Ένας ποιητής «μετά το Άουσβιτς»

Ξένοι κριτικοί έγραψαν για τη βαθιά οικολογική συνείδηση του Ζέμπαλντ, για την ευαισθητοποίησή του στο ζήτημα των πάσης φύσεως αθλιοτήτων και βαρβαροτήτων «διά χειρός» των ανθρώπων του 20ού αιώνα.

Όμως ο Ζέμπαλντ δεν εκφράζει απλά μια οικολογική συνείδηση, όπως άλλοι συγγραφείς στη δεκαετία του ΄80, εποχή που ο δυτικός κόσμος συγκλονίστηκε από τις καταστροφές διαστάσεων ενός Τσερνόμπιλ. Το εγχείρημα του Ζέμπαλντ είναι ότι σ΄ αυτή την πραγμάτευση της σχέσης ανθρώπου και φύσης, συμπεριλαμβάνει και τη διαδικασία της αναπαράστασης «εκ του φυσικού», που υπήρξε μια από τις θεμελιώδεις έννοιες της τέχνης του δυτικού πολιτισμού: στη μεταφορική και ελεγειακή γλώσσα του ποιήματος, που αποδίδει επιτυχώς η ελληνική μετάφραση, η διάδραση ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση γίνεται συνεχώς αισθητή, αλλά με τρόπο εντελώς διαφορετικό από εκείνον της χρηστικής, τεχνοκρατικής γλώσσας που μιλά για όλα αυτά, και τα «φυσικοποιεί», τα νομιμοποιεί. Σ΄ αυτή την ξύλινη γλώσσα αντιτάσσει ο Ζέμπαλντ τη γλώσσα ενός ποιητή «μετά το Άουσβιτς», γεννημένου στον μελαγχολικό αστερισμό του Κρόνου, όπως και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν. Εδώ ο ποιητής είναι αυτός που θα φέρει «με δυσκολία στο φως, τα φτερωτά σπονδυλωτά της ιστορίας», αυτά που «κρύβουν μέσα τους πτυχές της αλήθειας», και μια από αυτές είναι ότι ο πολιτισμός μιμείται τη φύση στο έργο της φθοράς και της καταστροφής, με τρόπο ασύγκριτα πιο βάναυσο, ερήμην του καλλιτέχνη που γίνεται, εκ των υστέρων, ένας απλός καταγραφέας «εκ του φυσικού και από μνήμης».