Φαινόμενα

Σόου προεκλογικής σύγχυσης
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Στη δίνη μιας προεκλογικής περιόδου που έχει μπερδέψει τους πολίτες ως προς το πραγματικό διακύβευμα, το προφανές μετατρέπεται σε επικοινωνιακό
Η φράση «αναλαμβάνω την πολιτική ευθύνη» που επανέλαβε ο Πρωθυπουργός της χώρας στις συνεντεύξεις που παραχώρησε στο Μega και το Αlter (Γιάννη Πρετεντέρη και Νίκο Χατζηνικολάου, αντιστοίχως) φαίνεται να ανταγωνίζεται ως προς το νόημα που της προσδίδει το φαιό τοπίο των σκανδάλων το μήνυμα των πράσινων παπαγάλων στο προεκλογικό σποτάκι, που αποσύρθηκε πάραυτα.

Την ίδια ακριβώς έκφραση χρησιμοποίησε και η Ντόρα Μπακογιάννη, όταν αποκαλύφθηκε ότι καθυστέρησε το υπουργείο Εξωτερικών να ενημερώσει το υπουργείο Δικαιοσύνης για το εξ Ουρουγουάης τηλεγράφημα σχετικώς με τον δεύτερο φυγάδα της υπόθεσης Siemens.

Οδεύουμε προς μια εκλογική αναμέτρηση μέσα σε κλίμα καυτών υπονοούμενων για το εύρος του σκανδάλου με τις μίζες, χωρίς να είναι δυνατόν να διαλευκανθεί η αλήθεια και χωρίς καν να μοιάζει πλέον ότι αυτό είναι απαραίτητο για λόγους πολιτικούς. Ίσως μόνον ηθικούς, αλλά αυτοί κι αν μπερδεύουν όταν μπλέκονται με την πολιτική. Και δη την επικοινωνιακή.

Για παράδειγμα, ο Πρωθυπουργός της χώρας δίνει συνέντευξη στον δημοσιογράφο που μόλις προ μηνός είχε δημοσιοποιήσει εκείνο που του είχε εκμυστηρευτεί σε ανεπίσημη συνάντηση, ότι «είναι κουρασμένος». Είχαν προκληθεί πλήθος αναταράξεων εντός και εκτός του κυβερνώντος κόμματος. Τίποτε δεν στάθηκε πιο ισχυρό από την εικόνα του Κώστα Καραμανλή, καθισμένου στο πρωθυπουργικό γραφείο να δέχεται καταιγισμό μακροσκελέστατων ερωτήσεων από τον Νίκο Χατζηνικολάου τις οποίες άκουγε υπομονετικά. Εμφανιζόταν τόσο στωικός και πειθαρχημένος στους όρους του δημοσιογράφου, ο οποίος στην παραμικρή απόπειρα διακοπής του από τον Πρωθυπουργό αντιδρούσε αυστηρά λέγοντας «αφήστε με να ολοκληρώσω το ερώτημά μου» κι ας διαρκούσε η ερώτηση σχεδόν όσο μια απάντηση του Πρωθυπουργού. Τι να πρωτοπροσέξει το φιλοθεάμον!

Να, όμως, που τα ήθη της εγχώριας τηλεόρασης σε τέτοιες επίσημες περιστάσεις διευκολύνουν τη διαμόρφωση μιας ρητορικής από την πλευρά του εκχωρούντος τη συνέντευξη πολιτικού, η οποία δεν αποβλέπει τόσο στην εξήγηση ή στην μετάδοση πληροφοριών όσο στο να επιδράσει στην ψυχική διάθεση των εκλογέων. Και έτσι, το ευλογοφανές αντικαθιστά ευκόλως το ορθόν .

Ούτως ή άλλως, η κατεύθυνση των ερωτήσεων προς τους πολιτικούς αρχηγούς είτε στο ντιμπέιτ είτε κατά τις μεμονωμένες συνεντεύξεις τους ουδεμία σχέση έχουν με την πολιτική της Ενωμένης Ευρώπης, τα προβλήματα της κρίσης, την επικείμενη προεδρία της Σουηδίας και τι να περιμένουμε από αυτήν ή τι να φοβόμαστε, ποιες είναι οι προτάσεις μας για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. «Είναι πρόβλημα όλων των χωρών της Ευρώπης και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε συλλογικά», είπε ο Πρωθυπουργός στον Νίκο Χατζηνικολάου. Προφανώς. Αλλά τι προτείνουμε εμείς από την πλευρά μας; Αντ΄ αυτών των απαντήσεων, δίνεται η μάχη των σωστών χειρονομιών και του καταλληλότερου ύφους. Όσο για τα προβλήματα που έχει θέσει η μιντιακή ατζέντα, δηλαδή τα σκάνδαλα και τις αλλεπάλληλες αποκαλύψεις που συνηγορούν στο ότι δεν υπάρχει και μεγάλη πρεμούρα για διαλεύκανσή τους, έχει βρεθεί η απόλυτα επικοινωνιακή έκφραση: «αναλαμβάνω τις πολιτικές ευθύνες» είπαν Πρωθυπουργός και υπουργός.

Μπορεί να μη σημαίνει κάτι για τους πολίτες αυτό, σημαίνει όμως για το ίματζ του πολιτικού, το οποίο συντίθεται από μια σειρά παρόμοιων μιντιακών ενσταντανέ.


Θα φανεί στο χειροκρότημα

Έτσι, παρακολουθούμε ένα έξοχο σόου προεκλογικής σύγχυσης απέναντι από μια κοινωνία που έχει καταληφθεί από κρίση, ίσως όχι νευρική, αλλά γέλιου. Γιατί τα εντυπωσιακά θεάματα συνεντεύξεων, με το τηλεοπτικό τελετουργικό υψίστης σημασίας (πρωθυπουργικό γραφείο, σταρ δημοσιογράφος, προβολή ως βαρυσήμαντο γεγονός) να τους προσδίδει την κρισιμότητα που στην πραγματικότητα δεν έχουν, όχι μόνο ουδεμία απάντηση δίνουν στα πραγματικά προβλήματα, αλλά και να πρότειναν λύσεις αυτές δεν θα αφορούσαν καν την μετά τις εκλογές της Δευτέρας περίοδο. Όσο σύντομα κι αν γίνουν εθνικές εκλογές και πάλι θα αποτελούν παρελθόν όσα συζητούνται σήμερα ή θα πρέπει να επαναληφθούν πανομοιότυπα. Ως εκ τούτου, όλοι μαζί παίζουν σε μια πρόβα τζενεράλε, όπου το φιλοθέαμον αποτελεί τον προνομιακό καλεσμένο. Όσο για την ποιότητα της παράστασης, θα φανεί στο χειροκρότημα.