα

Παράγκες
Του Κώστα Λογαρά

Είναι περισπούδαστος ο τρόπος με τον οποίο ένας βαμμένος οπαδός ομάδας μεταστρέφει τα αρνητικά σχόλια τού αντιπάλου του και τού τα γυρίζει μπούμερανγκ. Έχει πλάκα να παρακολουθείς λ.χ. πώς δικαιολογεί ένας «βάζελος» τις λοβιτούρες της ομάδας του και τις αναποδογυρίζει εν ριπή σε επιχείρημα κατά του «γαύρου» (και τούμπαλιν). Η ικανότητα που αναπτύσσει συν τω χρόνω ο φανατισμένος οπαδός δεν σχετίζεται με καμιά ρητορική δεινότητα. Περισσότερο έχει να κάνει με τη διαστροφή τού νου, ή έστω με την άρνηση ν΄ αποδεχτεί μια οδυνηρή γι΄ αυτόν πραγματικότητα.

Όμως, όλα αυτά θα ΄ταν απλώς ευτράπελα και γραφικά, αν δεν τύχαινε να χρησιμοποιούν ακριβώς την ίδια συλλογιστική πάμπολλοι πολιτικοί και οπαδοί κομμάτων.

Η διείσδυση της λογικής του ποδοσφαίρου στην πολιτική (όχι, που θα γινόταν, νόμιζες, αλλιώς!) είναι τόσο φανερή ώστε θα μπορούσε κάποιος να ξεχωρίσει τον αναξιόπιστο πολιτικό από τον σοβαρό, με μοναδικό κριτήριο αυτό:Τη διαστροφική (και διεστραμμένη) ντρίμπλα που κάνει το μυαλό τού ενός, σε αντίθεση με την καθαρή πορεία (και την ντρέτα) που ακολουθεί η σκέψη τού άλλου. Να, για παράδειγμα, μερικά κοινά χαρακτηριστικά πολιτικής και ποδοσφαιρικής κουλτούρας, τα οποία εξηγούν τον λόγο που και στους δύο χώρους στήνονται «παράγκες».

1. Στόχος του ταγμένουοπαδού είναι να παίρνει η ομάδα το πρωτάθλημα. Με κάθε τρόπο:Με πιασμένους διαιτητές; Με ξένους παίχτες και χορό δισεκατομμυρίων; Με στημένα παιχνίδια; Τους είναι παντελώς αδιάφορο. «Φέρτε μας το κύπελλο και δεν μας νοιάζει πώς».

Η ίδια ακριβώς αντίληψη διέπει και τον χώρο της κομματικής πολιτικής:«Αρκεί να παίρνουμε τις εκλογές». Αδιάφορο το πώς. Είτε ρουσφετολογώντας και εξαγοράζοντας τους ψηφοφόρους, είτε εξαπατώντας τους. Και, πάντως, προσαρμόζοντας νόμους και θεσμούς στο κομματικό συμφέρον. Το ενδιαφέρον εστιάζεται όχι στο «πώς» αλλά στο «σκορ». Έτσι, χτίζεται η εθνική παράγκα.

2. «Οι άλλοι έκαναν χειρότερα», είναι το επιχείρηματου χουλιγκάνου για τα δικά του έκτροπα. Αλλά και το μονίμως επαναλαμβανόμενο λάιτμοτίφ που ακούγεται από χείλη λάλα- και άλαλα- πολιτικών χωρίς εκτόπισμα. (Από τους σοβαρούς, ποτέ). Άλλοθι για τις λοβιτούρες τους, «η χειρότερη» συμπεριφορά των άλλων. Που ποτέ δεν έχει πάτο. Γι΄ αυτό και, 3. οι (εκάστοτε) επόμενοι περιμένουν τη σειρά τους «να πάρουν τη ρεβάνς». Να εκδικηθούν τους αντιπάλους. Όπως ανοήτως κάνουν κάποιοι που σκοράρει η ομάδα τους και δείχνουν στους δικούς τους αντιπάλους, με το δάχτυλο στο στόμα, «σστ! ρουφήχτε το».

Άλλωστε ποδοσφαιρικής εμπνεύσεως είναι και τα αντίστοιχα πολιτικά συνθήματα. Τέτοια ανταλλάσσουν με τον σκληρό πυρήνα τους πολιτικοί γαλουχημένοι με ακραιφνώς ποδοσφαιρική αντίληψη της πολιτικής ζωής. (Θυμηθείτε την κατάπτυστη εκείνη μάζωξη, με πρώην υπουργό Πολιτισμού σε ρόλο Αττίλιο).

4. Η ενασχόληση με την πολιτική και η κατάκτηση της εξουσίας λειτουργεί πολλές φορές σαν την κολυμβήθρα του Σιλωάμ:νίπτει ανομήματα, παραγράφει αδικήματα και παραδίδει αμόλυντους στην κοινωνία τούς παρανομούντες (ονόματα δεν λέω, είναι γνωστά).

Ίδιο συγχωροχάρτι παίρνουν και κάποια πρόσωπα ανυπόληπτα, κάτι νονοί της νύχτας με την εξαγορά ποδοσφαιρικών ομάδων, (ονόματα δεν λέω ούτε εδώ). Βλέπω όμως εκ του σύνεγγυς, πόσοεύκολα ξεχνούν οι οπαδοί τον βίο και την πολιτεία ορισμένων μεγαλομετόχων, με πόση τιμήπεριβάλλουν πρόσωπα καταγέλαστα, κυρίως όταν η ομάδα έχει σχετικό σουξέ.

Ναι, οι κομματικοί μηχανισμοί έχουν αντιγράψει όλα τα κουσούρια τής γηπεδικής παράγκας. Κι ούτε ένα θετικό απ΄ το δημοφιλές ετούτο άθλημα· κανένα απ΄ τα γνωρίσματα των πραγματικά σπουδαίων ποδοσφαιριστών :το ομαδικό τους πνεύμα, την επαγγελματική συνείδηση και προπαντός την αυτονόητη πειθαρχία στους κανόνες του παιχνιδιού.

Που η υποψία και μόνον παραβίασής τους προκαλεί στις κερκίδες ιερή οργή· αλλά και άπειρες ώρες τηλεοπτικού προβληματισμού- με εμβρίθεια επιστημονική και πάθος ερευνητικό- για τις αμφισβητούμενες φάσεις του αγώνα.

Μακάρι να ΄δειχναν οι πολιτικοί ταγοί αντίστοιχο ενδιαφέρον και για την ερμηνεία τής κοινωνικής μας αφασίας.

ΟΚώστας Λογαράς είναι συγγραφέας