Επιφυλλίδα

Περνώντας από τα χάρτινα στέκια τους
Του Κώστα Λογαρά

Είναι κι αυτή μια γειτονιά. Όπως κι η άλλη, η κανονική, με τους δρόμους, τις πλατείες, τα στενά της. Και με πρόσωπα οικεία που τα συναντάς καθημερινά κι έχει το καθένα τον δικό του χαρακτήρα, το εντελώς προσωπικό του ύφος. Χρόνια ολόκληρα περνάω απ΄ τα στέκια τους. Ξέρω πού μένει ο καθένας τους, σε ποια ξεχωριστή γωνιά έχουν το πόστο τους, ποια σελίδα θα γυρίσω (απ΄ την πρώτη ώς την τελευταία) και θα πέσω πάνω τους, μούτρα με μούτρα.

Πιάνεται το μάτι μου απ΄ το στενό μονόστηλο, το δίστηλο ή ολοσέλιδο γραπτό τους κι ύστερα γλιστράει στο διπλανό, το κάθετο ή οριζόντιο πλαίσιο του λόγου τους.

Στη χάρτινη ετούτη γειτονιά ξέρω πώς σκέφτονται οι άνθρωποι, τις αντιλήψεις τους για τη ζωή, τη στάση τους απέναντι στα πράγματα. Τόσα χρόνια που με ξεναγούν στις σκέψεις τους-εθισμένο, πλέον, αναγνώστη τους -νιώθω μιαν άνεση μαζί τους. Και τους αναζητώ σαν να ΄ταν φίλοι και γνωστοί κανονικοί, τους περιμένω να μου πουν ταΝΕΑτους και να με σεργιανίσουνε στον Κόσμο. Αν κάποια μέρα δεν περάσω να τους δω, μου λείπει η καλημέρα τους. Θαρρώ πως έχω χάσεικάποια λεπτομέρειααπ΄ την αφήγηση τηςιστορίας τους. Το πιο παράδοξο απ΄ όλα είναι αυτό: Άνθρωποιάγνωστοι μεταξύ τους, δημοσιογράφοι, αρθρογράφοι κι αναγνώστες με διαφορετικές νοοτροπίες,βιώματα, επιλογές ζωήςκι επιθυμίεςσυγκροτούν την ευρύτατη κοινωνία της εφημερίδας τους. Πομποί και δέκτες συνυπάρχουνε στον ίδιο χώρο, είναι καθημερινά μαζί. Κι όμως, ο καθένας πορεύεται στον δικό του δρόμο. Παρά τιςδιαφορετικές απόψεις ή και αντιθέσεις τους, μοιάζει να τους συνέχει μια λεπτή γραμμή, απροσδιόριστη κι άλλο τόσο διαφανής, απ΄ όπου ξεκινάει η περιπέτεια ενός διαλόγου.

Ναι, είν΄ αλήθεια ότι ο χώρος μιας εφημερίδας διαμορφώνει το αναγνωστικό κοινό αλλά κι ο ίδιος διαμορφώνεται, μ΄ έναν μυστήριο τρόπο, απ΄ αυτό. Όπως ακριβώςσυμβαίνει και στην οποιαδήποτε άλλη γειτονιά, όπου οι άνθρωποιεμποτίζονται από το ύφος της και συνεχώς το διαποτίζουν. Τους πλάθει και το πλάθουν.

Έτσι εξηγείται που δεν αλλάζει εύκολα κανείς ούτε εφημερίδα ούτεγειτονιά. Κολλάει πάνω του το ύφος τους και γίνεται κομμάτι της ταυτότητάς του. Όποιαν εφημερίδα επιλέγει κάποιος να διαβάζει, αυτό είναι: κοινωνικά, ιδεολογικά, αισθητικά. Κι αυτούς που λαχταράει να συναντήσει πρώτα πρώτα και τους ψάχνει μέσα στις σελίδες να του πουν την «καλημέρα» τους (όπως τους φίλους στην πραγματική του γειτονιά), αυτοί ταιριάζουν πιο πολύ στα χνώτα του, μ΄ αυτούς συγκλίνει περισσότερο η ματιά του.Και με το πέρασμα του χρόνου, χτίζει τις χάρτινες παρέες του, στηριγμένες όμως σταστέρεα υλικά ενός καθημερινού διαλόγου.

Έτσι εξηγείται, λέω, που δεν αλλάζει εύκολα κανείς μήτε την εφημερίδα, μήτε τη γειτονιά του. Μοναχά αν αισθανθεί πως έχει προδοθεί ιδεολογικά, πολιτικά, αισθητικά. Ή ότι τον πρόσβαλαν προσωπικά. Τότε νιώθει εξοστρακισμένος και φεύγει απ΄ τον χώρο τους.

Ναι, η εφημερίδα είναι ένας συνεκτικός ιστός: πραγματικός, σωματικός και υλικός. Με στέκια, δρόμους και ανθρώπους.Τα φύλλα της τ΄ αγγίζεις, τα γυρίζεις, ακούς τον ήχο τους. Τα πρόσωπα κι οι λέξεις ζωντανεύουν, σε ταξιδεύουν μέσα τους· αργά, ώστε ν΄ αφομοιώνεις το πέρασμα του χρόνου.

Εδώ, έχεις την αίσθησημιας βεβαιότητας που δεν υπάρχειστονψηφιακό και άυλο κόσμο. Καλός, χρυσός είναι κι αυτός αλλά η συνεχής εναλλαγή κειμένων, η αέναη ροή τα εκτοπίζει σε αόρατους διαδρόμους, κάπου χάνονται, εξαφανίζονται σε βαθύ πηγάδι, λες και τα καταπίνει η άβυσσος.

Δεν αμφισβητώ ότιστο Διαδίκτυο διοχετεύονται άπειρες πληροφορίες και νέα με ταχύτητα αστραπής. Αλλά στο σώμα επάνω της εφημερίδας εντυπώνεται, επιπλέον, το ύφος του λόγου και το ήθος του, αποτυπώνεται ο χαρακτήρας και γι΄ αυτό σμιλεύεται, εξίσου, η προσωπικότητα πομπού και δέκτη: του συντάκτηκαι του αναγνώστη του.

ΟΚώστας Λογαράς είναι φιλόλογος- συγγραφέας