Το Πνεύμα του Τόνου

Ο Λάζαρος
Του Μάνου Ελευθερίου

Και ξαφνικά έρχεται μια φωτογραφία που σε γυρίζει πίσω εξήντα χρόνια. Βλέπεις τουλάχιστον είκοσι χαρούμενα πιτσιρίκια της ιδιαίτερης πατρίδας σου να λένε τα κάλαντα του Λαζάρου. Φέτος, η μνήμη του γιορτάστηκε το Σάββατο 11 Απριλίου.

Είναι ο Λάζαρος του Σαββάτου.

Υπάρχουν και άλλοι Λάζαροι. Ο μάρτυς, ο όσιος, ο νεομάρτυς, ο δίκαιος. Τους βρήκα στον ονομαστικό πίνακα των αγίων. Την ευχή τους και την ευλογία τους να ΄χουμε. Ίσως ο δίκαιος είναι ο ίδιος του Σαββάτου. Υπάρχει και απολυτίκιο και κοντάκιο προς τιμήν του. «Εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον».

Από τα παλιά χρόνια οι γονείς έφτιαχναν τον Λάζαρο σαν κούκλα.

Μόνο μια μεγάλη κουτάλα της σούπας χρειάζεται και ένα άσπρο ύφασμα να την τυλίξει.

Ζωγραφίζουν μάτια, φρύδια και στόμα και το πρόσωπο του Λαζάρου είναι έτοιμο. Στο κεφάλι βάζουν κίτρινες, μεγάλες μαργαρίτες που τις περνούν με κλωστή σαν στεφάνι. Στην τραχηλιά άλλες μαργαρίτες και παπαρούνες. Η κούκλα είναι έτοιμη. Στο απολυτίκιο αναφέρεται σαφέστατα: «Όθεν και ημείς ως οι παίδες, τα της νίκης σύμβολα φέροντες, σοι τω νικητή του θανάτου βοώμεν· ωσαννά…».

Η παράδοση κρατάει χρόνια.

«Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάια, ήρθε η Κυριακή που τρών΄ τα ψάρια. Πού ΄σουν Λάζαρε, πού είναι η φωνή σου, που σε γύρευε η μάνα και η αδελφή σου; Ήμουν στη γη, στη γη θαμμένος, κι από τους νεκρούς, νεκρούς, αποθαμένος…». Γι΄ αυτά τα κάλαντα συνήθως τα παιδιά δεν παίρνουν φιλοδώρημα.